Siết thị trường vật liệu xây dựng, đẩy mạnh chuyển đổi xanh
Tin trong nước - Ngày đăng : 18:00, 02/04/2026
Siết thị trường vật liệu xây dựng, đẩy mạnh chuyển đổi xanh
Chính phủ ban hành kế hoạch triển khai Chỉ thị 03-CT/TW, đặt mục tiêu phát triển ngành vật liệu xây dựng theo hướng bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và kiểm soát chặt thị trường. Kế hoạch nhấn mạnh chuyển đổi xanh, đổi mới công nghệ, minh bạch cung - cầu và xử lý nghiêm các vi phạm trong khai thác, sản xuất vật liệu.
Chính phủ vừa ban hành kế hoạch triển khai Chỉ thị số 03-CT/TW (ngày 3/2/2026) của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, phát triển vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới, đặt mục tiêu phát triển ngành theo hướng bền vững, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh giai đoạn 2026-2030.
Theo Quyết định 527/QĐ-TTg (ban hành ngày 31/3/2026), kế hoạch được triển khai đồng bộ từ trung ương đến địa phương, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu trong quản lý, phát triển vật liệu xây dựng.
Chính phủ yêu cầu tạo chuyển biến mạnh về nhận thức, coi vật liệu xây dựng là ngành công nghiệp nền tảng, giữ vai trò then chốt trong phát triển hạ tầng và kinh tế - xã hội. Đồng thời, nâng cao hiệu quả điều hành cung - cầu, bình ổn thị trường, hạn chế tình trạng đầu cơ, thao túng giá.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng, cùng các cơ chế, chính sách thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Các vi phạm trong khai thác, chế biến khoáng sản làm vật liệu sẽ được kiểm soát chặt với chế tài nghiêm khắc hơn.
Cơ quan quản lý sẽ rà soát, hoàn thiện quy hoạch và chiến lược phát triển ngành; nghiên cứu quy hoạch riêng đối với một số vật liệu chủ lực như xi măng, thép, kính xây dựng nhằm tránh đầu tư dàn trải, dư thừa công suất.
Song song đó, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật sẽ tiếp tục được hoàn thiện, đặc biệt đối với vật liệu xanh và vật liệu tái chế. Thông tin về sản xuất, tiêu thụ, tồn kho và giá bán sẽ được công khai, minh bạch để hỗ trợ điều hành thị trường.
Trong giai đoạn 2026-2030, Chính phủ định hướng phát triển các loại vật liệu mới, vật liệu kỹ thuật cao, thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng; đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng, từng bước thay thế hàng nhập khẩu và mở rộng xuất khẩu.
Nguồn nguyên liệu sẽ được đảm bảo thông qua tăng cường điều tra, quy hoạch và cấp phép khai thác khoáng sản theo hướng bền vững; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia liên thông về vật liệu xây dựng và khoáng sản.
Các cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm sẽ bị kiểm soát chặt, tiến tới loại bỏ công nghệ lạc hậu, thâm dụng tài nguyên. Ngành được khuyến khích áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, sử dụng nhiên liệu thay thế và giảm phát thải.
Kế hoạch cũng nhấn mạnh vai trò của khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất, logistics và giám sát môi trường; khuyến khích doanh nghiệp liên kết với các cơ sở nghiên cứu, đào tạo để phát triển công nghệ mới, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Đồng thời, tiếp tục thúc đẩy nghiên cứu, sử dụng vật liệu thay thế như cát biển, cát nghiền trong các dự án hạ tầng.
Bộ Xây dựng được giao làm cơ quan đầu mối theo dõi, đôn đốc và tổng hợp báo cáo hằng năm; các bộ, ngành và địa phương chịu trách nhiệm triển khai theo phân công.
Kế hoạch được kỳ vọng tạo nền tảng để ngành vật liệu xây dựng phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, đáp ứng nhu cầu trong nước và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
