Ngày 20/9, Chủ tịch Liên minh vì Cộng đồng An toàn Malaysia, ông Tan Sri Lee Lam Thye, cảnh báo biến đổi khí hậu có thể gây gián đoạn hoạt động sản xuất lúa gạo, rau quả, chăn nuôi và thủy sản, qua đó tác động trực tiếp đến an ninh lương thực của quốc gia Đông Nam Á này.

Theo ông Lee, Malaysia đang phải đối mặt với nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt nghiêm trọng, nắng nóng, hạn hán và khói mù. Tần suất và mức độ gia tăng của các hiện tượng này đang đặt sản xuất nông nghiệp trước những rủi ro ngày càng lớn.

Trong đó, những khu vực phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết và nguồn nước có thể chịu tác động trực tiếp khi xảy ra thiên tai hoặc các biến động khí hậu bất thường. Sự gián đoạn sản xuất không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập và sinh kế của người dân mà còn có thể làm giảm nguồn cung thực phẩm, gia tăng áp lực lên giá cả và thị trường lương thực.

Cần chuyển từ ứng phó sang chủ động thích ứng

Trước những rủi ro ngày càng rõ nét, ông Lee cho rằng Malaysia cần khẩn trương thúc đẩy mô hình nông nghiệp có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nguồn nước và năng lực dự trữ lương thực.

Việc tăng cường năng lực sản xuất thực phẩm trong nước cũng được xem là một giải pháp quan trọng nhằm giảm mức độ dễ tổn thương của hệ thống lương thực trước những cú sốc từ bên ngoài.

Ông Lee nhận định biến đổi khí hậu không còn chỉ là vấn đề môi trường mang tính dài hạn mà đã trở thành nguy cơ trực tiếp đối với đời sống, sinh kế và khả năng chống chịu của quốc gia.

Vì vậy, Malaysia không nên chỉ tập trung khắc phục thiệt hại sau khi thiên tai xảy ra mà cần chuyển mạnh sang phòng ngừa, chuẩn bị và nâng cao khả năng thích ứng.

Theo ông, Chính phủ Malaysia cần triển khai cách tiếp cận mang tính toàn quốc, trong đó chính sách ứng phó với biến đổi khí hậu được kết nối chặt chẽ với công tác phòng, chống thiên tai, bảo đảm an ninh lương thực, y tế công cộng, quản lý tài nguyên nước, phát triển cơ sở hạ tầng và bảo đảm an toàn cộng đồng.

Bảo vệ hệ sinh thái để tăng khả năng chống chịu

Bên cạnh các giải pháp trong lĩnh vực nông nghiệp, ông Lee đề xuất Malaysia cần đưa yêu cầu đánh giá rủi ro khí hậu vào quá trình triển khai các dự án phát triển và cơ sở hạ tầng quy mô lớn.

Việc đánh giá sớm các nguy cơ khí hậu có thể giúp hạn chế tình trạng đầu tư vào những công trình dễ bị tổn thương trước lũ lụt, nắng nóng, nước biển dâng và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Ông đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ các hệ thống phòng vệ tự nhiên như rừng, đất ngập nước và rừng ngập mặn. Đây là những hệ sinh thái có vai trò quan trọng trong điều tiết nước, giảm tác động của lũ lụt, bảo vệ khu vực ven biển và tăng khả năng chống chịu của cộng đồng trước các tác động của biến đổi khí hậu.

Theo ông Lee, ứng phó với biến đổi khí hậu không thể chỉ là nhiệm vụ của Chính phủ. Doanh nghiệp, cộng đồng và người dân đều cần tham gia vào quá trình này, từ thay đổi phương thức sản xuất, sử dụng hiệu quả tài nguyên đến chủ động phòng ngừa và ứng phó với thiên tai.

Chủ động đầu tư cho phòng ngừa, thích ứng và nâng cao năng lực chống chịu, theo ông Lee, sẽ giúp Malaysia hạn chế những tổn thất lớn hơn đối với tính mạng, sinh kế và an ninh lương thực trong tương lai.

Biến đổi khí hậu làm gia tăng rủi ro sạt lở ở núi Himalaya

Khánh An