Nước không được khử trùng trong 3 tuần

Phát biểu tại một hoạt động tranh cử ở khu Daveyton, thuộc thành phố Ekurhuleni, Tổng thống Cyril Ramaphosa thừa nhận những bất cập nghiêm trọng trong công tác quản lý nước sạch và y tế công cộng tại địa phương. Ông cho biết chính phủ đã phải can thiệp khẩn cấp để hỗ trợ người dân tại khu vực Bronkhorstspruit sau khi chính quyền thành phố Tshwane không bảo đảm quy trình xử lý nước an toàn.

Theo báo cáo chung của Bộ Y tế, Bộ Nước và Vệ sinh môi trường Nam Phi (DWS) cùng chính quyền thành phố Tshwane, đợt bùng phát bệnh đường tiêu hóa được ghi nhận từ ngày 7 đến 18/10, ảnh hưởng đến các cộng đồng dân cư tại Bronkhorstspruit, Zithobeni, Ekandustria, Dark City, Rethabiseng và Sokhulumi.

Tổng cộng, cơ quan chức năng ghi nhận 433 ca mắc bệnh. Riêng ngày 13/10, số người nhập viện lên tới 72 trường hợp.

Bệnh viện Bronkhorstspruit đã thiết lập khu vực cách ly, bổ sung giường bệnh dự phòng và kích hoạt kế hoạch ứng phó khẩn cấp gồm 4 cấp độ. Đến nay, chưa ghi nhận trường hợp tử vong; phần lớn bệnh nhân đã được xuất viện ngay trong ngày. Sở Y tế tỉnh Gauteng cũng cho biết số ca mắc mới đang có xu hướng giảm.

Kết quả điều tra ban đầu xác định, Nhà máy Xử lý nước Bronkhorstspruit đã bơm nước chưa được khử trùng bằng clo vào hệ thống phân phối trong khoảng thời gian từ ngày 24/9 đến 14/10, do thiếu nguồn cung hóa chất.

Tình trạng này càng làm gia tăng nguy cơ mất an toàn nguồn nước khi nước đầu vào từ sông Bronkhorstspruit đã bị ô nhiễm nghiêm trọng. Nguyên nhân được cho là nước thải rò rỉ từ các trạm bơm bị hư hỏng của thành phố Tshwane, kết hợp với sự cố tại hệ thống xử lý nước thải ở khu vực thượng nguồn thuộc thành phố Victor Khanye.

Các mẫu nước do DWS xét nghiệm ngày 14/10 cho thấy nồng độ vi khuẩn E. coli vượt ngưỡng an toàn nhiều lần. Trong khi đó, kết quả phân tích mẫu bệnh phẩm của Viện Quốc gia về Các bệnh Truyền nhiễm phát hiện nhiều tác nhân gây bệnh, gồm norovirus, Campylobacter và Shigella. Vi khuẩn tả không được phát hiện.

Việc phát hiện nhiều mầm bệnh đường tiêu hóa, cùng với kết quả xét nghiệm nguồn nước, củng cố nhận định về mối liên hệ giữa sự cố ô nhiễm nước và đợt bùng phát dịch bệnh tại khu vực.

Chính quyền bị chỉ trích vì chậm cảnh báo

Bên cạnh sự cố kỹ thuật, việc chính quyền chậm thông báo về tình trạng nước không an toàn đang gây bức xúc trong dư luận Nam Phi.

Thị trưởng Tshwane, bà Nasiphi Moya, thừa nhận lãnh đạo thành phố không được thông báo về việc nhà máy ngừng khử trùng nước bằng clo. Bà cho biết đã yêu cầu tiến hành điều tra nội bộ để làm rõ trách nhiệm của các đơn vị liên quan, đồng thời khẳng định nhà máy có thể đã bị đóng cửa sớm hơn nếu thông tin được báo cáo kịp thời.

Trước tính chất nghiêm trọng của vụ việc, cuộc họp khẩn cấp cấp cao đã được tổ chức với sự tham gia của Bộ trưởng Nước và Vệ sinh môi trường Pemmy Majodina, Bộ trưởng Y tế Aaron Motsoaledi, Thủ hiến tỉnh Gauteng Panyaza Lesufi và Thị trưởng Nasiphi Moya.

Nhà máy Bronkhorstspruit bị đóng cửa ngày 14/10 để xử lý sự cố. Sau khi nguồn cung clo được khôi phục, nhà máy hoạt động trở lại ngày 16/10. Tuy nhiên, nước máy tại khu vực vẫn chưa được xác nhận an toàn cho sinh hoạt.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng nước máy để uống, nấu ăn, tắm rửa, đánh răng hoặc giặt giũ, kể cả sau khi đun sôi. Theo hướng dẫn hiện hành, nước máy chỉ được phép sử dụng để xả nhà vệ sinh.

Huy động xe bồn cấp nước sạch, tiếp tục kiểm tra chất lượng nước

Để bảo đảm nhu cầu sinh hoạt thiết yếu, chính quyền thành phố Tshwane đang huy động 36 xe bồn vận chuyển nước sạch từ Nhà máy Xử lý nước Cullinan đến các khu dân cư bị ảnh hưởng.

Công ty cấp nước Rand Water cũng được mời tham gia hỗ trợ đánh giá hiện trạng, đẩy nhanh việc nâng cấp và khôi phục toàn diện hạ tầng Nhà máy Xử lý nước Bronkhorstspruit.

Song song với các biện pháp khắc phục, Ủy ban Nghiên cứu Nước đang tiến hành xét nghiệm chất lượng nước độc lập. Báo cáo chi tiết về nguyên nhân sự cố dự kiến được công bố ngày 28/10.

Dù số ca mắc bệnh mới có dấu hiệu giảm, người dân tại các khu vực bị ảnh hưởng vẫn phải chờ đợi cho đến khi nguồn nước được xác nhận đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn.

Sự cố tại Bronkhorstspruit một lần nữa cho thấy những rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng khi quy trình khử trùng nước bị gián đoạn, nguồn nước đầu vào ô nhiễm và hệ thống giám sát, cảnh báo không phát huy hiệu quả kịp thời. Việc khôi phục cấp nước vì vậy không chỉ đòi hỏi xử lý sự cố trước mắt mà còn cần làm rõ trách nhiệm quản lý, kiểm soát chất lượng nước và bảo đảm thông tin minh bạch đến người dân.

Hải Phòng: Amoni vượt quy chuẩn gần 59 lần tại các kênh dẫn nước nội đô

Minh An