Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường: Giảm thủ tục, tăng kiểm soát rủi ro môi trường
Tin trong nước - Ngày đăng : 14:48, 23/09/2026
Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường: Giảm thủ tục, tăng kiểm soát rủi ro môi trường
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường hướng tới tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu, đánh giá rủi ro và cảnh báo sớm, đồng thời tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Sáng 22/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.
Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên trình bày Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.
Theo tờ trình, dự án luật nhằm tiếp tục cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, nhất là về đánh giá tác động môi trường (ĐTM), cấp giấy phép môi trường (GPMT); phân cấp, phân quyền triệt để cho địa phương.
Hoàn thiện cơ chế kiểm soát ô nhiễm, nâng cao chất lượng môi trường; tăng cường phòng ngừa, dự báo, cảnh báo và công khai thông tin về môi trường. Dự thảo luật bổ sung nhiều nội dung mới như bổ sung quản lý đất, đá thải mỏ, quặng đuôi, chất ô nhiễm khó phân hủy, nhập khẩu phế liệu và dữ liệu điện tử.
Ngoài ra, bổ sung yêu cầu năng lực của tổ chức tư vấn môi trường, làm rõ trách nhiệm của chủ dự án và các tổ chức liên quan trong thực hiện thủ tục hành chính môi trường.
Dự thảo luật cũng bổ sung đối tượng được ưu đãi, hỗ trợ về bảo vệ môi trường là doanh nghiệp kinh doanh công nghệ thân thiện với khí hậu, giảm thiểu sử dụng các chất được kiểm soát, làm mát bền vững. Đồng thời, bổ sung bảo lãnh ngân hàng khi nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, giúp giảm áp lực vốn, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và phù hợp thông lệ thương mại quốc tế.
Một điểm đáng chú ý của dự thảo luật lần này là bổ sung giám sát nguy cơ ô nhiễm, suy thoái, sự cố môi trường, tăng cường nhận diện, cảnh báo, phòng ngừa và quản lý theo rủi ro, mức độ tuân thủ.
Bổ sung kiểm soát nguồn thải theo tổng thải lượng chất ô nhiễm, gắn với kiểm soát theo vùng, khu vực và khả năng tiếp nhận của môi trường nước mặt.
Dự thảo Luật quy định nguyên tắc phân định thẩm quyền thẩm định báo cáo ĐTM theo mức độ nguy cơ tác động xấu đến môi trường và tính chất đặc thù của dự án (yếu tố bí mật nhà nước) và giao Chính phủ phân định chi tiết.
Ngoài việc bổ sung một số nội dung mới, dự thảo luật cũng bãi bỏ các quy định cấp lại giấy phép môi trường; việc chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường.
Bãi bỏ quy định về lựa chọn hình thức quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại cơ quan, tổ chức, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp có phát sinh chất thải từ hoạt động sinh hoạt, văn phòng với khối lượng nhỏ.
Thẩm tra sơ bộ, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Thường trực Ủy ban đánh giá cao bước cải cách đột phá cắt giảm đối tượng phải thẩm định đánh giá tác động môi trường, phải có giấy phép môi trường và đẩy mạnh phân cấp cho UBND cấp tỉnh.
Tuy nhiên, đề nghị bổ sung cơ chế giám sát từ Trung ương, biện pháp quản lý thay thế để tránh buông lỏng quản lý; quy định rõ cơ chế cá thể hóa trách nhiệm người đứng đầu địa phương nếu để xảy ra sự cố môi trường.
Đồng thời, cần rà soát quy định về trách nhiệm người đứng đầu chính quyền địa phương khi không thực hiện đúng nhiệm vụ bảo vệ môi trường, tránh quy định trách nhiệm quá rộng, bảo đảm tính công bằng và cá nhân hóa trách nhiệm thực chất.
