Hà Nội: Lên phương án di dời, tái thiết nhiều làng nghề ven sông Hồng
Tài nguyên và phát triển - Ngày đăng : 13:00, 24/09/2026
Hà Nội: Lên phương án di dời, tái thiết nhiều làng nghề ven sông Hồng
Trong phương án điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, Hà Nội dự kiến di dời, tái thiết và bảo tồn 12 cụm làng ven sông, gắn với yêu cầu chỉnh trang đô thị và bảo tồn các làng nghề truyền thống.
Theo phương án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000, phạm vi nghiên cứu kéo dài khoảng 40 km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa bàn 16 xã, phường, với tổng diện tích khoảng 11.418 ha.
Trong khu vực này có nhiều làng xóm hình thành lâu đời, gắn với lịch sử cư trú, sản xuất và đời sống văn hóa của cộng đồng ven sông. Trên cơ sở rà soát hiện trạng và các yêu cầu về phòng, chống lũ, phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị, theo ba hướng: Di dời, tái thiết và bảo tồn, giữ lại, cải tạo chỉnh trang có chọn lọc.
Theo đó, 2 cụm làng được xác định thuộc diện di dời là một phần cụm Võng La - Hải Bối và làng Bắc Cầu.
Tại cụm Võng La - Hải Bối, thành phố dự kiến di dời một phần diện tích khu dân cư thuộc khu vực không bảo đảm yêu cầu an toàn phòng, chống và thoát lũ, đồng thời nằm trong phạm vi xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Phạm vi liên quan đến các thôn Võng La, Yên Hà và Hải Bối, với diện tích khoảng 27 ha.
Đối với làng Bắc Cầu thuộc phường Bồ Đề, khoảng 35,5 ha được xác định thuộc diện phải di dời theo quy hoạch phòng, chống lũ. Việc di dời tại các khu vực này được đặt trong mối liên hệ với yêu cầu bảo đảm an toàn thoát lũ và tổ chức lại không gian ven sông, thay vì chỉ phục vụ mục tiêu phát triển đô thị.
Bên cạnh các khu vực phải di dời, Hà Nội dự kiến tái thiết 2 cụm làng gồm Nhật Tân - Tứ Liên và cụm Thống Nhất, với các khu vực Hạ Trại, Trung Thôn. Đây là những khu vực nằm trong định hướng hình thành không gian đô thị mới, kết hợp các chức năng dịch vụ, thương mại và không gian công cộng.
Đáng chú ý, 8 cụm làng còn lại được định hướng bảo tồn, giữ lại, cải tạo và chỉnh trang có chọn lọc. Các khu vực gồm Văn Quán - Đông Cao - Tráng Việt; Ngọc Giang - Lực Canh - Văn Tinh; Bát Tràng - Giang Cao - Kim Lan; Văn Đức; Thúy Lĩnh; Yên Mỹ; Đại Lan; Tranh Khúc - Vạn Phúc.
Trong nhóm này, khu vực lõi của các làng nghề truyền thống được xác định là không gian cần được bảo tồn. Việc chỉnh trang sẽ gắn với bảo vệ các giá trị kiến trúc, cảnh quan, di tích lịch sử, văn hóa và không gian sinh hoạt cộng đồng đã hình thành qua nhiều thế hệ.
Bát Tràng - Giang Cao - Kim Lan là một trong những khu vực đáng chú ý. Đây là không gian gắn với nghề gốm truyền thống và có giá trị văn hóa đặc trưng của khu vực ven sông Hồng. Tuy nhiên, một phần diện tích khoảng 4,5 ha vẫn thuộc diện phải di dời theo yêu cầu của quy hoạch phòng, chống lũ, trong khi phần còn lại được định hướng bảo tồn, cải tạo và chỉnh trang.
Theo phương án, việc bảo tồn các làng truyền thống sẽ đi cùng kiểm soát mật độ xây dựng, tầng cao và tổ chức không gian phù hợp nhằm hạn chế tác động của quá trình đô thị hóa. Các công trình di tích, địa điểm có giá trị lịch sử, văn hóa cũng được rà soát để đưa vào phương án tổ chức không gian.
Đối với các khu vực phải di dời, vấn đề đặt ra không chỉ là giải phóng mặt bằng mà còn là ổn định đời sống và sinh kế của người dân. Với những cộng đồng gắn với nghề truyền thống, việc thay đổi nơi cư trú còn liên quan đến không gian sản xuất, kinh doanh và duy trì nghề.
Hà Nội dự kiến bố trí quỹ đất tái định cư và thực hiện các chính sách bồi thường, hỗ trợ theo quy định pháp luật. Quá trình thu hồi đất, di dời và tái định cư sẽ được thực hiện theo từng dự án, sau khi các bước quy hoạch và thủ tục liên quan được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Việc điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng vì vậy không chỉ đặt ra yêu cầu phát triển hạ tầng, mở rộng không gian đô thị mà còn tác động trực tiếp đến những cộng đồng dân cư đã cư trú lâu đời ven sông. Bài toán đặt ra là hài hòa giữa yêu cầu an toàn phòng, chống lũ, phát triển đô thị với bảo tồn không gian văn hóa, làng nghề và ổn định đời sống người dân trong quá trình tái thiết khu vực ven sông Hồng.
