Siết chặt quản lý chất thải nguy hại và sản phẩm sau xử lý

So với Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, văn bản mới không chỉ cập nhật yêu cầu kỹ thuật mà còn siết chặt kiểm soát toàn bộ vòng đời chất thải, từ khâu lưu giữ, xử lý đến quản lý sản phẩm đầu ra.

Bổ sung tiêu chuẩn kỹ thuật đối với bể đóng kén lưu giữ chất thải nguy hại

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc quy định chi tiết yêu cầu kỹ thuật đối với bể đóng kén dùng để lưu giữ chất thải nguy hại của chủ xử lý. Đây là hạng mục quan trọng nhằm cô lập, ổn định hoặc lưu giữ tạm thời chất thải nguy hại, giảm thiểu rủi ro phát tán ra môi trường.

Theo quy định mới, bể đóng kén có thể có dạng hình trụ, hình hộp hoặc các dạng khác, được xây dựng bằng bê tông cốt thép và có thể đặt ngầm, đặt trên mặt đất hoặc nửa nổi, nửa chìm. Kết cấu bể phải bảo đảm không thấm nước, chống ăn mòn, không bị tác động bởi môi trường xâm thực theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật xây dựng. Vị trí xây dựng phải phù hợp điều kiện địa chất, thủy văn, tránh nguy cơ sụt lún, nứt gãy.

Diện tích đáy mỗi bể không vượt quá 100 m², chiều cao tối đa 5 m. Trường hợp xây dựng nhiều bể, các bể phải có kết cấu độc lập, không chung thành bể, trừ khi tổng diện tích không quá 100 m².

Không chỉ dừng ở thiết kế, Thông tư còn quy định cụ thể quy trình vận hành và giám sát. Chất thải phải được xếp gọn gàng trong bể; giữa các lớp phải chèn cát khô hoặc vật liệu đệm để giảm độ rỗng, hạn chế sụt lún. Trong thời gian nạp chất thải, bể phải có mái che hoặc bạt phủ kín, kèm biển cảnh báo theo quy định.

Khi bể đầy, phải đóng kín bằng nắp bê tông cốt thép bền vững; phủ thêm lớp màng chống thấm (HDPE) hoặc nhũ tương nhựa đường để ngăn nước mưa thấm xuống. Đồng thời, lắp đặt biển cảnh báo khu vực chất thải nguy hại, cấm đào bới. Nếu sử dụng mặt bể cho mục đích khác sau khi đóng kín, phải bảo đảm yêu cầu về tải trọng chịu lực.

Những quy định chi tiết này cho thấy cơ quan quản lý tăng cường tiếp cận theo hướng phòng ngừa rủi ro ngay từ khâu thiết kế công trình, góp phần hạn chế nguy cơ ô nhiễm đất và nước ngầm.

Kiểm soát chặt chất thải sau xử lý và sản phẩm tái chế

Bên cạnh yêu cầu về lưu giữ, Thông tư 09/2026/TT-BNNMT còn bổ sung Điều 38a quy định về quản lý chất thải sau xử lý, tái chế và một số trường hợp đặc thù.

Theo đó, sản phẩm thu được từ quá trình tái chế, xử lý chất thải khi đưa ra thị trường phải đáp ứng quy định pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Đối với chất thải vô cơ được xử lý bằng phương pháp ổn định, hóa rắn để sản xuất gạch không nung, tỷ lệ phối trộn chất thải không vượt quá 30% khối lượng hỗn hợp (tính theo khối lượng khô), trừ trường hợp ổn định, hóa rắn để chôn lấp theo quy định. Sản phẩm gạch không nung phải đồng thời đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về vật liệu xây dựng và quy chuẩn về ngưỡng chất thải nguy hại được tận dụng làm vật liệu xây dựng.

Trong trường hợp xử lý bằng phương pháp đồng xử lý, chất thải phải phù hợp với quy trình công nghệ sản xuất; có tỷ lệ thay thế nguyên liệu, nhiên liệu hợp lý; đồng thời sản phẩm đầu ra phải bảo đảm yêu cầu pháp luật về chất lượng hàng hóa.

Hoàn thiện quản lý theo hướng toàn diện

Việc ban hành Thông tư 09/2026/TT-BNNMT thể hiện xu hướng siết chặt quản lý chất thải theo hướng toàn diện và xuyên suốt. Không chỉ tập trung vào khâu thu gom, xử lý ban đầu, quy định mới còn đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ từ thiết kế công trình lưu giữ đến chất lượng sản phẩm sau xử lý, tái chế.

Những điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ nâng cao tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, giảm thiểu nguy cơ sự cố môi trường và khắc phục “khoảng trống” pháp lý trong quản lý chất thải sau xử lý, góp phần bảo đảm phát triển bền vững.

Thanh Hóa: Xử lý chất thải rắn sinh hoạt vì sự phát triển bền vững