Kết quả đánh giá chất lượng nước và lượng chất thải rắn phát sinh trong nuôi trồng thủy sản thuộc Dự án K1 tại 6 xã gồm Khánh Hòa (thành phố Cần Thơ), Đông Hải, Long Điền, Gành Hào, An Trạch và Định Thành (tỉnh Cà Mau) cho thấy sự tham gia chủ động của cộng đồng mang lại những chuyển biến tích cực đối với môi trường nuôi.

Theo kết quả nghiên cứu, việc hỗ trợ người dân tham gia quan trắc môi trường đã góp phần nâng cao chất lượng nước mặt, đồng thời giảm đáng kể lượng chất hữu cơ tích tụ trong bùn đáy ao nuôi.

Cụ thể, sau 3 vụ nuôi, tại Cần Thơ, hàm lượng BOD₅ giảm 59%, trong khi COD giảm 54%. Tại Cà Mau, hai chỉ số này lần lượt giảm 63% và 53%.

Để thực hiện quan trắc, người dân cùng các Nhóm Tự giám sát Môi trường được tập huấn về kỹ năng lấy mẫu, ghi nhận dữ liệu, đọc hiểu kết quả quan trắc. Trên cơ sở những dữ liệu thu thập được, người dân cùng các chuyên gia trao đổi, phân tích và thảo luận các giải pháp phù hợp với thực tế sản xuất.

Những kết quả này được chia sẻ tại Hội thảo "Tăng cường quản lý chất thải rắn trong nuôi trồng thủy sản vùng Đồng bằng Sông Cửu Long", do Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Cần Thơ phối hợp với Văn phòng Đại diện ActionAid Quốc tế tại Việt Nam tổ chức.

Hội thảo có sự tham dự của hơn 100 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức xã hội, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhóm cộng đồng, nông hộ nuôi trồng thủy sản và cơ quan báo chí.

Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Dự án "Tăng cường năng lực chuyển đổi năng lượng tái tạo và quản lý chất thải vì sự bền vững môi trường tại Đồng bằng Sông Cửu Long" (Dự án K1). Dự án được Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA) và Quỹ Chorog Usan đồng tài trợ, do ActionAid Việt Nam cùng các đối tác triển khai tại Thành phố Cần Thơ và Tỉnh Cà Mau trong giai đoạn 2024-2026.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về thực trạng quản lý chất thải rắn trong nuôi trồng thủy sản, những mô hình quản lý môi trường dựa vào cộng đồng cũng như các giải pháp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong ngành thủy sản.

Bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ, cho rằng nghiên cứu đã cung cấp dữ liệu tại chỗ, giúp nhận diện nguồn ô nhiễm và lựa chọn giải pháp phù hợp.

Theo bà Quách Thị Thanh Bình, thành phố Cần Thơ sẽ ưu tiên duy trì quan trắc định kỳ, kiểm soát sự tích tụ dinh dưỡng, quản lý bùn thải và tăng cường phối hợp giữa chính quyền, cơ quan chuyên môn, hợp tác xã, doanh nghiệp và người dân.

"Mục tiêu là đưa bảo vệ môi trường trở thành một phần của quy trình sản xuất, qua đó nâng cao chất lượng, khả năng cạnh tranh và tính bền vững của ngành thủy sản", bà Bình nhấn mạnh.

Các kết quả được công bố tại hội thảo tiếp tục cho thấy vai trò quan trọng của cộng đồng trong quản lý chất thải từ hoạt động nuôi trồng thủy sản. Khi người dân được trang bị kiến thức và trực tiếp tham gia theo dõi môi trường, việc nhận diện, kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm có thể được thực hiện hiệu quả hơn.

Theo các kết quả được chia sẻ, cách tiếp cận này không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường mà còn hướng tới xây dựng thương hiệu tôm Việt Nam phát thải thấp, cải thiện chất lượng sống của trẻ em và cộng đồng, đồng thời tăng cường sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo từ nguồn chất thải, hướng tới một tương lai bền vững hơn.

Nghệ An chưa ghi nhận dấu hiệu ô nhiễm liên quan vụ thủy sản chết hàng loạt

Hải Đăng