Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, xâm nhập mặn không còn là vấn đề chỉ xảy ra tại Đồng bằng sông Cửu Long mà đang đặt ra những tác động đáng lưu ý đối với an ninh nguồn nước, thực phẩm và chất lượng sống của hàng triệu người dân. Tuy nhiên, theo nhóm thực hiện, không ít người trẻ vẫn xem xâm nhập mặn là một vấn đề xa vời và chưa nhận thấy mối liên hệ trực tiếp với cuộc sống hằng ngày.

Xuất phát từ thực tế đó, nhóm sinh viên ngành Công nghệ Truyền thông, Trường Đại học FPT TP. Hồ Chí Minh triển khai chiến dịch truyền thông xã hội TỌA ĐỘ MẶN với tinh thần “Xâm nhập mặn không xa, xâm nhập mặn ở nhà ta”. Chiến dịch hướng đến người trẻ từ 18 đến 24 tuổi, đặc biệt là sinh viên đang sinh sống tại TP. Hồ Chí Minh.

Theo nhóm thực hiện, TỌA ĐỘ MẶN được xây dựng với hành trình truyền thông gồm ba giai đoạn nối tiếp, tương ứng với ba hình thức nội dung khác nhau. Mục tiêu là dẫn dắt công chúng từ nhận thức, đến cảm xúc và cuối cùng là hướng tới hành động.

Ở giai đoạn đầu, nhóm tập trung xây dựng nền tảng nhận thức thông qua chuỗi nội dung số được đăng tải trên các kênh mạng xã hội chính thức của chiến dịch. Các video ngắn được thực hiện nhằm giải thích cơ chế và nguyên nhân của xâm nhập mặn. Bên cạnh đó, nhóm đăng tải các bài viết chia sẻ kiến thức về mối liên hệ giữa xâm nhập mặn với nguồn nước sinh hoạt, bữa ăn hằng ngày và sức khỏe của người dân đô thị.

Nhóm cũng tổ chức các thử thách sáng tạo nhằm khuyến khích người trẻ chủ động tìm hiểu và chia sẻ thông tin về xâm nhập mặn. Thay vì truyền tải vấn đề bằng những số liệu khô khan, chiến dịch lựa chọn cách diễn đạt gần gũi, gắn với những tình huống và nhu cầu trong đời sống thường nhật nhằm giúp người xem dễ tiếp cận, ghi nhớ hơn.

Sau giai đoạn cung cấp kiến thức, nhóm tiếp tục tổ chức sự kiện trải nghiệm tương tác mang tên “Từ Mặn Đồng Đến Mặn Phố”. Hoạt động được thiết kế nhằm đưa người tham gia từ việc đọc, hiểu vấn đề sang trực tiếp trải nghiệm và suy ngẫm về tác động của xâm nhập mặn.

Sự kiện gồm nhiều không gian trải nghiệm nối tiếp. Người tham gia bắt đầu bằng việc nhận diện vấn đề xâm nhập mặn, sau đó tìm hiểu mối liên hệ giữa vấn đề này với cuộc sống cá nhân và kết thúc bằng việc suy ngẫm về những kịch bản có thể xảy ra trong tương lai nếu không có hành động kịp thời.

Thông qua hình thức trải nghiệm trực tiếp, nhóm kỳ vọng người tham gia không chỉ tiếp nhận thông tin một chiều mà còn tự mình đi qua từng chặng của hành trình. Qua đó, chiến dịch hướng tới việc hình thành sự đồng cảm với những cộng đồng đang chịu ảnh hưởng bởi xâm nhập mặn.

Ở giai đoạn cuối, nhóm sản xuất bộ phim ngắn “Ngày Mưa Chưa Tới”, nhằm chuyển hóa những kiến thức và trải nghiệm từ hai giai đoạn trước thành một câu chuyện giàu cảm xúc. Bộ phim đưa người xem trở lại Đồng bằng sông Cửu Long, nơi đang chịu tác động của xâm nhập mặn, qua đó khắc họa những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với đời sống con người.

Nội dung phim xoay quanh một gia đình nhỏ giữa mùa mặn. Trong khi người lớn đối mặt với những lo toan về cuộc sống và sinh kế, hai đứa trẻ Út và Tèo giữ lại hơi ấm gia đình bằng sự hồn nhiên cùng những hành động nhỏ bé. Thông qua câu chuyện về tình thân và hy vọng trong bối cảnh xâm nhập mặn, nhóm thực hiện mong muốn giúp người xem không chỉ tiếp cận vấn đề bằng lý trí mà còn cảm nhận bằng cảm xúc.

Theo nhóm sinh viên, việc kết hợp nội dung số, trải nghiệm tương tác và phim ngắn là cách để chiến dịch từng bước đưa xâm nhập mặn từ một khái niệm mang tính học thuật đến gần hơn với đời sống của người trẻ. Qua đó, TỌA ĐỘ MẶN kỳ vọng góp phần thu hẹp khoảng cách nhận thức về xâm nhập mặn, thúc đẩy sự quan tâm của người trẻ đối với các vấn đề môi trường và khuyến khích những hành động thiết thực hướng đến phát triển bền vững.

Chiến dịch TỌA ĐỘ MẶN do nhóm sinh viên ngành Công nghệ Truyền thông, Trường Đại học FPT TP. Hồ Chí Minh thực hiện, với đối tượng hướng đến là người trẻ từ 18 đến 24 tuổi, đặc biệt là sinh viên đang sinh sống tại TP. Hồ Chí Minh. Thông qua thông điệp “Xâm nhập mặn không xa, xâm nhập mặn ở nhà ta”, chiến dịch mong muốn thay đổi cách người trẻ nhìn nhận vấn đề, từ một hiện tượng tưởng như xa xôi thành một vấn đề có liên hệ trực tiếp với nguồn nước, thực phẩm và cuộc sống hằng ngày.

Nguy cơ xâm nhập mặn gia tăng do El Nino mạnh

Hải Đăng