Gỡ vướng từ quy hoạch đến hạ tầng đấu nối

Chuyển đổi công nghệ xử lý rác sang đốt phát điện là hướng đi quan trọng của TP.HCM, song một số dự án đang đứng trước nguy cơ chậm tiến độ do vướng quy hoạch, mặt bằng và hạ tầng đấu nối. Trước tình hình này, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các sở, ngành tập trung tháo gỡ điểm nghẽn tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc và Khu liên hợp xử lý chất thải rắn, nghĩa trang Đa Phước.

Tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc, Văn phòng UBND Thành phố được giao rà soát đề xuất điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000. Sở Quy hoạch - Kiến trúc nghiên cứu khả năng vận dụng cơ chế đặc thù tại điểm a khoản 3 Điều 1 Nghị quyết số 260/2025/QH15 của Quốc hội để xem xét phê duyệt quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/500 cho các dự án, trong đó có dự án của Công ty TNHH Xử lý Chất thải Việt Nam (VWS), trong thời gian chờ điều chỉnh quy hoạch 1/2.000.

Tại Đa Phước, Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu đôn đốc hoàn thành điều chỉnh quy hoạch phân khu 1/2.000 và báo cáo tiến độ trong tháng 9/2026.

Cùng với quy hoạch, Thành phố yêu cầu khẩn trương bàn giao mặt bằng dự án “Nhánh rẽ đấu nối trạm biến áp 110kV Phước Hiệp”, hoàn thiện thủ tục đầu tư và triển khai thi công ngay sau khi có mặt bằng. Mục tiêu là bảo đảm hạ tầng đấu nối sẵn sàng khi các nhà máy điện rác tại Tây Bắc dự kiến vận hành cuối năm 2026.

TP.HCM cũng yêu cầu rà soát đề xuất thuê 2,7 ha đất xây hồ chứa nước dự phòng của Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Tâm Sinh Nghĩa; đồng thời chấp thuận chủ trương để Công ty Cổ phần Tasco dùng nguồn vốn doanh nghiệp nâng cấp tuyến đường hiện hữu kết nối dự án.

Đáng chú ý, Sở Công Thương được giao kiến nghị Bộ Công Thương cập nhật công suất phát điện của nhà máy thu khí phát điện tại bãi chôn lấp Đa Phước vào quy hoạch và quy định đấu nối, nhằm khai thác hiệu quả nguồn năng lượng từ chất thải.

Tăng tốc để giảm áp lực xử lý rác

Việc TP.HCM liên tục tháo gỡ vướng mắc cho các dự án điện rác cho thấy yêu cầu chuyển đổi phương thức xử lý chất thải đang ngày càng cấp thiết. Các dự án đốt rác phát điện không chỉ góp phần giảm lượng rác chôn lấp mà còn hướng tới thu hồi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định mục tiêu tỷ lệ rác thải sinh hoạt được tái chế, xử lý bằng công nghệ mới đạt trên 90%. Vì vậy, tiến độ các dự án xử lý chất thải có ý nghĩa trực tiếp đối với năng lực tiếp nhận, xử lý lượng rác phát sinh ngày càng lớn của đô thị.

UBND TP.HCM yêu cầu các chủ đầu tư triển khai dự án đúng hồ sơ pháp lý và tiến độ đã cam kết, hạn chế tối đa việc điều chỉnh công nghệ, công suất xử lý, công suất phát điện và tiến độ làm kéo dài thời gian hoàn thành. Các dự án đang thi công phải huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức tăng ca, tăng kíp để đẩy nhanh xây dựng, lắp đặt. Những dự án đang hoàn thiện hồ sơ phải chủ động lựa chọn tư vấn có năng lực để triển khai các bước tiếp theo, bảo đảm tiến độ đồng bộ.

Song song với điện rác, TP.HCM đang triển khai 8 dự án trạm trung chuyển rác công nghệ khép kín trong năm 2026. Các công trình này được kỳ vọng hạn chế mùi hôi, nước rỉ rác và tác động đến khu dân cư, đồng thời nâng cao hiệu quả thu gom, vận chuyển chất thải.

Theo kế hoạch, một số trạm trung chuyển dự kiến khởi công trong tháng 11 và 12/2026. Thành phố cũng yêu cầu chuẩn bị 15 dự án thuộc kế hoạch đầu tư năm 2027, phấn đấu trong quý I/2027 có 5-7 dự án đủ điều kiện khởi công.

Việc đồng thời tháo gỡ vướng mắc cho các nhà máy đốt rác phát điện và đầu tư hệ thống trung chuyển khép kín được xem là bước đi nhằm hoàn thiện chuỗi xử lý chất thải của TP.HCM, từ thu gom, vận chuyển đến xử lý và thu hồi năng lượng, qua đó giảm nguy cơ tồn đọng rác và các tác động môi trường tại khu dân cư.

TP.HCM dự kiến chi hơn 19.400 tỷ đồng thúc đẩy giao thông xanh

Khang Vũ