Sau phản ánh và lời kêu cứu của lão nông Lê Văn Chìa (ông Hai Chìa, 80 tuổi, ngụ xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long) về tình trạng đàn chim trời bị săn bắt vô tội vạ, đoàn công tác liên ngành của tỉnh đã trực tiếp đến khảo sát, làm việc tại khu vườn chim của gia đình ông.

Vườn chim Hai Chìa rộng hơn 2,6ha, bắt đầu đón những đàn vạc về cư trú từ năm 2006. Với quan niệm “đất lành chim đậu”, suốt gần 20 năm qua, ông Hai Chìa kiên trì giữ gìn thảm thực vật tự nhiên, tạo môi trường an toàn cho chim trời sinh sản và phát triển.

Đến năm 2018, khu vườn này ghi nhận hơn 2.000 cá thể chim sinh sống. Theo kết quả khảo sát của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long ngày 16/5, từ đầu năm 2026 đến nay, đàn cò ốc loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam đã kéo về đây với số lượng tăng đột biến, khoảng 1.000 con. Trước đó, nhiều đợt nghiên cứu cũng ghi nhận sự xuất hiện của các loài chim quý hiếm như điên điển, quắm đen, già đẫy nhỏ...

Dù trở thành “ngôi nhà xanh” của hàng ngàn cá thể chim hoang dã, khu vườn vẫn thường xuyên bị các đối tượng xấu xâm nhập săn bắt trái phép.

Trước thực trạng này, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng các ngành chức năng làm việc với chủ vườn để triển khai giải pháp bảo vệ đàn chim.

Ông Trần Văn Trí, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học tỉnh Vĩnh Long, cho biết lực lượng kiểm lâm đã phối hợp với công an địa phương và Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh tổ chức tuần tra, kiểm soát chặt khu vực vườn chim Hai Chìa.

“Sau nhiều ngày túc trực và tăng cường tuần tra, tình hình an ninh trật tự tại khu vực cơ bản ổn định. Công an cũng đã triệu tập 8 đối tượng liên quan để điều tra, xử lý hành vi săn bắt trái phép”, ông Trí thông tin.

Nhiều mô hình bảo tồn hiệu quả

Không riêng Vĩnh Long, nhiều địa phương tại ĐBSCL cũng đang tăng cường bảo vệ các khu sinh cảnh tự nhiên của chim trời và động vật hoang dã.

Tại Cà Mau, Vườn Quốc gia U Minh Hạ đã được UNESCO công nhận là một trong ba vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau. Đây là nơi cư trú của gần 200 loài động vật hoang dã, trong đó có nhiều loài quý hiếm cần được bảo tồn.

Ông Trần Công Hoằng, Giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Hạ, cho biết số lượng chim, cò về sinh sống tại đây những năm gần đây tăng đáng kể. Nhờ công tác quản lý nghiêm ngặt, tình trạng săn bắt chim hoang dã đã giảm mạnh.

Trong khi đó, Rừng tràm Trà Sư hiện là nơi sinh sống của hơn 70 loài chim, trong đó có 2 loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam.

Thời gian qua, Tập đoàn Sao Mai - đơn vị quản lý cảnh quan tại đây đã ban hành nhiều quy định nhằm bảo tồn hệ sinh thái và bảo vệ đàn chim. Khu du lịch bố trí bảng hướng dẫn du khách bảo vệ động vật hoang dã, nghiêm cấm nhân viên khai thác hoặc tiêu thụ động vật trái phép; các trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm.

Doanh nghiệp cũng phối hợp cùng lực lượng chức năng tổ chức tuần tra hằng ngày nhằm ngăn chặn các đối tượng xấu xâm nhập rừng tràm săn bắt chim và động vật hoang dã.

Ngoài ra, đơn vị quản lý còn chú trọng duy trì hệ sinh thái tự nhiên bằng cách giữ sạch các hồ nước, cấm xả rác trong quá trình tham quan, đồng thời phát triển hệ sinh thái cây xanh đa tầng để tạo môi trường thuận lợi cho chim cư trú.

Nhiều loại cây bản địa có trái như mận, mít, vú sữa, táo, chanh dây… được trồng bổ sung nhằm tạo nguồn thức ăn tự nhiên cho đàn chim. Các ao hồ và kênh rạch trong khu vực cũng được phát triển nguồn cá nhỏ để phục vụ chuỗi thức ăn trong tự nhiên.

Đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ sinh kế cho người dân

Bên cạnh các biện pháp tuần tra, xử lý vi phạm, nhiều địa phương xác định tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng là giải pháp lâu dài trong công tác bảo tồn động vật hoang dã.

Tại Vĩnh Long, Chủ tịch UBND tỉnh đã giao UBND xã Trà Côn phối hợp với các sở, ngành khảo sát tiềm năng phát triển du lịch nông thôn gắn với quy hoạch bảo vệ, nâng cấp và mở rộng vườn chim Hai Chìa.

Địa phương cũng được yêu cầu xây dựng kế hoạch phát triển du lịch phù hợp với định hướng xây dựng nông thôn mới, đồng thời gắn chặt với mục tiêu bảo tồn sinh cảnh tự nhiên của chim trời.

Theo Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học tỉnh Vĩnh Long, thời gian tới đơn vị sẽ phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức các lớp tập huấn, phổ biến pháp luật cho người dân sống quanh khu vực vườn chim nhằm nâng cao ý thức bảo vệ động vật hoang dã.

Tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ, công tác tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp và bảo vệ hệ sinh thái rừng cũng được triển khai thường xuyên. Cơ quan chức năng đồng thời vận động người dân hiểu rõ vai trò của hệ sinh thái rừng đối với môi trường sống và phát triển kinh tế địa phương.

Ông Trần Công Hoằng nhấn mạnh, ngoài việc kiểm soát săn bắt trái phép, việc hỗ trợ sinh kế cho người dân sống ven rừng cũng là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên. Đơn vị tìm cách hỗ trợ các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn chuyển đổi nghề nghiệp, tạo nguồn thu nhập ổn định. Khi đời sống được cải thiện, người dân sẽ hạn chế phụ thuộc vào việc khai thác và săn bắt động vật hoang dã.

Khủng hoảng khí hậu toàn cầu bước vào giai đoạn báo động đỏ

Thiên Thanh