Rà soát 18 loài cây không được phép trồng mới

UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định số 143/2026/QĐ-UBND về quản lý công viên, cây xanh, mặt nước trên địa bàn thành phố, có hiệu lực từ ngày 22/10/2026. Quyết định quy định danh mục 18 loài cây không được trồng mới, đồng thời xác định 33 loài cây được trồng trên đường phố và tại các khu vực công cộng.

Theo quy định, danh mục 18 loài cây cấm trồng gồm: bã đậu (vông đồng), bồ hòn, bồ kết, cao su, cô ca cảnh, bông gòn, lòng mức, mã tiền, me keo, ô đầu (củ gấu tàu), dướng, xiro, sưng Nam Bộ (sơn lu), tỏi độc, thông thiên, trúc đào, trứng cá và dâu da.

Theo Hà Nội, việc đưa các loài cây này vào danh mục không được phép trồng mới xuất phát từ những đặc điểm có thể gây nguy hiểm cho con người, ảnh hưởng đến giao thông, vệ sinh môi trường và cảnh quan đô thị.

Trong đó, một số loài chứa độc tố như bã đậu, mã tiền, trúc đào, thông thiên và tỏi độc; bồ kết, me keo có gai lớn; còn cao su, bông gòn, dướng và dâu da có cành nhánh giòn, tiềm ẩn nguy cơ gãy đổ.

Riêng cây trứng cá có quả chín dễ rụng xuống đường, gây mất vệ sinh. Việc trẻ em leo trèo, hái quả cũng có thể dẫn đến những tình huống mất an toàn.

Đáng chú ý, trứng cá, dâu da và một số loài cây trong danh mục vốn quen thuộc với nhiều thế hệ, gắn với ký ức tuổi thơ của không ít người dân. Vì vậy, quy định mới cũng đặt ra vấn đề cần giải quyết hài hòa giữa yêu cầu bảo đảm an toàn đô thị và việc duy trì những cây xanh đã tồn tại lâu năm.

Cây xanh hiện hữu được giữ lại nếu bảo đảm an toàn

Liên quan đến việc xử lý cây xanh hiện hữu thuộc danh mục không được phép trồng mới, UBND TP Hà Nội nêu rõ, quy định này không đồng nghĩa với việc tất cả cây thuộc các loài nói trên đều phải chặt hạ ngay lập tức.

Đối với cây xanh hiện hữu thuộc danh mục này hoặc không còn phù hợp với tính chất, vị trí và đặc điểm cây trồng trong đô thị, khu dân cư nông thôn, cơ quan, đơn vị được giao quản lý có trách nhiệm lập kế hoạch từng bước loại bỏ, trồng thay thế, bảo đảm an toàn và cảnh quan.

Thành phố đồng thời yêu cầu hạn chế tối đa việc chặt hạ, dịch chuyển cây xanh khi thi công công trình.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội, việc ban hành danh mục cây xanh đô thị nhằm từng bước chuẩn hóa chủng loại cây trồng, bảo đảm phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, đặc điểm hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan đô thị, cũng như yêu cầu an toàn giao thông và an toàn cho người dân.

Một số loài cây như dâu da, trứng cá, dướng vốn quen thuộc, có khả năng sinh trưởng nhanh và thích nghi với điều kiện tự nhiên, tuy nhiên, khi trồng trên đường phố, đặc biệt tại những khu vực có mật độ giao thông cao, vỉa hè hẹp và nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật, phải đáp ứng các yêu cầu về đặc tính sinh trưởng, kết cấu thân, cành, bộ rễ, khả năng chống chịu mưa bão và tính ổn định lâu dài. Vì vậy, việc một loài cây thuộc danh mục không được trồng mới trên đường phố không đồng nghĩa với việc toàn bộ cây thuộc loài đó đang tồn tại đều phải chặt hạ ngay.

Đối với cây xanh hiện hữu, thành phố định hướng tổ chức rà soát, đánh giá cụ thể tình trạng sinh trưởng, mức độ an toàn, vị trí trồng và ảnh hưởng đến giao thông, hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan đô thị để lựa chọn phương án quản lý phù hợp.

Những cây đang sinh trưởng tốt, chưa có dấu hiệu mất an toàn, không ảnh hưởng đến giao thông và công trình hạ tầng kỹ thuật sẽ tiếp tục được quản lý, chăm sóc, theo dõi theo quy định.

Đặc biệt, cơ quan quản lý không thực hiện chặt hạ đồng loạt, máy móc chỉ vì cây thuộc loài không được khuyến khích hoặc không được phép trồng mới.

Ngược lại, đối với những cây đã già cỗi, sâu mục, nghiêng, có nguy cơ gãy đổ, ảnh hưởng đến an toàn giao thông, công trình hạ tầng kỹ thuật hoặc không còn phù hợp với điều kiện không gian đô thị, cơ quan quản lý sẽ kiểm tra, đánh giá và xây dựng phương án xử lý, di chuyển hoặc thay thế theo quy định.

Tăng cường quản lý cây tự mọc, từng bước thay đổi cơ cấu cây xanh

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, đối với những loài có khả năng tự mọc, phát triển nhanh như trứng cá, dướng, công tác quản lý cần được thực hiện thường xuyên. Nhất là những cây tự mọc tại vị trí không phù hợp, ảnh hưởng đến kết cấu vỉa hè, hệ thống thoát nước, công trình hạ tầng kỹ thuật, tầm nhìn giao thông hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn sẽ được xem xét xử lý kịp thời.

Theo định hướng của Đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước, giai đoạn 2026-2030, Hà Nội sẽ từng bước rà soát, điều chỉnh cơ cấu chủng loại cây xanh đường phố, ưu tiên những loài có tuổi thọ cao, sinh trưởng ổn định, phù hợp với không gian đô thị và có khả năng chống chịu thời tiết cực đoan.

Quan điểm xuyên suốt của thành phố là bảo vệ, duy trì tối đa những cây xanh hiện hữu còn giá trị và bảo đảm an toàn. Việc thay thế phải có căn cứ khoa học, có lộ trình, đúng quy định, tránh lãng phí nguồn lực và không làm suy giảm đột ngột diện tích che phủ cây xanh.

Sở Xây dựng Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với UBND các xã, phường và các đơn vị quản lý cây xanh tăng cường kiểm tra, rà soát, chăm sóc, bảo đảm an toàn cây xanh. Đồng thời, thành phố sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, cung cấp thông tin để người dân hiểu rõ chủ trương, tạo sự đồng thuận và cùng tham gia bảo vệ hệ thống cây xanh của Thủ đô.

Hà Nội tăng cường kiểm soát ô nhiễm, xây dựng đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu

Mai Hạ