Mùa khô 2026-2027: Áp lực an ninh nguồn nước

An ninh nguồn nước - Ngày đăng : 13:39, 19/11/2026

El Niño tiếp tục tác động đến thời tiết, khiến lượng mưa và dòng chảy trên nhiều lưu vực sông được dự báo thiếu hụt đáng kể trong mùa khô 2026-2027. Nguy cơ hạn hán, thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất, đặc biệt là xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long, đang đặt ra yêu cầu chủ động ứng phó từ sớm.
An ninh nguồn nước

Mùa khô 2026-2027: Áp lực an ninh nguồn nước

Khánh An • 19/11/2026 13:39

El Niño tiếp tục tác động đến thời tiết, khiến lượng mưa và dòng chảy trên nhiều lưu vực sông được dự báo thiếu hụt đáng kể trong mùa khô 2026-2027. Nguy cơ hạn hán, thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất, đặc biệt là xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long, đang đặt ra yêu cầu chủ động ứng phó từ sớm.

Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ tháng 8 đến nửa đầu tháng 11/2026, nhiệt độ trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm. Hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới ít hơn, lượng mưa tại nhiều khu vực thiếu hụt so với mức trung bình.

nuoc.jpg
Ảnh minh họa

Đáng chú ý, dòng chảy trên các lưu vực sông phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 15-30%, một số lưu vực thiếu hụt trên 60%. Diễn biến này cho thấy nguồn nước đang chịu áp lực ngay từ thời điểm chuyển sang mùa khô.

Về tình hình tích trữ nước, dung tích các hồ chứa thủy điện lớn ở Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Huế hiện đạt khoảng 70-99% dung tích thiết kế. Tại khu vực từ thành phố Đà Nẵng đến Đắk Lắk và Đồng Nai, dung tích hồ phổ biến đạt 40-80%. Trong khi đó, các hồ chứa thủy lợi đạt trung bình khoảng 63-86% dung tích thiết kế.

Dòng chảy nhiều lưu vực sông có thể thiếu hụt đến 70%


Dự báo từ cuối tháng 11/2026 đến tháng 5/2027, El Niño tiếp tục chi phối diễn biến thời tiết, mặc dù có xu hướng suy yếu trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5/2027. Nhiệt độ trên cả nước được dự báo phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm, trong khi lượng mưa có khả năng thiếu hụt từ 20-40%.

Đáng lo ngại, dòng chảy trên các lưu vực sông được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-40%, cá biệt một số sông có mức thiếu hụt lên tới 70%. Dòng chảy đến các hồ chứa tại Bắc Bộ có thể thiếu hụt từ 20-40%; khu vực Trung Bộ và Nam Bộ thiếu hụt từ 30-50%, một số hồ có khả năng thiếu hụt tới 70%.

Lượng mưa thấp kéo dài, kết hợp với nền nhiệt cao sẽ làm gia tăng nguy cơ khô hạn, thiếu nước trên diện rộng. Một số khu vực ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có thể xuất hiện tình trạng thiếu nước cục bộ. Những địa bàn cần đặc biệt quan tâm là duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long.

Đặc biệt, tại Đồng bằng sông Cửu Long, nguy cơ xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027 được nhận định cần hết sức lưu ý. Mức độ xâm nhập mặn có thể tương tự các mùa khô năm 2015-2016 và 2019-2020, từng gây ra những tác động nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt và đời sống người dân.

Chủ động phương án bảo đảm an ninh nguồn nước


Trước những diễn biến dự báo, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia khuyến cáo người dân, doanh nghiệp và các hộ sản xuất cần chủ động triển khai các giải pháp sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; xây dựng phương án dự trữ nước phù hợp với điều kiện thực tế. Đồng thời, thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo và hướng dẫn của chính quyền địa phương để có kế hoạch ứng phó kịp thời.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, việc bố trí mùa vụ cần được tính toán phù hợp với khả năng cung cấp nguồn nước. Các địa phương cần hướng dẫn người dân sử dụng nước tưới hợp lý, ưu tiên cấp nước cho những giai đoạn cây trồng có nhu cầu nước cao; hạn chế mở rộng diện tích sản xuất khi chưa bảo đảm nguồn nước tưới.

Đối với các địa phương và đơn vị quản lý công trình thủy lợi, thủy điện, cần thường xuyên theo dõi diễn biến mưa, dòng chảy và dung tích hồ chứa để kịp thời điều chỉnh phương án tích trữ, điều tiết và phân phối nguồn nước. Trong đó, ưu tiên bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân, đồng thời cân đối nhu cầu phục vụ sản xuất nông nghiệp, phát điện và duy trì dòng chảy tối thiểu trên các sông.

Ngành năng lượng cũng cần chủ động xây dựng phương án cung ứng điện, nhất là trong thời kỳ cao điểm nắng nóng năm 2027. Việc vận hành các hồ chứa thủy điện cần được tính toán trên cơ sở cập nhật khả năng nguồn nước, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát điện và nhiệm vụ cấp nước cho hạ du.

Những dự báo về nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trong mùa khô 2026-2027 cho thấy yêu cầu cấp thiết phải chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động quản lý, sử dụng và điều tiết tài nguyên nước. Việc chuẩn bị phương án từ sớm, phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, địa phương và nâng cao ý thức tiết kiệm nước trong cộng đồng sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế những tác động bất lợi của hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn.

Khánh An