Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 426 ngày 11/3/2026 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ủy ban sông Mekong Việt Nam.

Theo quyết định này, Ủy ban sông Mekong Việt Nam là tổ chức phối hợp liên ngành, có nhiệm vụ giúp Thủ tướng Chính phủ nghiên cứu, chỉ đạo và điều phối việc giải quyết các vấn đề quan trọng mang tính liên ngành, liên tỉnh và liên quốc gia trong quản lý, sử dụng hiệu quả và bền vững tài nguyên nước cùng các tài nguyên liên quan trên lưu vực sông Mekong. Phạm vi hoạt động bao gồm cả lưu vực sông Cửu Long và lưu vực sông Sê San Srêpốk của Việt Nam, phù hợp với quy định của Hiệp định Hợp tác Phát triển Bền vững lưu vực sông Mekong, Luật Tài nguyên nước, Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản pháp luật liên quan.

Ủy ban có nhiệm vụ nghiên cứu và đề xuất với Thủ tướng Chính phủ các định hướng, giải pháp nhằm giải quyết những vấn đề quan trọng liên quan đến quản lý và khai thác tài nguyên nước trong lưu vực Mekong. Đồng thời, cơ quan này hỗ trợ Thủ tướng trong việc chỉ đạo, đôn đốc sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và các đối tác quốc tế trong việc theo dõi, kiểm tra và giám sát các hoạt động liên quan đến quản lý lưu vực sông.

Bên cạnh đó, Ủy ban sông Mekong Việt Nam có trách nhiệm đôn đốc các cơ quan, tổ chức liên quan thực hiện Hiệp định Hợp tác Phát triển Bền vững lưu vực sông Mekong và các quy chế, thủ tục liên quan; triển khai các quy hoạch về tài nguyên nước, quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch tỉnh và các chương trình, dự án đã được phê duyệt trên lưu vực sông Cửu Long và sông Sê San Srêpốk.

Ủy ban cũng phối hợp với các bộ, ngành và chính quyền địa phương trình Thủ tướng Chính phủ các chương trình, đề án và dự án phục vụ mục tiêu phát triển bền vững, quản lý và bảo vệ tài nguyên nước trên lưu vực Mekong.

Ngoài ra, Ủy ban là đầu mối hợp tác với các quốc gia trong lưu vực Mekong, các tổ chức quốc tế và tổ chức phi chính phủ để triển khai Hiệp định Hợp tác Phát triển Bền vững lưu vực sông Mekong, đồng thời tham gia ý kiến đối với các hoạt động trong khuôn khổ các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mekong.

Một nhiệm vụ quan trọng khác của Ủy ban là tổ chức nghiên cứu khoa học và đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu tác động của các hoạt động phát triển kinh tế xã hội tại các quốc gia thượng nguồn đối với vùng lãnh thổ Việt Nam thuộc lưu vực Mekong trong bối cảnh biến đổi khí hậu, cũng như đánh giá các tác động xuyên biên giới từ các hoạt động phát triển trong khu vực.

Ủy ban có trách nhiệm theo dõi và giám sát diễn biến tài nguyên nước, các hoạt động khai thác và bảo vệ nguồn nước nhằm bảo đảm việc sử dụng công bằng và hợp lý nguồn nước sông Mekong, đồng thời bảo vệ quyền lợi của Việt Nam thông qua các quy hoạch tổng thể, dự án hợp tác và nghiên cứu khoa học cho toàn lưu vực, đặc biệt là các dự án trên dòng chính.

Bên cạnh đó, Ủy ban xây dựng cơ sở dữ liệu về tài nguyên nước và các tài nguyên liên quan trên lưu vực Mekong để phục vụ công tác quản lý và thực hiện các cam kết quốc tế. Công tác tuyên truyền về sử dụng bền vững và bảo vệ tài nguyên nước cũng được chú trọng, cùng với việc huy động các nguồn lực trong nước và quốc tế cho các nhiệm vụ bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên nước tại lưu vực sông Cửu Long và sông Sê San Srêpốk.

Về cơ cấu tổ chức, Chủ tịch Ủy ban sông Mekong Việt Nam là Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời là Ủy viên Hội đồng Ủy hội sông Mekong quốc tế của Việt Nam.

Các Phó Chủ tịch gồm một Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò Phó Chủ tịch Thường trực, cùng Thứ trưởng Bộ Ngoại giao và Thứ trưởng Bộ Tài chính.

Ủy viên của Ủy ban là đại diện lãnh đạo nhiều bộ, ngành như Công Thương, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ, Văn hóa Thể thao và Du lịch, Quốc phòng và Công an. Ngoài ra còn có Chánh Văn phòng Ủy ban sông Mekong Việt Nam kiêm Ủy viên Ủy ban Liên hợp của Ủy hội sông Mekong quốc tế.

Thành phần Ủy ban còn bao gồm đại diện lãnh đạo một số đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường như Cục Quản lý tài nguyên nước, Cục Môi trường, Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi.

Đại diện lãnh đạo các địa phương có diện tích thuộc lưu vực sông Cửu Long và sông Sê San Srêpốk cũng tham gia Ủy ban, gồm An Giang, Cà Mau, Cần Thơ, Đắk Lắk, Đồng Tháp, Gia Lai, Lâm Đồng, Tây Ninh, Vĩnh Long và Quảng Ngãi.

Ngoài ra còn có đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam, đại diện một số tổ chức khai thác và sử dụng nước có quy mô lớn, các nhà khoa học và tổ chức chính trị xã hội được mời tham gia các cuộc họp của Ủy ban và các tiểu ban khi cần thiết.

Ủy ban sông Mekong Việt Nam có hai tiểu ban gồm Tiểu ban lưu vực sông Cửu Long và Tiểu ban lưu vực sông Sê San Srêpốk.

Văn phòng Thường trực của Ủy ban là bộ phận giúp việc, đặt tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường và có văn phòng đại diện tại Thành phố Hồ Chí Minh. Lãnh đạo Văn phòng gồm Chánh Văn phòng và không quá ba Phó Chánh Văn phòng chuyên trách do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời là Chủ tịch Ủy ban, bổ nhiệm và miễn nhiệm.

Bộ Công Thương ban hành Quy trình vận hành mới đối với hồ chứa Thủy điện Bảo Lâm 3

Ngọc Ánh