Theo Thông tư số 11/2026/TT-BNNMT vừa được ban hành, Bộ NN-MT là cơ quan duy nhất có thẩm quyền cấp và quản lý mã trong nước, số sê-ri cho hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Quy định áp dụng đối với các đơn vị trực thuộc Bộ, các sở giao dịch chứng khoán, cơ quan, tổ chức có cơ sở được phân bổ hạn ngạch phát thải cũng như các đơn vị có chương trình đăng ký theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon.

Định danh tài khoản gắn với mã số thuế

Hệ thống đăng ký quốc gia có chức năng ghi nhận, lưu trữ đầy đủ thông tin về chủ sở hữu, số lượng, mã trong nước, số sê-ri, trạng thái và toàn bộ lịch sử giao dịch của hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.

Mỗi cơ quan, tổ chức chỉ được cấp duy nhất một tài khoản đăng ký, kể cả khi có nhiều cơ sở trực thuộc thuộc diện phân bổ hạn ngạch. Tài khoản được định danh gắn với mã số thuế của đơn vị. Chủ tài khoản có trách nhiệm đăng ký và duy trì tối thiểu hai cá nhân làm đầu mối liên hệ với Bộ thông qua hệ thống.

Mọi yêu cầu nghiệp vụ phát sinh từ tài khoản đăng ký phải được xác thực thông qua nền tảng định danh và xác thực điện tử của Cổng dịch vụ công quốc gia. Các giao dịch sau khi xác thực có giá trị pháp lý tương đương văn bản có chữ ký của người đại diện hợp pháp.

Các đơn vị được phép thực hiện chuyển nhượng, vay mượn hạn ngạch và sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ phát thải theo quy định pháp luật. Thông tư cũng quy định rõ các trường hợp hủy đăng ký, thu hồi hoặc xử lý hạn ngạch, tín chỉ không đáp ứng nghĩa vụ tuân thủ.

Cấp mã trong nước và số sê-ri thống nhất

Theo quy định mới, mã trong nước dùng để định danh duy nhất từng hạn ngạch phát thải hoặc tín chỉ carbon trên lãnh thổ Việt Nam. Mã được lưu trữ dưới dạng dữ liệu điện tử và không được tái cấp sau khi đã hủy.

Cụ thể, mã của hạn ngạch phát thải khí nhà kính gồm 6 ký tự; mã của tín chỉ carbon gồm 9 ký tự. Dải số sê-ri của mỗi đơn vị hạn ngạch bao gồm mã trong nước và chuỗi 10 chữ số thể hiện số thứ tự trong tổng lượng được phân bổ theo từng giai đoạn.

Đối với tín chỉ carbon đủ điều kiện giao dịch trên sàn, dải sê-ri cũng bao gồm mã trong nước và 10 chữ số tương ứng với từng đơn vị tín chỉ trong tổng số tín chỉ được cấp cho chương trình hoặc dự án.

Bảo đảm minh bạch, an toàn dữ liệu

Bộ NN-MT phối hợp với các cơ quan liên quan nhằm bảo đảm tính minh bạch và bảo mật thông tin trong toàn bộ quá trình quản lý, giao dịch. Hoạt động trao đổi nghiệp vụ giữa Bộ, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội phải tuân thủ quy định pháp luật về vận hành sàn giao dịch carbon trong nước cũng như các thỏa thuận phối hợp giữa các bên.

Dữ liệu do Bộ quản lý trên Hệ thống đăng ký quốc gia được xác định là dữ liệu gốc để đối chiếu, hiệu chỉnh khi phát sinh chênh lệch giữa các hệ thống, ngoại trừ các thông tin liên quan trực tiếp đến hoạt động lưu ký, giao dịch và thanh toán.

Việc trao đổi dữ liệu giữa Hệ thống đăng ký quốc gia với hệ thống lưu ký, thanh toán và hệ thống giao dịch carbon được ưu tiên thực hiện qua các kênh truyền dẫn riêng, bảo mật hoặc thông qua các giao diện lập trình ứng dụng được mã hóa. Công tác đối soát chi tiết giao dịch, số dư sở hữu và thông tin tài khoản được thực hiện định kỳ vào cuối mỗi ngày làm việc; trường hợp phát hiện sai lệch sẽ được phối hợp xử lý kịp thời.

Thông tư nhấn mạnh, việc cung cấp, sử dụng và trao đổi thông tin phải tuân thủ nghiêm quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn thông tin mạng và các quy định pháp luật có liên quan, nhằm bảo đảm sự minh bạch và an toàn cho thị trường carbon trong nước.

Giảm phát thải trong xây dựng: Cần tập trung vào vật liệu thay vì chỉ vận hành

Quốc Minh