Hà Nội nghiên cứu xây dựng đập trên sông Hồng để điều tiết mực nước
Phát triển xanh - Ngày đăng : 18:00, 10/09/2026
Hà Nội nghiên cứu xây dựng đập trên sông Hồng để điều tiết mực nước
Trong định hướng phát triển không gian đô thị hai bên sông Hồng, Hà Nội đang nghiên cứu xây dựng các đập trên sông để duy trì mực nước vào mùa kiệt, trong khi vào mùa lũ các đập sẽ được mở hoàn toàn.
Nội dung này được đề cập trong báo cáo liên quan đến hành lang thoát lũ thuộc hồ sơ điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 để thực hiện dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng của UBND TP Hà Nội.
Theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội sẽ tiếp tục phát triển đô thị tại khu vực ven sông ở hai bên bờ sông Hồng. Tuy nhiên, việc mở rộng không gian đô thị tại khu vực đặc thù này phải đi kèm các giải pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an toàn hệ thống đê điều, duy trì không gian thoát lũ và hạn chế những tác động bất lợi đến khu vực hạ du.
Để có cơ sở cho việc nghiên cứu, các đơn vị tư vấn đã thực hiện đánh giá khoa học về lũ lụt, khả năng chống chịu thiên tai và an toàn hạ tầng đô thị trên tổng thể lưu vực sông Hồng - Thái Bình. Phạm vi nghiên cứu không chỉ giới hạn trong địa bàn Hà Nội mà xem xét tác động liên vùng từ thượng nguồn đến hạ lưu, đồng thời tính đến việc vận hành các hồ chứa, ảnh hưởng của thủy triều và tác động ngày càng rõ của biến đổi khí hậu.
Các tính toán được xây dựng trên cơ sở khảo sát địa hình, địa chất, thủy văn, thủy lực, bùn cát và hiện trạng chỉnh trị dòng sông. Mô hình thủy văn, thủy lực một chiều và hai chiều được sử dụng, đồng thời hiệu chỉnh, kiểm định bằng số liệu thực đo. Trong các kịch bản tính toán, phương án lũ với tần suất 500 năm và tác động của biến đổi khí hậu đến năm 2100 cũng được đưa vào xem xét.
Từ kết quả phân tích các kịch bản quy hoạch, cơ quan chức năng dự kiến lựa chọn phương án phù hợp để xác định cao độ san nền cho từng khu vực chức năng. Cùng với đó là các giải pháp chỉnh trị dòng sông, nạo vét cục bộ tại những khu vực cần thiết nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước và hạn chế ảnh hưởng đến hành lang thoát lũ.
Theo định hướng quy hoạch, không gian hai bên bờ sông Hồng sẽ lấy hệ thống công viên thân thiện với môi trường, gắn với hệ sinh thái tự nhiên làm chủ đạo. Một số tuyến giao thông có khả năng chấp nhận tình trạng ngập trong thời gian ngắn có thể được xem xét bố trí, cùng với các công trình phục vụ hoạt động văn hóa, thể thao và cộng đồng.
Đối với khu vực bãi sông, một trong những giải pháp được đề xuất là cải tạo, nạo vét một số khu vực gần lòng sông để tăng khả năng thoát lũ. Việc san gạt cũng được định hướng dựa trên cao độ tự nhiên, hình thành các cấp cao độ khác nhau để bố trí chức năng phù hợp, hạn chế tối đa việc can thiệp làm thu hẹp không gian thoát lũ.
Cùng với đó, các tuyến đường tiếp cận dòng sông có thể được nghiên cứu nhằm khai thác cảnh quan và tăng khả năng kết nối không gian đô thị với mặt nước. Việc kè, cải tạo bờ và bãi sông cũng được tính toán theo từng khu chức năng, với yêu cầu không làm ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ.
Đáng chú ý nhất trong nhóm giải pháp được đưa ra là nghiên cứu xây dựng các đập trên sông Hồng nhằm duy trì mực nước trong mùa kiệt. Khi bước vào mùa lũ, các đập này dự kiến được mở hoàn toàn để bảo đảm dòng chảy và khả năng thoát lũ. Tuy nhiên, đây mới là nội dung được đặt ra trong quá trình nghiên cứu. Báo cáo cho biết vị trí cụ thể của các đập sẽ tiếp tục được xem xét trong quá trình nghiên cứu và triển khai dự án ở giai đoạn tiếp theo. Vì vậy, các thông số kỹ thuật, vị trí và phương án vận hành chưa phải là nội dung được xác định cuối cùng.
Việc nghiên cứu điều tiết mực nước sông Hồng được đặt trong tổng thể bài toán phát triển đô thị ven sông, trong đó yêu cầu bảo đảm an toàn trước lũ vẫn là nguyên tắc xuyên suốt. Hà Nội hướng tới khai thác giá trị cảnh quan, sinh thái và không gian công cộng của dòng sông, nhưng đồng thời phải duy trì hành lang thoát lũ và khả năng ứng phó với những kịch bản thiên tai cực đoan trong tương lai.
Nếu được nghiên cứu, tính toán và triển khai phù hợp, các giải pháp chỉnh trị, cải tạo bãi sông, tổ chức không gian ven sông và điều tiết mực nước có thể tạo điều kiện để Hà Nội từng bước hình thành không gian đô thị gắn với sông Hồng. Tuy nhiên, với đặc thù của một hệ thống sông lớn, mọi can thiệp vào dòng chảy cần được đánh giá tổng thể, liên vùng và trên cơ sở khoa học chặt chẽ nhằm bảo đảm hài hòa giữa phát triển đô thị, cảnh quan sinh thái và an toàn phòng, chống lũ.
