Năm 2025 chứng kiến một mùa thiên tai bất thường và khốc liệt khi nhiều cơn bão và áp thấp nhiệt đới liên tiếp ảnh hưởng đến cả ba miền. Các cơn bão Kajiki, Ragasa, Bualoi, Matmo và Kalmaegi đều có quỹ đạo nhanh, cường độ mạnh và khó đoán, trái quy luật khi đầu mùa đã đổ bộ vào Trung Bộ, còn những tháng cuối năm lại hướng thẳng vào Bắc Bộ.

Mưa lớn cực đoan và lũ vượt mốc lịch sử xuất hiện trên 13 tuyến sông ở Bắc Bộ và Trung Bộ, gây ra ngập lụt nặng nề. Nhiều nơi chỉ trong thời gian ngắn đã phải hứng chịu liên tiếp bão, lũ, sạt lở đất, khiến thiệt hại kinh tế lên mức rất lớn. Ngoài yếu tố biến đổi khí hậu, sự suy giảm thảm thực vật tự nhiên được ghi nhận là nguyên nhân khiến mức độ tàn phá của lũ quét, lũ ống và sạt lở ngày càng nghiêm trọng.

Để giảm thiểu rủi ro và thích ứng với khí hậu cực đoan, cộng đồng quốc tế đang đẩy nhanh các giải pháp giảm phát thải và bảo vệ rừng nhằm giữ mức tăng nhiệt toàn cầu dưới 1,5°C. Tại Việt Nam, các địa phương đang tăng tốc triển khai Đề án trồng 1 tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025 với nhiều mô hình trồng rừng, trồng cây bản địa và phục hồi rừng tự nhiên.

Trong nỗ lực góp phần phục hồi rừng đầu nguồn, chỉ trong ba tháng cuối năm 2025 đã có hơn 300 cá nhân và 11 doanh nghiệp đồng hành cùng Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Gaia trồng gần 62.000 cây tại 5 khu rừng trọng yếu trên cả nước. Các khu vực được trồng mới và phục hồi gồm Vườn quốc gia Cúc Phương; Vườn quốc gia Xuân Liên (Thanh Hóa); Khu Dự trữ thiên nhiên Phong Điền (Huế); Khu Bảo tồn thiên nhiên Tà Kóu (Bình Thuận); Vườn quốc gia U Minh Hạ và Rừng phòng hộ ven biển Đê Biển Tây (Cà Mau); cùng Nông trường Mùa Xuân (Hậu Giang).

Trong tháng 11, Gaia đã hoàn thành đợt trồng rừng tại Đê Biển Tây, khu vực giữ vai trò vành đai rừng ngập mặn quan trọng của Cà Mau. Những cánh rừng mới trồng không chỉ giúp giảm xói lở bờ biển, hạn chế tác động của bão và triều cường, mà còn là nơi cư trú của nhiều loài thủy sinh, góp phần phục hồi sinh kế cho ngư dân và mở rộng tiềm năng du lịch sinh thái.

Bà Đỗ Thị Thanh Huyền – Giám đốc Trung tâm Gaia nhấn mạnh vai trò đặc biệt của rừng đối với phòng chống thiên tai: “Rừng giúp nước mưa thấm dần xuống đất, giảm dòng chảy mặt và hạn chế lũ lụt. Bộ rễ cây giữ đất ổn định, giảm sạt lở. Ở những nơi mất rừng, nguy cơ ngập lụt và sạt lở tăng lên rất nhiều. Vì vậy, trồng rừng là giải pháp lâu dài và bền vững để bảo vệ Việt Nam trước thiên tai, đồng thời mang lại nhiều giá trị như thị trường carbon, đa dạng sinh học, du lịch và kinh tế dưới tán rừng”.

Bà cũng khẳng định trồng rừng không chỉ mang lại lợi ích môi trường mà còn tạo lợi ích chung cho cộng đồng, hướng tới tương lai nơi con người sống hài hòa với thiên nhiên.

Trong thời gian tới, Gaia sẽ tiến hành nghiệm thu các khu rừng đã được trồng và chăm sóc suốt 4 năm qua tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên – Văn hóa Đồng Nai, Vườn quốc gia Cúc Phương, Khu Bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên và Vườn quốc gia Bến En. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá hiệu quả phục hồi rừng và tiếp tục mở rộng các chương trình trồng, bảo vệ rừng trên phạm vi toàn quốc.

Hơn 11.600 ha rừng ven biển được trồng mới

Lưu Tô