Tái chế phương tiện giao thông: Đề xuất lùi thời hạn thực hiện thêm 3 năm
Cuộc sống xanh - Ngày đăng : 16:25, 19/11/2026
Tái chế phương tiện giao thông: Đề xuất lùi thời hạn thực hiện thêm 3 năm
Dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường đề xuất lùi thời điểm thực hiện trách nhiệm tái chế phương tiện giao thông đường bộ từ ngày 1/1/2027 sang ngày 1/1/2030. Cùng với việc điều chỉnh thời hạn, cơ chế thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) cũng được đề xuất thay đổi theo hướng tăng trách nhiệm trực tiếp của doanh nghiệp trong thu hồi, tái chế sản phẩm sau sử dụng, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Lùi thời hạn thực hiện trách nhiệm tái chế phương tiện đến năm 2030
Tại Diễn đàn “Thực thi quy định EPR, thúc đẩy mô hình kinh doanh có trách nhiệm, hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn” diễn ra sáng 18/11, bà Trần Thị Thu Hiền, đại diện Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi đề xuất điều chỉnh thời điểm thực hiện trách nhiệm tái chế đối với phương tiện giao thông đường bộ.
Theo đó, thay vì bắt đầu từ ngày 1/1/2027 như lộ trình hiện hành, nghĩa vụ này dự kiến được chuyển sang ngày 1/1/2030. Việc lùi thời hạn nhằm tạo thêm thời gian để các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu chuẩn bị hệ thống thu hồi phương tiện hết vòng đời sử dụng, đầu tư hạ tầng tái chế và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện.
.jpg)
Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh số lượng phương tiện giao thông tại Việt Nam ngày càng gia tăng, kéo theo áp lực quản lý chất thải phát sinh sau quá trình sử dụng.
Theo số liệu được công bố tại diễn đàn, cả nước hiện có gần 7,5 triệu ô tô và hơn 79 triệu xe máy đã đăng ký. Riêng trong năm 2025, số phương tiện đăng ký mới gồm hơn 590.000 ô tô và khoảng 2,6 triệu xe máy.
Đáng chú ý, thống kê của Cục Đăng kiểm Việt Nam cho thấy, trong năm 2025, cả nước có 10.016 ô tô hết niên hạn sử dụng. Trong đó, có 9.925 xe chở hàng và 91 xe chở người. TP. Hồ Chí Minh đứng đầu về số lượng phương tiện hết niên hạn với 2.151 xe, tiếp đến là Hà Nội với 1.558 xe.
Những con số này cho thấy nhu cầu thu hồi, phân loại và xử lý phương tiện sau khi hết thời gian sử dụng ngày càng lớn. Nếu không có cơ chế quản lý phù hợp, các phương tiện bị thải bỏ có thể trở thành nguồn phát sinh chất thải, gây áp lực đối với hoạt động thu gom, xử lý và tái chế.
Thay đổi cơ chế EPR, tăng trách nhiệm trực tiếp của doanh nghiệp
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi là đề xuất thay đổi phương thức thực hiện trách nhiệm tái chế của nhà sản xuất, nhập khẩu.
Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, doanh nghiệp có thể lựa chọn tự tổ chức tái chế, thuê đơn vị có chức năng thực hiện hoặc đóng góp kinh phí vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam để hoàn thành nghĩa vụ.
Tuy nhiên, dự thảo sửa đổi đề xuất loại bỏ phương thức đóng góp tài chính, chuyển trọng tâm sang yêu cầu doanh nghiệp trực tiếp tổ chức thu hồi, tái chế sản phẩm, bao bì sau khi thải bỏ hoặc thông qua các đơn vị có đủ chức năng, năng lực.
Các phương thức thực hiện được đề xuất gồm: Doanh nghiệp tự tổ chức thu hồi để tái chế hoặc chuyển giao cho đơn vị tái chế phù hợp; thuê đơn vị thực hiện việc thu hồi và tái chế; ủy quyền cho tổ chức trung gian (PRO); xuất khẩu sản phẩm, bao bì sang quốc gia khác để tái chế hoặc kết hợp nhiều hình thức.
Theo lộ trình dự kiến, từ năm 2033, doanh nghiệp chỉ được thực hiện trách nhiệm tái chế thông qua việc tự tổ chức thu hồi, chuyển giao cho đơn vị tái chế hoặc ủy quyền cho tổ chức trung gian.
Dự thảo cũng bổ sung một số trường hợp được miễn trách nhiệm xử lý chất thải đối với sản phẩm, bao bì thuộc danh mục chịu thuế bảo vệ môi trường.
