Thực thi trách nhiệm tái chế bao bì: Tồn tại nhiều thách thức trong quá trình triển khai
Môi trường - Tài nguyên - Ngày đăng : 09:00, 09/03/2026
Thực thi trách nhiệm tái chế bao bì: Tồn tại nhiều thách thức trong quá trình triển khai
Thực tiễn triển khai cơ chế Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) tại Việt Nam thời gian qua cho thấy vẫn tồn tại khoảng cách giữa định hướng chính sách và thực tế vận hành của thị trường tái chế trong nước.
Cơ chế Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được quy định trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, yêu cầu các nhà sản xuất và nhập khẩu có trách nhiệm tái chế hoặc đóng góp tài chính cho hoạt động thu gom, xử lý chất thải phát sinh từ sản phẩm và bao bì do mình đưa ra thị trường. Tuy nhiên, quá trình triển khai trong thời gian qua cho thấy vẫn còn nhiều vướng mắc cần được tháo gỡ.
Thông tin này được đại diện Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNDP Việt Nam) chia sẻ tại Hội thảo tham vấn kỹ thuật về EPR diễn ra mới đây. Sự kiện do UNDP Việt Nam phối hợp với Cục Môi trường tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Đối tác hành động quốc gia về nhựa (NPAP) Việt Nam.
Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang xem xét sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Luật Bảo vệ môi trường 2020 theo Chương trình xây dựng pháp luật năm 2026, nhằm nâng cao hiệu quả thực thi và đảm bảo sự thống nhất trong hệ thống chính sách.
Theo ông Vũ Thái Trường – Trưởng Ban Khí hậu, Môi trường và Năng lượng của UNDP Việt Nam, cơ chế EPR được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, giảm áp lực cho hệ thống quản lý chất thải và huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân tham gia bảo vệ môi trường. Tuy vậy, thực tế triển khai cho thấy vẫn tồn tại khoảng cách giữa thiết kế chính sách và hoạt động của thị trường tái chế trong nước; đồng thời, năng lực giám sát cũng như hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý EPR vẫn đang tiếp tục được hoàn thiện.
Bên cạnh đó, mức độ sẵn sàng của các doanh nghiệp chưa đồng đều và cơ chế thực hiện vẫn cần thêm các điều kiện cần thiết để phát huy đầy đủ hiệu quả.
Tại hội thảo, các chuyên gia quốc tế cũng chia sẻ kinh nghiệm về các mô hình quản trị EPR hiệu quả tại nhiều quốc gia. Nội dung trao đổi tập trung vào cơ chế tài chính, cách gắn trách nhiệm EPR với các kết quả có thể kiểm chứng rõ ràng, đồng thời giới thiệu kinh nghiệm vận hành của các tổ chức thực hiện trách nhiệm của nhà sản xuất (PRO) trên thế giới.
Các đại biểu cũng thảo luận sâu về định hướng sửa đổi các quy định liên quan đến trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu, cũng như những khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai thực tế.
Theo các đại biểu tham dự, hoạt động tham vấn kỹ thuật và đối thoại đa bên đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, tính minh bạch và khả năng thực thi của hệ thống EPR tại Việt Nam. Việc tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và các đối tác phát triển sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, quản lý chất thải bền vững và nâng cao trách nhiệm chung trong bảo vệ môi trường.
Từ góc độ cơ quan quản lý, ông Hồ Kiên Trung – Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết trong thời gian tới, cơ quan này sẽ tiếp tục rà soát và đánh giá toàn diện quá trình triển khai chính sách EPR để đề xuất các phương án hoàn thiện phù hợp.
“Chúng tôi rất mong tiếp tục nhận được sự hỗ trợ chặt chẽ, lâu dài của UNDP và NPAP, không chỉ trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách, mà cả trong việc phát triển các hướng dẫn kỹ thuật, nâng cao năng lực cho các bên liên quan, cũng như thúc đẩy đối thoại công - tư nhằm đưa chính sách EPR thực sự đi vào cuộc sống,” ông Hồ Kiên Trung nhấn mạnh.
