Nghệ An chưa ghi nhận dấu hiệu ô nhiễm liên quan vụ thủy sản chết hàng loạt

Ngày 20/5, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An thông tin, sau khi xảy ra hiện tượng thủy sản nuôi chết hàng loạt tại một số địa phương vào đầu tháng 5/2026, đơn vị đã tổ chức kiểm tra, xác minh nguyên nhân.

Kết quả bước đầu cho thấy chưa có bằng chứng khẳng định hiện tượng này liên quan đến sự cố tại Nhà máy đường Sông Lam. Theo nhận định của cơ quan chuyên môn, nguyên nhân có thể xuất phát từ sự thay đổi đột ngột của môi trường nước sau các đợt thời tiết cực đoan.

Theo báo cáo số 5662/SNNMT-BVMT ngày 17/5 của Sở Nông nghiệp và Môi trường gửi UBND tỉnh Nghệ An, chiều tối 3/5/2026 trên địa bàn tỉnh xuất hiện mưa lớn kèm dông lốc và mưa đá. Ngay sau đó, tình trạng cá chết bắt đầu xuất hiện tại nhiều địa phương.

Tại xã Anh Sơn, cá nuôi lồng trên sông Lam chết rải rác trong các ngày 4 và 5/5. Trong khi đó, tại các xã Đông Thành, Giai Lạc và Bình Minh ghi nhận hiện tượng ốc bươu đen cùng nhiều loại ốc nuôi trong ao chết hàng loạt dọc hệ thống sông Đào và các tuyến kênh dẫn từ Bara Đô Lương.

Đáng chú ý, tại khu vực nuôi cá lồng ở xã Nhân Hòa, nằm cách Nhà máy đường Sông Lam khoảng 3km về phía hạ lưu, cơ quan chức năng không ghi nhận hiện tượng cá chết bất thường.

Liên quan đến sự cố tại Nhà máy đường Sông Lam, vào khoảng 17 giờ 15 phút ngày 3/5, do ảnh hưởng của sét đánh trong thời tiết giông lốc, bồn chứa mật rỉ đường có dung tích 2.800 tấn của Công ty cổ phần Mía đường Sông Lam bị thủng.

Sau sự cố, doanh nghiệp đã huy động lực lượng khắc phục và thu hồi khoảng 276 tấn mật rỉ, hoàn tất xử lý hiện trường vào chiều 4/5. Qua kiểm tra thực tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định không có dấu hiệu mật rỉ chảy trực tiếp ra sông Lam do khu vực có địa hình và hệ thống công trình ngăn cách kiên cố.

Trước hiện tượng cá nuôi lồng và ốc nuôi chết hàng loạt, ngành chức năng đã tiến hành khảo sát hiện trường, lấy mẫu nước mặt trên sông Lam, sông Đào và mẫu thủy sản chết để phân tích.

Kết quả đo nhanh chất lượng nước mặt sông Lam tại xã Anh Sơn của Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư cho thấy các chỉ số môi trường như pH 7,5; độ kiềm 110; oxy hòa tan (DO) đạt 5mg/L, nằm trong ngưỡng an toàn đối với thủy sản nuôi.

Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường đã lấy 3 mẫu nước mặt sông Lam tại các xã Nhân Hòa, Anh Sơn và Bạch Ngọc; đồng thời lấy thêm 3 mẫu nước mặt sông Đào tại các xã Giai Lạc, Bình Minh và Quỳnh Lưu để phân tích chất lượng nước.

Kết quả phân tích cho thấy cả 11/11 thông số đều đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt theo QCVN 08:2023/BTNMT.

Ngoài ra, Chi cục Chăn nuôi và Thú y phối hợp với chính quyền địa phương lấy 3 mẫu ốc tại các xã Giai Lạc, Đông Thành và Bình Minh để xét nghiệm. Kết quả không phát hiện ký sinh trùng Perkinsus trên các mẫu được kiểm tra.

Từ các kết quả trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An kết luận chưa có cơ sở xác định nguyên nhân thủy sản chết do ô nhiễm môi trường nước diện rộng hoặc do dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Cơ quan chuyên môn nhận định hiện tượng này có thể xuất phát từ biến động môi trường nước sau mưa lớn và giông lốc, gây sốc cho thủy sản nuôi.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian tới thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, nguy cơ phát sinh hiện tượng thủy sản chết bất thường cũng như các bệnh thứ phát do biến động môi trường nước, ô nhiễm hữu cơ và suy giảm chất lượng nguồn nước nuôi vẫn ở mức cao.

Để chủ động phòng ngừa dịch bệnh và hạn chế thiệt hại, ngành chức năng sẽ tiếp tục theo dõi, phân tích diễn biến chất lượng môi trường nuôi, tình hình dịch bệnh và hiện tượng thủy sản chết bất thường trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, cơ quan chuyên môn sẽ tăng cường lấy mẫu, đánh giá nguyên nhân để kịp thời cảnh báo và tham mưu biện pháp xử lý phù hợp.

Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ hướng dẫn các địa phương xử lý môi trường nuôi, phòng chống dịch bệnh thủy sản, rà soát các nguồn thải có nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường nước và kiểm tra khi có dấu hiệu ô nhiễm.

Công tác quan trắc chất lượng nước mặt theo chương trình quan trắc môi trường của tỉnh cũng sẽ tiếp tục được duy trì nhằm phục vụ theo dõi, đánh giá và cảnh báo nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động nuôi trồng thủy sản.

UBND các xã được yêu cầu tăng cường tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở để người dân nhận biết dấu hiệu dịch bệnh, ngộ độc môi trường nước cũng như chủ động áp dụng các biện pháp ứng phó kịp thời.

Khẩn trương làm rõ nguyên nhân cá chết hàng loạt trên sông Chà Và