Việc điều chỉnh cơ chế EPR theo hướng tăng trách nhiệm trực tiếp của doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hoạt động thu hồi, tái chế thực chất hơn, đồng thời tăng tính minh bạch trong quản lý khối lượng sản phẩm được thu gom và xử lý sau sử dụng.
Siết điều kiện đối với tổ chức trung gian và cơ sở tái chế
Cùng với việc thay đổi phương thức thực hiện nghĩa vụ, dự thảo Nghị định cũng đề xuất bổ sung các yêu cầu đối với tổ chức trung gian và đơn vị tham gia hoạt động tái chế.
Đối với tổ chức trung gian (PRO), các điều kiện về năng lực tổ chức thu hồi, tài chính, quản lý dữ liệu và hạch toán riêng được đặt ra nhằm bảo đảm quá trình thực hiện trách nhiệm EPR có thể kiểm soát, kiểm chứng.
Các tổ chức này phải theo dõi, xác nhận khối lượng tái chế, thực hiện chế độ báo cáo và bảo đảm không xảy ra tình trạng ghi nhận trùng lặp nghĩa vụ giữa các doanh nghiệp.
Trong khi đó, các cơ sở tái chế phải đáp ứng yêu cầu về giấy phép môi trường, quản lý riêng hồ sơ nguyên liệu đầu vào, bảo đảm thiết bị và công nghệ phù hợp với quy cách tái chế. Đồng thời, đơn vị phải xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử để theo dõi, truy xuất toàn bộ quá trình thực hiện.
Hằng năm, trước ngày 1/4, các cơ sở tái chế có trách nhiệm báo cáo kết quả hoạt động, thực hiện kiểm toán và phối hợp xác nhận khối lượng tái chế với nhà sản xuất, nhà nhập khẩu hoặc tổ chức trung gian.
Để tháo gỡ khó khăn trong khâu thu gom sản phẩm, bao bì sau sử dụng, dự thảo cũng đề xuất cho phép nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, tổ chức trung gian, cơ sở tái chế và xử lý chất thải phối hợp thiết lập các điểm thu hồi. Những điểm này có thể tiếp nhận nhiều loại sản phẩm, bao bì thuộc các nhãn hiệu khác nhau.
Bên cạnh đó, thủ tục lưu giữ, vận chuyển và chuyển giao chất thải nguy hại phát sinh từ người tiêu dùng cũng được đề xuất đơn giản hóa nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động thu gom.
Bổ sung lộ trình tái chế, tháo gỡ khó khăn trong xử lý chất thải
Ngoài các nội dung liên quan đến phương tiện giao thông, dự thảo còn đề xuất một số cơ chế nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện trách nhiệm tái chế đối với các nhóm sản phẩm, bao bì khác.
Cụ thể, khối lượng nghĩa vụ tái chế chưa hoàn thành được đề xuất cho phép chuyển tiếp sang những năm tiếp theo. Thời gian chuyển tiếp tối đa 5 năm đối với pin lithium, pin nickel-metal hydride sử dụng cho phương tiện giao thông và thiết bị điện, điện tử; 3 năm đối với bao bì giấy đa lớp, sắt, kim loại khác, thủy tinh và nhựa mềm; 2 năm đối với những sản phẩm, bao bì còn lại.
Đối với bao bì xi măng, dự thảo bổ sung phương án đồng xử lý trong lò nung xi măng do Việt Nam hiện chưa có công nghệ tái chế phù hợp với loại bao bì này.
Một nội dung khác là đề xuất miễn trách nhiệm tái chế đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu từ các sản phẩm thuộc đối tượng phải thực hiện nghĩa vụ dưới 30 tỷ đồng mỗi năm. Phạm vi miễn trừ dự kiến được mở rộng, không chỉ giới hạn ở sản phẩm có bao bì mà còn bao gồm các nhóm sản phẩm thuộc diện phải tái chế.
Về tỷ lệ tái chế bắt buộc, dự thảo bổ sung lộ trình điều chỉnh cho hai giai đoạn 2029-2031 và 2032-2034, với mức tăng dự kiến không quá 10% trong mỗi chu kỳ 3 năm.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường dự kiến được Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, dự kiến bế mạc ngày 20/11.
Việc hoàn thiện cơ chế EPR có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát chất thải phát sinh từ sản phẩm, bao bì sau tiêu dùng, đồng thời thúc đẩy trách nhiệm của doanh nghiệp đối với toàn bộ vòng đời sản phẩm. Đặc biệt, với phương tiện giao thông, xây dựng được hệ thống thu hồi và tái chế đồng bộ sẽ góp phần hạn chế nguy cơ phương tiện hết niên hạn bị thải bỏ không đúng quy định, tận dụng nguồn vật liệu có khả năng tái chế và giảm áp lực lên môi trường.
.jpg)