Chiều 02/06, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chủ trì cuộc họp của Ban Chỉ đạo.

Cùng dự có ông Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư cùng các thành viên Ban Chỉ đạo.

Kết luận cuộc họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá hệ thống chính trị đã triển khai khối lượng công việc rất lớn với phạm vi rộng và yêu cầu cao trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu và thành công của giai đoạn sắp xếp chưa đồng nghĩa với thành công của giai đoạn vận hành.

“Từ nay trở đi phải chuyển trạng thái từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy; từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị; từ phân cấp, phân quyền sang bảo đảm năng lực thực thi”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, việc sơ kết không thể chỉ dừng lại ở những con số như giảm bao nhiêu đầu mối, sắp xếp bao nhiêu tổ chức hay phân cấp được bao nhiêu nhiệm vụ, mà quan trọng hơn là phải đánh giá được chất lượng vận hành thực tế của mô hình mới.

Báo cáo sơ kết cần trả lời rõ những câu hỏi cốt lõi: Bộ máy có thực sự tinh gọn hơn không? Hoạt động có thông suốt hơn không? Quyền hạn và trách nhiệm có rõ ràng hơn không? Việc phục vụ người dân, doanh nghiệp có tốt hơn không? Và quan trọng nhất là mô hình mới có nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị hay không?

Nhìn thẳng vào các điểm nghẽn trong vận hành

Đề cập những vấn đề cần tiếp tục làm rõ trong quá trình sơ kết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nhìn nhận thẳng thắn các điểm nghẽn đang đặt ra trong thực tiễn.

Theo đó, một số quy định, quy trình hướng dẫn tuy đã được ban hành nhưng vẫn chưa đồng bộ, chưa theo kịp yêu cầu vận hành của mô hình mới.

Đối với công tác phân cấp, phân quyền, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh việc giao quyền phải đi đôi với giao trách nhiệm và bảo đảm đầy đủ các điều kiện thực hiện như nguồn lực tài chính, nhân lực, dữ liệu và công cụ quản lý.

“Nếu chỉ giao nhiệm vụ mà không bảo đảm điều kiện thực thi thì cấp dưới và cán bộ cơ sở sẽ gặp khó khăn. Ngược lại, nếu phân cấp mạnh nhưng thiếu cơ chế kiểm tra, giám sát thì rất dễ phát sinh rủi ro trong thực thi quyền lực”, ông lưu ý.

Về mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện hiện được chuyển giao xuống cấp xã. Trong khi đó, năng lực cán bộ, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và nguồn lực tài chính giữa các địa phương vẫn còn chênh lệch, đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số, dữ liệu và năng lực tổ chức thực hiện được xác định là những yếu tố mang tính quyết định đối với thành công của mô hình mới.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, dù chủ trương đúng, thể chế đúng và mô hình đúng nhưng nếu khâu thực hiện yếu thì kết quả cũng không đạt như kỳ vọng. Vì vậy, báo cáo cần chỉ rõ nơi làm tốt, nơi còn lúng túng, cấp nào còn yếu, khâu nào còn chậm, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu từng ngành, từng địa phương.

Xây dựng nền tảng cho mô hình quản trị quốc gia hiện đại

Định hướng hoàn thiện báo cáo sơ kết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nâng cao hơn nữa tính khái quát, chiều sâu lý luận, tính thực tiễn và sức thuyết phục.

Theo đó, báo cáo cần chuyển mạnh từ cách tiếp cận liệt kê sang phân tích tác động; từ mô tả công việc sang đánh giá chất lượng vận hành; từ nêu thuận lợi, khó khăn sang nhận diện chính xác các điểm nghẽn; từ kiến nghị chung chung sang đề xuất giải pháp cụ thể, rõ trách nhiệm, rõ lộ trình và rõ cơ quan thực hiện.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu bổ sung các nội dung đánh giá quan trọng như đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong mô hình mới; năng lực vận hành của chính quyền địa phương hai cấp, đặc biệt là cấp xã; hiệu quả phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực; mức độ chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu.

Đồng thời, cần nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của mô hình mới và tiếp tục rà soát chức năng, nhiệm vụ để kịp thời điều chỉnh phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Nhấn mạnh ý nghĩa chiến lược của cuộc cải cách tổ chức bộ máy hiện nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định mục tiêu không chỉ là giảm đầu mối hay tinh giản tổ chức mà là xây dựng một bộ máy mạnh hơn, vận hành thông suốt hơn, trách nhiệm hơn, hiệu quả hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn.

“Không phải chỉ là sắp xếp tổ chức bộ máy mà là đổi mới phương thức lãnh đạo, phương thức quản lý, phương thức điều hành, phương thức làm việc và phương thức tổ chức thực hiện; không chỉ giải quyết yêu cầu trước mắt mà phải tạo nền tảng cho mô hình quản trị quốc gia hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Chính quyền 2 cấp: Bộ máy tinh gọn, vận hành hiệu quả

Mai Hạ