Sóc Sơn (Hà Nội): Vì sao lò gạch của HTX Xuân Sơn hoạt động trái phép gây ô nhiễm môi trường nhiều năm nhưng không bị xử lý?

Moitruong.net.vn

– Lò gạch sản xuất theo công nghệ lò vòng của HTX Xuân Sơn tại xã Tân Dân, huyện Sóc Sơn vẫn đang hoạt động đều đặn, mặc dù, theo quy định thì lò gạch này phải chấm dứt hoạt động trước ngày 31/12/2018.

Theo tìm hiểu, lộ trình xóa bỏ vĩnh viễn lò sản xuất gạch nung bằng công nghệ lạc hậu, lò vòng từ lâu đã được Chính phủ đặc biệt quan tâm.

Cụ thể, ngày 22/8/2014 Chính phủ đã có quyết định số 1469/QĐ – TTg phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam đến năm 2020 định hướng đến năm 2030. Theo đó các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phải xây dựng và ban hành lộ trình chấm dứt hoạt động của các loại lò sử dụng công nghệ lạc hậu như sau:

Các tỉnh đồng bằng, thành phố trực thuộc Trung ương, khu vực thị xã, thị tứ, khu vực gần khu dân cư, gần khu vực canh tác trồng lúa và hoa màu của các tỉnh còn lại chậm nhất phải chấm dứt hoạt động vào trước năm 2018 với lò đứng liên tục, lò vòng sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Theo quy định thì lò gạch công nghệ Hoffman (lò vòng) của HTX Xuân Sơn phải dừng hoạt động trước ngày 31/12/2018

Tiếp đó, ngày 10/9/2018, Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 8616/VPCP-CN về việc thực hiện lộ trình chấm dứt hoạt động của các lò gạch đất sét nung sử dụng công nghệ lạc hậu và thực hiện các dự án sản xuất gạch đất sét nung gửi Bộ Xây dựng, UBND các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương.

Trước những chỉ đạo quyết liệt trên, công tác xóa lò gạch thủ công, cải tiến, lò vòng cũng đang được triển khai đồng bộ trên toàn bộ các địa phương thuộc Hà Nội.

Theo lộ trình được UBND TP Hà Nội phê duyệt tại văn bản số 3328/UBND – ĐT ngày 23/7/2018, toàn TP chỉ còn 6/199 lò gạch nung (4 tại huyện Mỹ Đức và 2 tại huyện Quốc Oai) được phép tồn tại đến năm 2020, còn lại cần chấm dứt hoạt động trước ngày 31/12/2018.

UBND TP Hà Nội cũng giao UBND các quận, huyện căn cứ lộ trình, chỉ đạo các cơ quan chức năng, UBND cấp xã đôn đốc, kiểm tra; đối với các cơ sở chậm thực hiện, cố tình duy trì hoạt động thì lập hồ sơ xử lý vi phạm về môi trường theo quy định.

Tuy nhiên, trên thực tế đến nay đã là tháng 6/2020, lò gạch của Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Xuân Sơn (nay gọi là HTX Xuân Sơn) tại thôn Xuân Long, xã Tân Dân, huyện Sóc Sơn vẫn đang hoạt động đều đặn hằng ngày xả khói bụi gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe khiến người dân vô cùng bức xúc.

Nguyên vật liệu để sản xuất gạch vẫn được HTX Xuân Sơn nhập về, chất cao như núi

Bác N.T.H, người dân sống gần lò gạch của HTX Xuân Sơn cho biết: “Từ nhiều năm nay, tôi đã nghe Nhà nước nói sẽ xóa bỏ các lò gạch thủ công, lò cải tiến không đảm bảo môi trường. Nhưng hết năm này đến năm khác, người dân cứ phải sống chung với khói bụi ô nhiễm từ lò gạch của HTX Xuân Sơn thải ra. Các cây ăn quả thì không lớn nổi, cho ra ít quả vị bị ám bởi bụi, khói lò gạch. Không ít người già, trẻ nhỏ trong xóm bị mắc các bệnh về đường hô hấp khi hít phải khói lò gạch”.

HTX Xuân Sơn tập kết gạch mộc trái phép trên đất nông nghiệp, trong quá trình vận chuyển than rơi vãi ra đường, gây bụi ảnh hưởng đến cuộc sống người dân nhưng không bị chính quyền xã Tân Dân và huyện Sóc Sơn vào cuộc xử lý

Một người dân khác bức xúc: “Các xe chở gạch, đất phục vụ lò gạch ngày nào cũng đi lại tấp nập mà toàn các xe tải to, chở quá trọng tải khiến cho đường trong thôn, xóm đầy rẫy những ổ voi, ổ gà ngày càng xuống cấp. Vừa rồi được chính quyền đổ bê tông thì còn đỡ đấy chứ cách đây 2 tháng anh chị về đây thì bụi lắm”.

Để làm rõ trách nhiệm của chính quyền xã Tân Dân trong việc thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ và Tp. Hà Nội về việc xóa bỏ các lò gạch thủ công, cải tiến, PV đã có buổi làm việc với ông Ngô Thanh Bình – Phó Chủ tịch UBND xã Tân Dân. Ông Bình thừa nhận: “Việc bà con phản ánh lò gạch của HTX Xuân Sơn gây ô nhiễm môi trường, bụi bẩn ảnh hưởng đến giao thông, đi lại của bà con là đúng. Trước kia Hợp tác xã sản xuất gạch thủ công, sau khi lò gạch thủ công bị xóa bỏ thì Hợp tác xã đã xin chuyển sang công nghệ khác để tạo công ăn việc làm cho người dân. Tuy nhiên, đối chiếu với các quy hoạch thì không phù hợp nên thành phố không chấp nhận. Vì vậy bắt buộc phải tháo dỡ. Trong quá trình hoạt động xã cũng đã nhiều lần kiểm tra, lập biên bản yêu cầu Hợp tác xã dừng hoạt động, trả lại nguyên trạng nhưng hợp tác xã không chấp hành”.

