Ô nhiễm không khí gây 9 triệu ca tử vong mỗi năm: Cần hành động cấp bách

Môi trường - Tài nguyên - Ngày đăng : 09:00, 04/03/2026

Mỗi năm, ô nhiễm không khí cướp đi khoảng 9 triệu sinh mạng trên toàn cầu, trong đó phần lớn thuộc về các quốc gia thu nhập thấp và trung bình. Con số đáng báo động này trở thành trọng tâm thảo luận tại Diễn đàn Ô nhiễm Khu vực (RPF) tổ chức ở TP.HCM, nơi các chuyên gia và nhà hoạch định chính sách cùng tìm kiếm giải pháp giảm thiểu ô nhiễm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy hợp tác khu vực.
Môi trường - Tài nguyên

Ô nhiễm không khí gây 9 triệu ca tử vong mỗi năm: Cần hành động cấp bách

Lưu Tô 04/03/2026 09:00

Mỗi năm, ô nhiễm không khí cướp đi khoảng 9 triệu sinh mạng trên toàn cầu, trong đó phần lớn thuộc về các quốc gia thu nhập thấp và trung bình. Con số đáng báo động này trở thành trọng tâm thảo luận tại Diễn đàn Ô nhiễm Khu vực (RPF) tổ chức ở TP.HCM, nơi các chuyên gia và nhà hoạch định chính sách cùng tìm kiếm giải pháp giảm thiểu ô nhiễm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy hợp tác khu vực.

Từ ngày 2-3/3/2026 tại TP.HCM, Liên minh Toàn cầu về Sức khỏe và Ô nhiễm (GAHP) phối hợp Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) tổ chức Diễn đàn Ô nhiễm Khu vực (Regional Pollution Forum – RPF) với chủ đề “Giải quyết ô nhiễm để nâng cao sức khỏe cộng đồng”.

Diễn đàn quy tụ đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu và tổ chức quốc tế đến từ Việt Nam, Vương quốc Anh, Thụy Sĩ cùng nhiều quốc gia Đông Nam Á, châu Âu nhằm trao đổi thực trạng ô nhiễm và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường ở tầm khu vực.

Những năm gần đây, ô nhiễm môi trường được xác định là nguyên nhân chính gây ra nhiều bệnh tật, làm suy giảm hệ sinh thái, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và gây tổn thất kinh tế lớn trên toàn cầu. Theo bà Maria Paola Lia, Giám đốc điều hành GAHP, mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 9 triệu ca tử vong liên quan đến ô nhiễm không khí; trong đó 92% xảy ra tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình những trường hợp hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu có giải pháp phù hợp.

thuc-trang-o-nhiem-khong-khi-o-viet-nam-nguyen-nhan-giai-phap-va-de-xuat-kien-nghi_1.jpg
Ảnh minh họa

Bà Maria Paola Lia nhấn mạnh, RPF là diễn đàn để các quốc gia và đối tác cùng tập trung vào các giải pháp thiết thực, mang lại lợi ích sức khỏe rõ ràng, trong đó có những mô hình đã được GAHP triển khai tại Việt Nam trong khuôn khổ Chương trình Phòng chống Ô nhiễm Môi trường.

Chương trình và Diễn đàn RPF được tài trợ bởi Cơ quan Phát triển Quốc tế Vương quốc Anh thông qua Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn (Defra). Tại Việt Nam, Chương trình Ô nhiễm Môi trường (EPP-VN) đã ghi nhận nhiều bài học thực tiễn từ các địa phương. Từ nghiên cứu khoa học trên đồng ruộng đến các mô hình thí điểm quy mô nhỏ của nông dân tiên phong, nhiều giải pháp canh tác bền vững đã được nhân rộng, góp phần hình thành chính sách mang lại lợi ích thiết thực về sức khỏe, môi trường và kinh tế.

Đáng chú ý, dự án đánh giá và đề xuất giải pháp giảm thiểu tác động của đốt lộ thiên và sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật trong nông nghiệp đã hỗ trợ nông dân ở miền Nam, Tây Nguyên và miền Bắc tăng thu nhập nhờ áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), tận dụng rơm rạ, phụ phẩm sau thu hoạch để trồng nấm rơm, nuôi trùn quế, sản xuất phân hữu cơ và thức ăn chăn nuôi.

Theo TS Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch VACNE, sự đồng hành của Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn Vương quốc Anh cùng vai trò kết nối đa bên của GAHP đã góp phần thúc đẩy hợp tác khu vực trong kiểm soát ô nhiễm và quản lý môi trường.

Đại diện Defra, bà Toks Akinseye cho biết Chính phủ Anh ưu tiên các dự án do chính cộng đồng địa phương chủ động đề xuất và triển khai, hướng tới giải pháp bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu. Diễn đàn RPF tại TP.HCM là bước đi quan trọng trong tiếp cận hợp tác đa phương, nhằm mang lại lợi ích thiết thực cho các quốc gia và cộng đồng trong khu vực.

Kết quả từ Diễn đàn được kỳ vọng sẽ cung cấp cơ sở thông tin quan trọng, định hướng lộ trình bảo vệ môi trường mang tầm khu vực, tăng cường hợp tác giữa các quốc gia Đông Nam Á trong phòng chống ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe người dân.

Lưu Tô