Ngày 7/9, tại Trung tâm quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), “Trường học Việt Nam về quan sát Trái đất lần thứ 6” (VSEO-6) chính thức khai mạc với chủ đề “Đo cao vệ tinh - Công cụ hỗ trợ giám sát biến động tài nguyên nước lục địa”.

Chương trình do Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam và ICISE phối hợp với Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, Trung tâm Nghiên cứu Vũ trụ quốc gia Pháp (CNES), Hydro Matters và Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) tổ chức.

Diễn ra từ ngày 7-11/9, VSEO-6 thu hút gần 50 giáo sư, nhà khoa học, nhà nghiên cứu trẻ và học viên của 6 quốc gia. Các đại biểu sẽ cùng học tập, trao đổi và thực hành những kỹ thuật mới trong lĩnh vực quan sát Trái đất.

Trọng tâm của trường học năm nay là công nghệ đo cao vệ tinh, hướng tới phục vụ việc quan trắc sự biến động của tài nguyên nước lục địa. Thông qua chương trình, học viên được trang bị kiến thức về các bước xử lý dữ liệu đo cao vệ tinh, xây dựng, trực quan hóa chuỗi số liệu theo thời gian.

Bên cạnh đó, học viên được hướng dẫn cách khai thác, xử lý và kiểm định dữ liệu thu được từ những nhiệm vụ vệ tinh đang hoạt động thuộc chương trình Copernicus cũng như các nhiệm vụ nghiên cứu, trong đó có SWOT (Surface Water and Ocean Topography).

Kết nối dữ liệu không gian với bài toán quản lý trên mặt đất

Một điểm nhấn của VSEO-6 là việc đưa dữ liệu quan sát từ không gian gắn với những vấn đề thực tiễn trên mặt đất.

Theo đó, dữ liệu đo cao vệ tinh có thể được sử dụng để theo dõi sự thay đổi mực nước tại các sông, hồ và hồ chứa; phục vụ giám sát thiên tai, nhất là lũ lụt; hỗ trợ quản lý các lưu vực sông xuyên biên giới, đồng thời nghiên cứu những tác động của biến đổi khí hậu.

Thông qua hệ thống bài giảng, các phiên thực hành và hội thảo chuyên đề, học viên không chỉ được tiếp cận các kiến thức lý thuyết mà còn được rèn luyện kỹ năng xử lý dữ liệu. Chương trình đồng thời giới thiệu cách tích hợp dữ liệu đo cao vệ tinh vào các mô hình thủy văn.

Đội ngũ giảng dạy tại VSEO-6 gồm các chuyên gia đến từ Pháp, Việt Nam, Philippines, Brazil và khu vực sông Mekong.

Ban tổ chức cho biết, chương trình hướng tới các nhà nghiên cứu trẻ, kỹ sư, giảng viên và các nhà khoa học trẻ mong muốn nâng cao chuyên môn trong lĩnh vực quan trắc tài nguyên nước lục địa bằng công nghệ đo cao vệ tinh.

Không chỉ là nơi đào tạo và cập nhật kiến thức, VSEO-6 còn tạo điều kiện để học viên giới thiệu kết quả nghiên cứu, trao đổi chuyên môn, tìm kiếm cơ hội hợp tác và từng bước mở rộng mạng lưới khoa học.

Góp phần hình thành mạng lưới hợp tác khoa học

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai, Tiến sỹ Nguyễn Hữu Hà đánh giá cao việc VSEO được duy trì tổ chức liên tục trong 6 năm.

Theo ông Nguyễn Hữu Hà, hoạt động này không chỉ góp phần đào tạo nguồn nhân lực trẻ cho lĩnh vực quan sát Trái đất mà còn thúc đẩy hình thành mạng lưới liên kết giữa các nhà khoa học, trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức quốc tế.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai cho rằng, trong những thập kỷ qua, công nghệ quan sát Trái đất bằng vệ tinh ngày càng khẳng định vai trò trong nghiên cứu khoa học cũng như phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Tại Việt Nam, dữ liệu viễn thám và dữ liệu vệ tinh hiện được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, từ theo dõi tài nguyên, môi trường, thiên tai, biến đổi khí hậu đến quản lý tài nguyên nước.

Với việc tập trung vào dữ liệu đo cao vệ tinh, VSEO-6 được kỳ vọng cung cấp cho người học những kiến thức, phương pháp và công cụ hiện đại để khai thác nguồn dữ liệu này.

Công nghệ trên cũng có ý nghĩa thiết thực trong việc quan sát từ không gian những biến động của mực nước biển, sông và hồ với độ chính xác cao.

Đồng thời, chương trình tạo môi trường để các nhà khoa học trẻ và học viên trong nước, quốc tế chia sẻ kết quả nghiên cứu, kết nối chuyên môn và cùng mở rộng các hướng nghiên cứu mới.

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Pháp về quan sát Trái đất

Tại sự kiện, ông Denis Fourmeau, Tùy viên hợp tác khoa học và giáo dục Đại học, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, nhấn mạnh vai trò phối hợp của CNES trong việc tổ chức VSEO-6, cùng sự hỗ trợ của Đại sứ quán Pháp.

Chương trình được triển khai trong khuôn khổ Năm Đổi mới sáng tạo Pháp - Việt, qua đó tiếp tục mở rộng hợp tác khoa học, công nghệ giữa hai nước trong lĩnh vực quan sát Trái đất.

Theo ông Denis Fourmeau, Pháp hiện đang phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam để huy động nguồn kinh phí cho vệ tinh quan sát Trái đất tương lai của Việt Nam.

VSEO-6 qua đó không chỉ tập trung đào tạo, cập nhật kỹ thuật đo cao vệ tinh mà còn mở thêm không gian trao đổi, kết nối nghiên cứu và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quan sát Trái đất, đặc biệt đối với bài toán theo dõi và quản lý tài nguyên nước lục địa.

Tính tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước theo quy định mới

Hải Đăng