Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện tượng El Niño có khả năng tiếp tục duy trì trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán, thiếu hụt nguồn nước và cháy rừng. Nhiệt độ trên phạm vi cả nước được dự báo phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm, trong khi nắng nóng có xu hướng xuất hiện sớm tại một số khu vực.

Đáng chú ý, dù El Niño thường gắn với tình trạng khô hạn, thiếu mưa, nhưng các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn cục bộ, lũ quét, sạt lở đất, dông lốc và mưa đá vẫn có thể xảy ra. Điều này đặt ra yêu cầu các địa phương không chỉ tập trung ứng phó với hạn hán mà cần xây dựng phương án phòng, chống thiên tai toàn diện, phù hợp với từng kịch bản thời tiết.

Trước nguy cơ trên, ngày 12/11/2026, UBND tỉnh Cao Bằng ban hành Công văn số 4495/UBND-KT về việc tăng cường chủ động phòng, chống, ứng phó với các loại hình thiên tai do ảnh hưởng của El Niño năm 2026–2027.

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, các xã, phường cần khẩn trương rà soát, cập nhật phương án ứng phó thiên tai trên cơ sở các kịch bản nguồn nước và tình huống thiên tai có thể xảy ra, kể cả những tình huống bất lợi hơn so với dự báo. Trong đó, ưu tiên xây dựng phương án phòng, chống hạn hán, nắng nóng, cháy rừng; đồng thời chủ động ứng phó với mưa lớn cục bộ, lũ quét, sạt lở đất và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm bất thường.

Các địa phương cũng phải xây dựng phương án bảo vệ, sơ tán người dân tại những khu vực có nguy cơ cao khi cần thiết, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân.

Ưu tiên bảo đảm nguồn nước cho sinh hoạt và sản xuất

Một trong những nhiệm vụ được tỉnh Cao Bằng đặc biệt quan tâm là bảo đảm nguồn nước trong mùa khô, nhất là tại các khu vực vùng cao, vùng núi đá và những địa bàn từng xảy ra tình trạng thiếu nước.

UBND tỉnh yêu cầu các địa phương chủ động rà soát, khoanh vùng những khu vực có nguy cơ cao xảy ra hạn hán, thiếu nước; chuẩn bị nguồn nước thay thế, phương tiện vận chuyển và huy động lực lượng tại chỗ để kịp thời hỗ trợ người dân khi cần thiết.

Cùng với đó, việc kiểm kê, đánh giá nguồn nước tại các hồ chứa, công trình thủy lợi và công trình cấp nước sinh hoạt cần được thực hiện thường xuyên. Trên cơ sở khả năng cung ứng thực tế, các địa phương phải xây dựng phương án phân bổ, sử dụng nguồn nước hợp lý, ưu tiên các nhu cầu thiết yếu như sinh hoạt, y tế và giáo dục.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, việc chủ động tính toán khả năng cấp nước trong suốt mùa khô có ý nghĩa quan trọng. Các địa phương cần điều chỉnh thời vụ, cơ cấu sản xuất và diện tích canh tác phù hợp với điều kiện nguồn nước; đồng thời hướng dẫn người dân tích trữ nước, áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm, sử dụng nước hiệu quả, bảo vệ cây trồng và vật nuôi.

Đây không chỉ là giải pháp ứng phó trước mắt mà còn góp phần nâng cao khả năng thích ứng của hoạt động sản xuất nông nghiệp trước những biến động ngày càng khó lường của thời tiết và khí hậu.

Tăng cường phòng cháy rừng, sẵn sàng ứng phó thiên tai

Bên cạnh nguy cơ hạn hán và thiếu nước, tình trạng nắng nóng kéo dài cũng có thể làm gia tăng nguy cơ cháy rừng. Vì vậy, UBND tỉnh yêu cầu các địa phương xác định những khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy cao, bố trí lực lượng, phương tiện và nguồn nước phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy rừng theo phương châm “bốn tại chỗ”.

Hoạt động tuần tra, kiểm soát, phát hiện sớm và cảnh báo nguy cơ cháy rừng cần được tăng cường, nhất là trong những thời điểm thời tiết khô nóng kéo dài.

Để bảo đảm công tác ứng phó được triển khai đồng bộ, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ động theo dõi, cập nhật và cung cấp thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, nguồn nước và thiên tai; phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu giải pháp ứng phó phù hợp với tình hình thực tế.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và Công an tỉnh được yêu cầu chuẩn bị lực lượng, phương tiện, sẵn sàng tham gia vận chuyển, cấp nước, chữa cháy rừng, sơ tán người dân và thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn khi có yêu cầu.

Các sở, ngành liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ triển khai giải pháp bảo đảm cung cấp điện, cấp nước, an toàn hồ đập, phòng, chống ngập úng và bảo vệ sức khỏe người dân. Trong khi đó, Báo và Phát thanh, Truyền hình Cao Bằng có trách nhiệm tăng cường thông tin về diễn biến El Niño, các bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai; phổ biến kiến thức, kỹ năng phòng ngừa, ứng phó và hướng dẫn người dân sử dụng nước, điện tiết kiệm, hiệu quả.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các hình thái thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, việc chủ động xây dựng kịch bản ứng phó từ sớm, chuẩn bị đầy đủ nguồn lực và nâng cao nhận thức cộng đồng có ý nghĩa quan trọng. Những giải pháp được Cao Bằng triển khai không chỉ nhằm giảm thiểu thiệt hại trước mắt mà còn góp phần tăng cường năng lực thích ứng với thiên tai, bảo đảm an ninh nguồn nước và ổn định đời sống, sản xuất của người dân trong giai đoạn 2026–2027.

El Nino mạnh lên, gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán và thiếu nước toàn cầu

Mai Hạ