ông Ngô Thanh Bình – Phó Chủ tịch UBND xã Tân Dân thừa nhận, việc lò gạch của HTX Xuân Sơn hoạt động trái phép, gây ô nhiễm môi trường là đúng, xã đang lập kế hoạch cưỡng chế lò gạch này

“Đến nay theo chỉ đạo của huyện tất cả các lò gạch không phù hợp với quy hoạch, xây dựng trái phép đều phải tháo dỡ hết. Xã đã xây dựng kế hoạch cưỡng chế lò gạch của Hợp tác xã và được huyện phê duyệt vào tháng 4/2020. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch Covid 19 hơn nữa mong muốn công tác đại hội Đảng bộ được thành công nên xã xin huyện cho lùi thời gian cưỡng chế lại. Trong tháng 6 khi kiện toàn xong các chức danh chủ chốt sáng tháng 7 xã sẽ tổ chức cưỡng chế lò gạch của hợp tác xã”, ông Bình thông tin thêm.

Đường đi lối lại xung quanh lò gạch của HTX Xuân Sơn luôn được phủ kín bằng 1 lớp bụi đất dày đặc, mỗi khi có cơn gió lốc là bụi bay mịt mù

Câu hỏi đặt ra thời hạn xử lý các lò gạch thủ công theo chỉ đạo của Chính phủ và UBND Tp. Hà Nội đã rất rõ ràng nhưng vì sao sau ngày 31/12/2018 đến nay UBND xã Tân Dân mới xây dựng kế hoạch cưỡng chế?. Hai năm qua UBND xã đã làm những gì? Phải chăng UBND xã Tân Dân đang cố tình “bật đèn xanh” tạo điều kiện quá mức cho lò gạch của HTX Xuân Sơn hoạt động bất chấp các quy định của pháp luật?

Theo ghi nhận của PV, lò vòng của HTX Xuân Sơn vẫn đang hoạt động, đốt gạch bình thường, gạch mộc vẫn được sản xuất ra, xung quanh không được trang bị bất kì hệ thống, thiết bị xử lý môi trường nào?

Gạch mộc vẫn được HTX Xuân Sơn sản xuất ra, như chưa từng có chỉ đạo phải dừng hoạt động sản xuất gạch trước ngày 31/12/2018

Một khoang lò vòng đang được xếp gạch mộc vào để đốt

Làm việc với PV, ông Nguyễn Nhật Lâm – Cán bộ kỹ thuật của Hợp tác xã Xuân Sơn cho biết: “Hợp tác xã xây dựng lò vòng và đưa vào hoạt động từ năm 2016, làm lò vòng thì không được ai cấp phép cả, Hợp tác xã đã bị xử phạt 40 triệu vì hành vi xây dựng không phép. Các hồ sơ môi trường thì do đồng chí Bình – Giám đốc giữ, tôi chỉ phụ trách kỹ thuật nên không nắm được.

Ông Nguyễn Nhật Lâm – Cán bộ kỹ thuật của HTX Xuân Sơn cho biết: Hợp tác xã có đơn đề nghị xin huyện cho tiếp tục hoạt động để dùng nốt nguyên vật liệu đã nhập về

Khi được hỏi năm 2018, 2019 UBND xã đã yêu cầu chủ lò kí cam kết dừng hoạt động nhưng vì sao Hợp tác xã vẫn sản xuất? ông Lâm cho hay: “Hợp tác xã có đơn đề nghị huyện và các phòng ban kéo dài thêm thời gian hoạt động vì xây dựng lên cũng tốn kém, nên xã, huyện tạo điều kiện cho hoạt động thu dọn nốt nguyên vật liệu đã nhập về”.

Như vậy quan điểm của huyện Sóc Sơn là xử phạt cho tồn tại. Nếu đơn vị nào huyện Sóc Sơn cũng xử lý nhẹ tay, dễ dàng như vậy thì tính nghiêm minh của pháp luật ở đâu?.

Được biết do Hợp tác xã Xuân Sơn không nằm trong quy hoạch sản xuất gạch nên không được UBND huyện xác nhận kế hoạch môi trường.

Theo lộ trình được UBND TP Hà Nội phê duyệt ngày 23/7/2018. UBND TP Hà Nội cũng giao UBND các quận, huyện căn cứ lộ trình, chỉ đạo các cơ quan chức năng, UBND cấp xã đôn đốc, kiểm tra; đối với các cơ sở chậm thực hiện, cố tình duy trì hoạt động thì lập hồ sơ xử lý vi phạm về môi trường theo quy định.

Vậy, hằng năm UBND huyện Sóc Sơn có kiểm tra việc chấp hành Luật bảo vệ môi trường của Hợp tác xã Xuân Sơn hay không? Đề nghị UBND huyện Sóc Sơn nhanh chóng chỉ đạo UBND xã Tân Dân cúng các phòng ban chuyên môn nhanh chóng vào cuộc cưỡng chế, tháo dỡ lò gạch của hợp tác xã Xuân Sơn, thực hiện nghiêm chỉ đạo của UBND TP. Hà Nội.

Tòa soạn Môi trường và Cuộc sống – Moitruong.net.vn sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc.

Hải Phong – Thuỳ Dương