Tận dụng phế liệu làm đồ chơi, giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường
Môi trường - Tài nguyên - Ngày đăng : 15:00, 06/03/2026
Tận dụng phế liệu làm đồ chơi, giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường
Không chỉ giúp trẻ hình thành thói quen sống xanh, mô hình còn tiết kiệm hàng chục triệu đồng chi phí, gây quỹ hỗ trợ học sinh khó khăn và lan tỏa tinh thần bảo vệ môi trường ra cộng đồng.
Tại ấp Đông Phước, xã Thạnh Đông (tỉnh An Giang), nơi Trường Mẫu giáo Họa Mi hoạt động, bảo vệ môi trường không dừng lại ở khẩu hiệu mà được cụ thể hóa bằng những việc làm hằng ngày. Xuất phát từ thực trạng rác sinh hoạt bị xả bừa bãi, đặc biệt là túi nilon, chai nhựa, hộp đựng thực phẩm… gây mất mỹ quan và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe, nhà trường đã triển khai mô hình “Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho phụ huynh, học sinh”.
Thay cho cách tuyên truyền một chiều, Ban giám hiệu tập trung vào giải pháp thiết thực: Hướng dẫn phân loại rác ngay tại hộ gia đình. Các vật liệu có thể tái chế như chai nhựa, lon sữa, thùng carton được phụ huynh thu gom mang đến trường để giáo viên và trẻ sáng tạo thành đồ dùng học tập. Rác khó tái chế được thu gom, xử lý đúng quy định; phần phế liệu bán đi được dùng gây quỹ hỗ trợ học sinh khó khăn. Trong các buổi họp đầu năm, hình ảnh rác thải trôi nổi trên kênh rạch cùng những phân tích về tác hại đối với môi trường và sức khỏe trẻ nhỏ đã giúp phụ huynh nhận thức rõ vai trò của gia đình trong giáo dục ý thức sống xanh.
Từ mức hơn 42% phụ huynh đồng hành đầu năm học, đến cuối năm con số này tăng lên 98,8%. Tỷ lệ gia đình phối hợp giáo dục con giữ gìn môi trường cũng tăng mạnh, từ 45% lên 99,5%. Sự chuyển biến về nhận thức kéo theo thay đổi rõ rệt trong hành động.
Điểm nhấn của mô hình là “hô biến” rác nhựa thành học liệu phục vụ các chuyên đề như “Phát triển vận động” và “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. Chai nhựa được tái chế thành bộ ném vòng, hộp sữa trở thành khối xếp hình, bìa carton thành bảng chữ cái sặc sỡ… Hai bộ đồ dùng làm từ phế liệu không chỉ bảo đảm độ bền, an toàn mà còn đạt giải cao tại hội thi cấp tỉnh. Quan trọng hơn, chính quá trình sáng tạo ấy đã giúp trẻ hiểu về tái chế, tiết kiệm và bảo vệ môi trường.
Chiều thứ Sáu hằng tuần, trước giờ đón trẻ, phụ huynh được mời tham gia làm đồ dùng trong khoảng 30 phút. Từ chỗ chỉ lác đác vài người, hoạt động này dần thu hút đông đảo cha mẹ khi họ chứng kiến sự hào hứng của con với những sản phẩm có bàn tay gia đình góp sức.
Theo số liệu theo dõi, tỷ lệ trẻ bỏ rác đúng nơi quy định tăng từ gần 48% lên 100%; biết phân biệt rác hữu cơ và vô cơ tăng từ 38% lên 99%; biết nhắc nhở người khác không xả rác tăng từ hơn 32% lên 98%. Ý thức bảo vệ môi trường đã trở thành nếp sống thường ngày thay vì chỉ là lời nhắc nhở.
Nhờ tận dụng phế liệu, nhà trường tiết kiệm được hơn 80 triệu đồng chi phí mua sắm. Số tiền thu từ bán phế liệu được dùng trao 63 phần quà trị giá gần 16 triệu đồng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tạo nên chuỗi giá trị nhân văn từ tái chế đến sẻ chia.
Cùng với đó, việc lồng ghép giáo dục môi trường được kiểm tra, đánh giá thường xuyên trong mọi hoạt động. Trọng tâm không nằm ở giấy tờ mà ở hành vi cụ thể của trẻ: Có bỏ rác đúng chỗ, có tiết kiệm nước, rửa tay bằng xà phòng, giữ vệ sinh lớp học hay không.
Mô hình còn được mở rộng ra cộng đồng khi nhà trường phối hợp với lãnh đạo ấp tuyên truyền người dân và các hộ kinh doanh thực hiện phân loại rác, giữ gìn cảnh quan. Từ không gian trường học xanh – sạch – đẹp, thông điệp bảo vệ môi trường lan tỏa dần đến từng con đường, từng mái nhà.
