Kết nối tri thức khoa học với thực tiễn sản xuất

Ngày 26/10, tại TP. Hồ Chí Minh, Hội nghị quốc tế - Phiên họp thường niên lần thứ 18 của Bàn tròn châu Á - Thái Bình Dương về sản xuất và tiêu dùng bền vững diễn ra với trọng tâm kết nối khoa học và công nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn. Sự kiện là hoạt động bên lề Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu 2026 do UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức.

Hội nghị do Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn (ICED), Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh chủ trì phía Việt Nam, phối hợp với APRSCP, Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư Việt Nam (C4IR Việt Nam), Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) và các đối tác trong nước, quốc tế.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới chuyển dịch theo hướng xanh hóa, yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và kiểm soát ô nhiễm ngày càng đặt ra rõ nét đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Chuyển đổi xanh không chỉ là trách nhiệm môi trường mà còn ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần tăng cường kết nối giữa nghiên cứu khoa học, hoạch định chính sách và hoạt động sản xuất. Công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được ứng dụng phù hợp với điều kiện thực tế, trong khi doanh nghiệp cần có nguồn lực, cơ chế hỗ trợ và cơ sở khoa học để lựa chọn giải pháp chuyển đổi.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Nguyễn Minh Tâm, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh ý nghĩa của việc kết nối tri thức khoa học, kinh nghiệm quốc tế với những thách thức thực tế trong phát triển kinh tế và chuyển đổi công nghiệp.

Theo định hướng hội nghị, các phiên thảo luận tập trung xác định nhu cầu thực tiễn, tìm kiếm đối tác và đề xuất những bước hợp tác cụ thể. Đặc biệt, doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được hỗ trợ tiếp cận công nghệ, nâng cao năng lực chuyên môn và mở rộng khả năng huy động tài chính cho chuyển đổi xanh.

Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và tổ chức tài chính sẽ góp phần đưa các kết quả nghiên cứu vào sản xuất, đánh giá hiệu quả kinh tế và môi trường trước khi nhân rộng. Đây là điều kiện quan trọng để chuyển đổi xanh không dừng ở định hướng mà tạo ra những thay đổi thực chất trong hoạt động doanh nghiệp.

Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, hướng tới tiêu dùng bền vững

Một trọng tâm của hội nghị là thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững, gắn với sử dụng hiệu quả tài nguyên, hạn chế chất thải và giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Tiến sĩ Yasuhiko Hotta, Chủ tịch APRSCP, cho biết mạng lưới được thành lập năm 1997 theo sáng kiến của Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) và Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), ban đầu tập trung vào sản xuất sạch. Qua quá trình phát triển, phạm vi hoạt động được mở rộng sang sản xuất và tiêu dùng bền vững, gắn với Mục tiêu Phát triển bền vững số 12 của Liên hợp quốc về tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm.

APRSCP hướng tới hỗ trợ xây dựng chính sách, nâng cao năng lực và thúc đẩy đổi mới trong doanh nghiệp, qua đó góp phần chuyển dịch sang nền kinh tế tuần hoàn, phát thải ròng bằng 0 và thân thiện với thiên nhiên.

Trong mô hình kinh tế tuần hoàn, nguyên liệu và sản phẩm được quản lý theo hướng kéo dài vòng đời sử dụng, tăng khả năng tái chế, tái sử dụng và giảm lượng chất thải phát sinh. Cách tiếp cận này đòi hỏi đổi mới từ khâu thiết kế, lựa chọn nguyên liệu đến tổ chức sản xuất, phân phối và tiêu dùng. Công nghệ số, truy xuất nguồn gốc và cộng sinh công nghiệp có thể hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, năng lượng và kiểm soát tác động môi trường.

Chia sẻ kinh nghiệm từ Thái Lan, Tiến sĩ Chaiyod Bunyagidj, đại diện SCP Thái Lan, nhấn mạnh vai trò của mạng lưới quốc gia trong kết nối doanh nghiệp, cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức xã hội. Sự phối hợp này tạo điều kiện chia sẻ thông tin, triển khai các lộ trình quốc gia và xây dựng chính sách dựa trên cơ sở khoa học.

Tại hội nghị, các phiên chuyên đề tập trung vào công nghệ tiên tiến, đổi mới sáng tạo và tài chính xanh; kinh tế tuần hoàn trong ngành nhựa và dệt may; sản xuất thông minh, truy xuất nguồn gốc số và tiêu dùng bền vững; sản xuất bền vững, cộng sinh công nghiệp và kinh tế sinh học tuần hoàn.

Các nội dung cho thấy chuyển đổi xanh cần được triển khai đồng bộ, từ đổi mới công nghệ, tổ chức sản xuất đến huy động nguồn vốn và quản lý chuỗi cung ứng. Trong đó, tài chính xanh và khả năng tiếp cận công nghệ có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp, nhất là những đơn vị còn hạn chế về nguồn lực đầu tư.

Hội nghị dự kiến hoàn thiện dự thảo Thông điệp APRSCP 2026 tại TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh kết nối khoa học với công nghiệp, ưu tiên các giải pháp có khả năng triển khai, xây dựng mô hình thí điểm có thể đánh giá và nhân rộng, đồng thời tăng cường năng lực doanh nghiệp và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn. Các thông điệp dự kiến được chia sẻ tại những diễn đàn phát triển bền vững khu vực và quốc tế, trong đó có Diễn đàn Chính trị Cấp cao của Liên hợp quốc năm 2027.

Việt Nam đăng cai Hội nghị Khoa học Chăn nuôi Á-Úc lần thứ 21: Thúc đẩy chuyển đổi xanh ngành chăn nuôi

Khang Vũ