Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, toàn tỉnh phát sinh khoảng 2.274 tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày, trong đó khu vực nông thôn chiếm 58%. Tỷ lệ thu gom đạt 76,4%, nhưng chênh lệch lớn giữa đô thị và nông thôn: lần lượt 94,6% và 63,1%.

Khâu xử lý vẫn là điểm nghẽn khi khoảng 40% lượng rác phải đổ lộ thiên, trong khi nhiều bãi rác đã quá tải. Lượng chất thải tồn đọng, tích lũy chưa được xử lý triệt để ước khoảng 2,5 triệu tấn. Chỉ khoảng 38% rác được chôn lấp hợp vệ sinh.

Theo quy hoạch đến năm 2030, An Giang cần tổng công suất xử lý rác khoảng 4.910-6.710 tấn/ngày. Tuy nhiên, 3 nhà máy đang hoạt động mới đạt tổng công suất khoảng 390 tấn/ngày. Khoảng cách lớn giữa nhu cầu và năng lực xử lý cho thấy áp lực cấp thiết phải đầu tư các nhà máy xử lý tập trung, đồng thời nâng tỷ lệ thu gom, nhất là tại khu vực nông thôn. Trong khi đó, một số dự án xử lý rác đang chuẩn bị đầu tư hoặc đấu thầu vẫn chậm tiến độ.

Trước áp lực từ lượng rác phát sinh lớn và nhiều bãi rác quá tải, UBND tỉnh An Giang yêu cầu đẩy nhanh các dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 toàn bộ rác phát sinh được xử lý, chấm dứt tình trạng đổ rác lộ thiên. Sau năm 2030, rác thải phải được xử lý tại các nhà máy theo quy hoạch.

An Giang định hướng ưu tiên thu hút doanh nghiệp đầu tư nhà máy xử lý thay vì sử dụng ngân sách nhà nước theo hình thức đầu tư công. Công nghệ được lựa chọn phải theo hướng xanh, sạch, bền vững, đáp ứng quy chuẩn Việt Nam và hạn chế nguy cơ gây ô nhiễm thứ cấp.

Trong tháng 9/2026, các sở, ngành được yêu cầu làm việc với các nhà đầu tư tiềm năng, đồng thời nghiên cứu đấu thầu thu gom, vận chuyển rác theo hướng tập trung, bảo đảm nguồn rác đầu vào ổn định cho các nhà máy. Tỉnh cũng nghiên cứu xây dựng khung giá dịch vụ xử lý rác tạm thời để doanh nghiệp có cơ sở tính toán hiệu quả đầu tư. Theo kế hoạch, trong năm 2027 phải khởi công các dự án nhà máy xử lý rác và nhà máy nước sạch theo quy hoạch. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tổng hợp nhu cầu vốn, phối hợp với các bộ, ngành Trung ương tháo gỡ khó khăn về cơ chế, nguồn vốn và thủ tục.

Cùng với xử lý rác, An Giang đặt mục tiêu đến năm 2030 có 95% dân số được tiếp cận nước sạch. Toàn tỉnh hiện có 234 công trình cấp nước tập trung; tỷ lệ hộ nông thôn sử dụng nước sạch năm 2025 đạt 82,1%. Tuy nhiên, 26/72 xã chưa đạt tiêu chí nước sạch nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, trong khi một số công trình xuống cấp, quá tải.

Trước thực trạng hạn hán, xâm nhập mặn và ô nhiễm nguồn nước tiếp tục gây sức ép, nhất là tại các xã đảo trong mùa khô, Tỉnh định hướng xã hội hóa đầu tư tại khu vực có khả năng thu hút doanh nghiệp; với địa bàn khó khăn, Nhà nước sẽ xem xét bố trí ngân sách và huy động nguồn lực Trung ương. Đối với xã đảo và khu vực lấn biển, tỉnh yêu cầu nghiên cứu giải pháp chủ động nguồn nước, trong đó xem xét công nghệ xử lý nước biển thành nước ngọt.

Để chấm dứt rác thải lộ thiên, An Giang cần đồng thời nâng tỷ lệ thu gom, nhất là ở nông thôn, xử lý lượng rác tồn đọng và hoàn thiện chuỗi thu gom - vận chuyển - xử lý theo hướng đồng bộ, bền vững.

An Giang đối mặt áp lực rác thải khi nhiều bãi rác quá tải

Khang Vũ