Hydrogen mở rộng vai trò trong hệ thống năng lượng

Theo báo cáo của Hội đồng Hydrogen, vai trò của hydrogen đang thay đổi đáng kể so với giai đoạn đầu phát triển. Nếu trước đây hydrogen chủ yếu được coi là công cụ phục vụ mục tiêu khử carbon, thì hiện nay an ninh năng lượng, khả năng chống chịu của hệ thống lương thực và tăng trưởng công nghiệp cũng trở thành những động lực quan trọng thúc đẩy lĩnh vực này.

Nhu cầu năng lượng toàn cầu đang gia tăng nhanh khi nhiều ngành tiêu thụ năng lượng mở rộng, trong đó có các trung tâm dữ liệu, cùng với quá trình điện hóa diễn ra ngày càng mạnh.

Trong khi đó, những cuộc khủng hoảng năng lượng liên tiếp cho thấy thị trường năng lượng đang đối mặt với mức độ biến động ngày càng lớn. Trong bối cảnh này, hydrogen được kỳ vọng góp phần tăng tính ổn định cho hệ thống năng lượng.

Theo Hội đồng Hydrogen, việc kết hợp nguồn sản xuất hydrogen trong nước với các tuyến nhập khẩu có thể giúp các quốc gia đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và tăng tính linh hoạt cho hệ thống, nhất là khi hydrogen được triển khai đồng thời với các công nghệ bổ trợ khác.

Hơn 130 tỷ USD vốn cam kết cho hydrogen sạch

Quy mô dòng vốn đầu tư là một trong những điểm đáng chú ý được nêu trong báo cáo.

Tính đến năm 2026, tổng vốn đầu tư lũy kế đã cam kết cho hydrogen sạch trên toàn cầu vượt 130 tỷ USD. Từ năm 2021, lượng vốn đầu tư cam kết tăng với tốc độ bình quân khoảng 45% mỗi năm.

Nguồn vốn này tương ứng với tổng công suất sản xuất khoảng 6,9 triệu tấn hydrogen mỗi năm, được triển khai thông qua 570 dự án.

Trong khi đó, công suất hydrogen sạch đang vận hành hiện vào khoảng 1,7 triệu tấn/năm và được dự báo sẽ tăng hơn gấp đôi trong năm tới.

Xét theo khu vực, Bắc Mỹ và Trung Quốc hiện chiếm phần lớn công suất đã được cam kết. Châu Âu đứng đầu về số lượng dự án mới, dù phần lớn các dự án tại khu vực này có quy mô nhỏ hơn.

Hội đồng Hydrogen dự báo quy mô các dự án sẽ tiếp tục mở rộng khi danh mục dự án đang triển khai dần hoàn thiện. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy hydrogen đang tiến gần hơn đến giai đoạn triển khai ở quy mô lớn.

Chính sách có thể mở khóa 11 triệu tấn nhu cầu hydrogen sạch

Ở phía nhu cầu, Hội đồng Hydrogen nhận định việc thực hiện đầy đủ các chính sách hiện hành có thể giúp nhu cầu hydrogen đã được xác lập cho năm 2030 tăng gần gấp đôi.

Báo cáo cho rằng sự kết nối giữa nguồn cung, nhu cầu và hạ tầng là điều kiện then chốt để hình thành các hệ sinh thái hydrogen. Trong đó, chính sách có vai trò xây dựng khuôn khổ pháp lý và tạo điều kiện để những hệ sinh thái này phát triển.

Việc triển khai các quy định RED III của Liên minh châu Âu (EU) trong lĩnh vực giao thông được đánh giá là một ví dụ tích cực.

Hội đồng Hydrogen cho rằng việc tiếp tục thực hiện những chính sách đã được thiết lập, trong đó có hoàn tất nội luật hóa RED III, sẽ tạo thêm động lực cho phía cầu. Theo ước tính, các chính sách này có thể mở khóa khoảng 11 triệu tấn nhu cầu hydrogen sạch mỗi năm trên toàn cầu.

Nếu nhu cầu có khả năng huy động vốn tăng cùng với nguồn cung, thị trường hydrogen có thể bước sang một giai đoạn tăng tốc mới.

Cảng Amsterdam hướng tới đầu mối hydrogen của châu Âu

Cùng với sự gia tăng nguồn cung, thị trường hydrogen cũng đòi hỏi hệ thống hạ tầng đủ khả năng kết nối nguồn sản xuất với người sử dụng. Trong bối cảnh đó, cảng Amsterdam được xác định là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng hydrogen hướng tới thị trường châu Âu.

Một số thành viên của Hiệp hội H2A đang thúc đẩy phát triển hạ tầng nhập khẩu hydrogen quy mô lớn, hướng tới đưa lượng hydrogen đáng kể vào thị trường châu Âu.

Song song với việc hình thành hệ sinh thái hydrogen tại địa phương, trong đó nguồn hydrogen nhập khẩu được kết nối với các khách hàng sử dụng cuối cùng trong khu vực, cảng Amsterdam được kỳ vọng đóng góp vào việc khai thác vai trò của hydrogen đối với an ninh năng lượng, khả năng chống chịu của hệ thống lương thực, tăng trưởng công nghiệp và khử carbon.

Theo Global Hydrogen Compass 2026, hydrogen đang từng bước chuyển từ một giải pháp chủ yếu phục vụ mục tiêu giảm phát thải sang một cấu phần có vai trò rộng hơn trong hệ thống năng lượng, công nghiệp và an ninh kinh tế.

Hydrogen xanh chờ cú hích chính sách để bứt phá

Hải Đăng