Bạc Liêu: Ứng dụng trồng tiêu dùng cây tràm sống làm trụ trên đất phèn

Moitruong.net.vn

 – Trồng tiêu ôm cây tràm đang được xem là mô hình sáng tạo, hiệu quả trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên vùng đất phèn mặn của tỉnh Bạc Liêu. Việc sử dụng thân của cây tràm sống làm trụ để dây hồ tiêu leo bám, ngoài việc giúp bà con nông dân cải tạo vườn tạp, còn tăng thu nhập, thoát nghèo.

 

Vườn Hồ tiêu dưới tán tràm trên đất phèn

Ở Việt Nam, cây Hồ tiêu phát triển mạnh trên vùng đất tốt như đất đỏ bazan, là một cây dây leo lâu năm nên cần trụ để leo trong khi sinh trưởng và phát triển. Trụ có thể là cây sống vừa làm trụ, vừa làm bóng râm như cây lồng mức, cây muồng đen, cây gòn, vông nem, cây ăn trái, cây cau…. Trên cây trụ chết như các loại cây gỗ, cột bê tông, cột đá, bồn gạch…loại trụ này cần trồng thêm cây che bóng.

Đây được xem là mô hình sáng tạo, hiệu quả trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên vùng đất phèn mặn ở huyện Hồng Dân (tỉnh Bạc Liêu).

Tới xã Ninh Hòa, huyện Hồng Dân, người ta dễ dàng chứng kiến sự thành công của mô hình này. Trước kia, trong vùng bà con chỉ trồng được cây tràm, mía, khóm, còn lúa thì làm được một vụ vào mùa mưa nhưng hiệu quả thấp. Do với những cây trồng quá quen thuộc không đem lại giá trị kinh tế cao nên một số người cũng đã từng thử trồng vú sữa, mãng cầu, bưởi… nhưng hiệu quả không cao, nên phải đốn bỏ để trồng tràm.

Cách đây chừng gần 10 năm, một người trong xã nghe nói bên bờ sông Cái Lớn (xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang) người dân dùng cây tràm để trồng tiêu (thay vì dùng nọc), cho thu nhập tốt. Thế là ông liền tìm đến tận nơi để tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm và xin giống về trồng thử.

Xã Ninh Hòa vốn “sẵn” tràm, nên việc dùng chính nó thay “nọc” sẽ không tốn kém. Lúc đầu, người ta chiết dây tiêu để trồng, cho bám vào cây tràm và vẫn gọi cây tràm đó là “nọc tiêu”. Đáng chú ý, một “nọc tiêu” kiểu này có thể thu hoạch trên 20 năm. Và khi đó người trồng còn có thêm nguồn thu là cây tràm.

Người trồng tiêu “ôm” tràm ở Ninh Hòa cho biết, để trồng tiêu bên cây tràm, phải chọn cây tràm hơn một năm tuổi. Sau đó đào xung quanh rễ tràm từ 5 – 7 tấc (tiếp giáp với mặt nước), dùng vôi bột rải lên gốc tràm để hạ độ phèn rồi mới đặt dây tiêu, mật độ từ 1,5 – 2m một nọc tiêu, chỉ sử dụng phân chuồng. Với kỹ thuật này, cây tràm và cây tiêu không cạnh tranh dinh dưỡng, bảo đảm quá trình sinh trưởng.

Thu nhập từ mô hình này khá tốt. Tuy nhiên, hiện nó vẫn chưa thực sự phát triển. Trước hết, chính là những vướng mắc vấn đề kỹ thuật cần được hướng dẫn cụ thể, chi tiết, bởi trước đó bà con không có kinh nghiệm hoặc rất ít kinh nghiệm. Vấn đề quan trọng vẫn phải là kỹ thuật và vốn. Nhưng ở đây, kỹ thuật là yếu tố đầu tiên.

Về kỹ thuật, do đất phèn nên trước khi trồng cần bón vôi (khoảng 500kg/ha) rải trên mặt liếp vào đầu mùa mưa. Sau trồng bón nhiều phân chuồng và hữu cơ và ít sử dụng phân vô cơ. Liều lượng bón sẽ tăng theo sự phát triển của cây nhằm tạo độ tơi xốp, có nhiểu dinh dưỡng cho tiêu phát triển tốt. Phân hữu cơ có tác dụng tạo môi trường sống cho nhiều sinh vật đối kháng làm giảm nấm bệnh cho tiêu…

Ngoài ra, để tiêu ngon, thơm nồng, nông dân còn sử dụng thêm phân gà, vịt để bón gốc. Từ đó, nhiều nông dân có nhận định trồng tiêu không quá khó vì tiêu chịu được đất phèn và ít sâu bệnh, kỹ thuật canh tác gần giống như trồng trầu. Cần chú ý đến hệ thống nước tưới tiêu, tránh ngập úng. Trong điều kiện dùng tràm làm cây trụ sống, khoảng cách giữa các trụ khoảng 1m. Cần bón bổ sung mỗi năm khoảng 2-3 lần phân NPK cho dây tiêu mọc nhánh nhiều.

Mặc dù các huyện trên đây diện tích trồng Hồ tiêu còn ít so với các loại cây trồng khác, nhưng cây hồ tiêu hứa hẹn sẽ mang đến thu nhập khá cho người dân ở vùng đất phèn.

Đây thật sự là một mô hình làm ăn mới cần được các ngành có liên quan nghiên cứu và nhân rộng ở từng địa phương có điều kiện thích hợp và có định hướng trong phát triển bền vững cho sản xuất cây trồng trong vùng đất phèn và vùng đồng bằng khác.

Tuy nhiên, cần chú ý việc gia tăng diện tích ồ ạt vì thu nhập cao từ Hồ tiêu nên có thể trồng nơi không phù hợp, sâu bệnh phát triển nhiều.

Ngọc Mai (t/h)