Xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê việc làm xanh: Nền tảng dữ liệu cho chuyển đổi xanh công bằng

Bộ chỉ tiêu do Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (NIEF) chủ trì, phối hợp với Cục Thống kê (GSO) triển khai, với sự hỗ trợ tài chính từ Chính phủ Đan Mạch. Kết quả nghiên cứu đã được công bố tại một hội thảo khoa học tổ chức gần đây ở Hà Nội.

Không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật về thống kê, việc xây dựng bộ chỉ tiêu còn tác động trực tiếp đến sinh kế người dân. Hệ thống dữ liệu chất lượng cao về việc làm xanh sẽ giúp quá trình chuyển đổi xanh trở nên cụ thể và công bằng hơn, khi cơ quan hoạch định chính sách có thể xác định rõ các ngành nghề mới, nhu cầu kỹ năng đang hình thành cũng như những nhóm lao động chịu tác động từ quá trình tái cơ cấu kinh tế. Trên cơ sở đó, các chương trình đào tạo, hỗ trợ việc làm có thể được thiết kế sát thực tiễn, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê, nhấn mạnh vai trò trung tâm của công tác thống kê trong hỗ trợ ra quyết định chính sách. Theo bà, trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu, yêu cầu đặt ra là phải cung cấp hệ thống thông tin, dữ liệu kịp thời, đầy đủ và tin cậy phục vụ hoạch định, giám sát và đánh giá chính sách.

Bà bày tỏ tin tưởng Bộ chỉ tiêu việc làm xanh có thể được triển khai trong hệ thống thống kê quốc gia sau khi tiếp tục hoàn thiện, qua đó cung cấp thông tin quan trọng cho việc xây dựng, điều chỉnh chính sách về lao động, việc làm và phát triển nguồn nhân lực gắn với tăng trưởng xanh.

Trong khi đó, ông Jesper Blaabjerg Holm, Tham tán Đại sứ quán Đan Mạch tại Hà Nội, cho rằng một hệ thống dữ liệu quốc gia tốt và đáng tin cậy là nền tảng để Việt Nam hiện thực hóa các tham vọng tăng trưởng xanh. Ông nhấn mạnh, với cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Việt Nam cần dữ liệu kịp thời, tích hợp và có khả năng kết nối các lĩnh vực môi trường, kinh tế, năng lượng và thị trường lao động.

Việc xây dựng bộ chỉ tiêu cũng cho thấy nỗ lực cụ thể hóa các khái niệm toàn cầu thành công cụ phù hợp với điều kiện trong nước. Trong quá trình triển khai, NIEF đã phối hợp chặt chẽ với Cục Thống kê để thống nhất định nghĩa, phạm vi, phương pháp đo lường, bảo đảm tương thích với tiêu chuẩn thống kê quốc tế.

Ông Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, nhận định nếu được áp dụng chính thức, Bộ chỉ tiêu sẽ là cơ sở quan trọng để phân tích những thay đổi của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi xanh.

Hai cơ quan cũng đã tổ chức khảo sát thí điểm tại Quảng Ninh và Phú Thọ. Kết quả cho thấy hệ thống chỉ tiêu có phương pháp luận vững chắc, phản ánh sát thực tiễn kinh tế Việt Nam và có thể tích hợp vào hệ thống thống kê quốc gia sau khi tiếp tục hoàn thiện. Thí điểm cũng ghi nhận xu hướng việc làm mở rộng ra ngoài các lĩnh vực “xanh” truyền thống, phản ánh sự chuyển dịch sâu rộng của thị trường lao động.

Tuy vậy, theo bà Đỗ Thị Ngọc, để chuyển từ giai đoạn thí điểm sang thể chế hóa còn nhiều việc phải làm. Đo lường việc làm xanh là lĩnh vực phức tạp, luôn biến động, đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện phương pháp luận, tăng cường chia sẻ dữ liệu và duy trì sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan.

Siết chặt quản lý chất thải nguy hại và sản phẩm sau xử lý