Ngày 8/4, ông Đoàn Văn Nhanh, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn thuộc Vườn Quốc gia Tràm Chim (tỉnh Đồng Tháp), cho biết một đàn bồ nông chân xám đã quay lại khu A1 sau 6 năm không ghi nhận.

Khu A1 là vùng được bảo vệ nghiêm ngặt trong phạm vi Vườn Quốc gia Tràm Chim.

Theo ghi nhận, đàn bồ nông chân xám gồm 6 cá thể đã đáp xuống khu vực đầm lầy để tìm kiếm thức ăn. Đây là loài chim quý hiếm, đang đối mặt với nguy cơ suy giảm số lượng nghiêm trọng và được liệt kê trong Sách đỏ Việt Nam cũng như Sách đỏ thế giới.

Bồ nông chân xám có những đặc điểm nhận biết như chân màu xám, chiều dài cơ thể dao động từ 1,2 đến 1,4 m, chân có màng bơi. Phần mỏ dài kèm túi da lớn bên dưới có khả năng giãn rộng để bắt và chứa cá. Loài chim này thường sinh sống và kiếm ăn theo bầy đàn.

Theo Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF) tại Việt Nam, đàn bồ nông chân xám hiện xuất hiện và lưu trú tại một số phân khu của Vườn Quốc gia Tràm Chim.

Đây là loài chim nước di cư, đòi hỏi môi trường sống có chất lượng cao, ưu tiên những khu vực thoáng đãng, nguồn thức ăn phong phú và ít chịu tác động từ con người. Vì vậy, sự trở lại của chúng được xem là dấu hiệu tích cực, phản ánh sự cải thiện dần của hệ sinh thái tại Tràm Chim.

Trong những năm gần đây, Vườn Quốc gia Tràm Chim đã triển khai nhiều biện pháp nhằm phục hồi hệ sinh thái đất ngập nước. Giai đoạn 2024–2026, đơn vị thực hiện đốt cỏ chủ động trên diện tích khoảng 1.000 ha để xử lý lớp thực bì; đồng thời tiến hành cày xới đất, loại bỏ các loài thực vật ngoại lai xâm hại và kiểm soát độ pH đất.

Đáng chú ý, trong 3 năm qua, vườn đã điều chỉnh mực nước theo từng mùa thay vì duy trì mức nước cao quanh năm. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp hệ sinh thái động, thực vật từng bước phục hồi và phát triển.

Việc điều tiết thủy văn hợp lý đã góp phần thúc đẩy sự hồi sinh của rừng tràm, đồng thời tạo điều kiện cho nhiều loài thực vật đặc trưng quay trở lại như hoa hoàng đầu ấn, lúa ma, cùng các loài thủy sinh tiêu biểu của vùng Đồng Tháp Mười như hoa nhĩ cán tím, nhĩ cán vàng (rong trứng) và hoa súng trắng.

Không chỉ bồ nông chân xám, thời gian gần đây, nhiều loài chim quý hiếm khác như giang sen, quắm đầu đen, chim cà kheo và các loài chim di cư cũng tìm đến Tràm Chim để kiếm ăn và sinh sản. Đặc biệt, một số cá thể sếu đầu đỏ cũng đã xuất hiện trở lại trong những năm gần đây. Theo ông Bùi Thanh Phong, Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Tràm Chim, việc quản lý mực nước theo quy luật tự nhiên đã giúp hệ sinh thái của vườn phục hồi rõ rệt.

Trong thời gian tới, xác định quản lý thủy văn thích ứng với điều kiện tự nhiên là yếu tố then chốt, Vườn Quốc gia Tràm Chim sẽ tiếp tục điều tiết mực nước dựa trên khuyến nghị của các nhà khoa học nhằm tạo môi trường thuận lợi cho các loài sinh vật phát triển.

Vườn Quốc gia Tràm Chim có diện tích hơn 7.313 ha, là khu vực có giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học. Nơi đây được quốc tế công nhận là khu Ramsar thứ 2 của Việt Nam và là khu Ramsar thứ 2.000 của thế giới.

Hiện Vườn Quốc gia Tràm Chim ghi nhận 139 loài thực vật thuộc 6 kiểu quần xã đặc trưng gồm: sen, lúa ma, năng, cỏ ống, mồm mốc và rừng tràm; hơn 250 loài chim nước (trong đó có 22 loài quý hiếm); 67 loài cá; 174 loài thực vật phiêu sinh và 110 loài động vật phiêu sinh.

Phát hiện hàng trăm loài sinh vật biển mới ở vùng biển sâu Australia

Hải Đăng