Sở Xây dựng Hà Nội vừa trình UBND thành phố dự thảo Quyết định quy định trình tự, thủ tục hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo khi chuyển đổi phương tiện giao thông xanh. Đây là bước tiếp theo nhằm cụ thể hóa chính sách chuyển đổi phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch trên địa bàn.

Theo dự thảo, đối tượng được xem xét hỗ trợ là cá nhân thuộc hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều do UBND thành phố Hà Nội phê duyệt, công bố áp dụng trong hai năm 2026 và 2027. Người đề nghị hỗ trợ phải có thông tin về nơi cư trú hoặc nơi ở hiện tại trên ứng dụng VNeID thuộc địa bàn thành phố, được UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm về thông tin.

Phạm vi hỗ trợ tập trung vào việc chuyển đổi xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Mức hỗ trợ cụ thể cần căn cứ vào quy định chính thức của thành phố.

Trong bối cảnh Hà Nội thúc đẩy chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông, việc xây dựng cơ chế hỗ trợ riêng cho hộ nghèo có ý nghĩa thiết thực. Chi phí mua phương tiện mới có thể là trở ngại đáng kể đối với người thu nhập thấp, dù họ có nhu cầu thay thế phương tiện cũ hoặc chuyển sang hình thức đi lại ít gây ô nhiễm hơn.

Nếu được triển khai hiệu quả, chính sách sẽ góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân, mở rộng khả năng tiếp cận phương tiện giao thông xanh, đồng thời bảo đảm quá trình chuyển đổi quan tâm đến điều kiện kinh tế của các nhóm dân cư. Đây cũng là cách đưa mục tiêu chuyển đổi xanh đến gần hơn với đời sống, thay vì chỉ tập trung vào yêu cầu thay đổi phương tiện.

Giao thông sử dụng năng lượng sạch là một trong những hướng giảm phát thải từ hoạt động đi lại tại đô thị. Việc từng bước thay thế phương tiện sử dụng xăng, dầu có thể góp phần giảm khí thải giao thông, cải thiện chất lượng không khí và hỗ trợ mục tiêu xây dựng đô thị xanh. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào quy mô chuyển đổi, khả năng tiếp cận của người dân và sự đồng bộ của hạ tầng giao thông.

Cùng với việc xác định đối tượng và điều kiện hỗ trợ, dự thảo chú trọng hoàn thiện quy trình tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt và chi trả. Mục tiêu là thống nhất thành phần hồ sơ, thời hạn giải quyết, phương thức hỗ trợ và trách nhiệm của các cơ quan liên quan, bảo đảm chính sách được thực hiện đồng bộ trên địa bàn thành phố.

Trong quá trình xây dựng văn bản, Sở Xây dựng Hà Nội đã tổ chức lấy ý kiến các sở, ban, ngành, UBND các phường, xã và đơn vị liên quan. Dự thảo được đăng tải trên cổng thông tin điện tử của UBND thành phố và Sở Xây dựng từ ngày 14/7/2026.

Cơ quan soạn thảo đã nhận được 61 văn bản góp ý, gồm ý kiến của 6 sở, ngành, cơ quan và 55 UBND phường, xã. Các ý kiến được nghiên cứu, tiếp thu và giải trình để hoàn thiện hồ sơ trước khi gửi Sở Tư pháp thẩm định.

Một nội dung đáng chú ý là định hướng cải cách thủ tục hành chính theo hướng giảm giấy tờ, hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu của Nhà nước. Sở Xây dựng đề xuất tăng cường khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, dữ liệu đăng ký phương tiện và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ việc kiểm tra, đối chiếu thông tin.

Ứng dụng dữ liệu số được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian giải quyết, giảm công sức đi lại cho người dân, đồng thời nâng cao độ chính xác trong xác định đối tượng thụ hưởng. Việc kiểm tra thông tin trên cơ sở dữ liệu thống nhất cũng góp phần hạn chế sai sót, tăng tính minh bạch và ngăn ngừa nguy cơ lợi dụng chính sách.

Dự thảo Quyết định gồm 7 điều, quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nguyên tắc và điều kiện hỗ trợ, thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục thực hiện cùng trách nhiệm tổ chức triển khai. Kinh phí dự kiến được bố trí trong dự toán ngân sách thành phố theo Nghị quyết số 68/2026/NQ-HĐND và quy định của Luật Ngân sách Nhà nước.

Việc hoàn thiện quy trình hỗ trợ hộ nghèo chuyển đổi phương tiện cần đi đôi với công khai điều kiện, hồ sơ, thời hạn giải quyết và phương thức chi trả. Về lâu dài, giao thông xanh không chỉ đòi hỏi thay thế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch mà còn cần phát triển giao thông công cộng, hoàn thiện hạ tầng và bảo đảm khả năng tiếp cận của người dân. Chính sách hỗ trợ đúng đối tượng, thủ tục thuận tiện và tổ chức thực hiện hiệu quả sẽ góp phần thúc đẩy giao thông ít phát thải, cải thiện môi trường sống tại Thủ đô.

Hà Nội tăng cường kiểm soát ô nhiễm, xây dựng đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu

Kiệt Vũ