Yên Lạc (Vĩnh Phúc) – Bài 1: Người dân “kêu cứu” vì các bến bãi tập kết vật liệu xây dựng trái phép, gây ô nhiễm môi trường

Moitruong.net.vn

– Nhiều năm qua, người dân thôn Gảnh Đá, xã Trung Kiên và người dân thôn 2, xã Trung Hà, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc đang phải gồng mình sống chung với cơn “bão cát”, những bữa cơm trộn với cát đã trở thành nỗi ám ảnh nặng nề với người dân nơi đây. “Thủ phạm” được cho là do các bến bãi tập kết, kinh doanh vật liệu xây dựng (VLXD) trái phép tại thôn 2, xã Trung Hà gây ra.

VIDEO: Yên Lạc (Vĩnh Phúc): Người dân “kêu cứu” vì các bến bãi tập kết vật liệu xây dựng trái phép, gây ô nhiễm môi trường

Người dân ăn cơm trộn cát

Theo người dân xã Trung Kiên và xã Trung Hà, huyên Yên Lạc, khoảng 3 năm nay trên địa bàn xã Trung Hà xuất hiện các bến bãi tập kết VLXD với khối lượng, quy mô lớn nhưng không có biện pháp che chắn đảm bảo môi trường đã gây ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, cuộc sống của người dân 2 xã. Từ khi các bến bãi này hoạt động, tình trạng các xe quá khổ, quá tải chở cát, đá, sỏi chạy suốt ngày đêm qua tuyến đường dân sinh ngày càng nhiều, kéo theo bụi bặm, khiến đường sá ngày càng xuống cấp trầm trọng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông.

Người dân bức xúc vì các bến bãi tập kết VLXD trái phép, gây ô nhiễm môi trường ảnh hưởng nghiêm trọng tới cuộc sống cũng như sức khỏe của bà con nơi đây

Sau khi nhận được kiến nghị, phản ánh người dân, PV Moitruong.net.vn đã tìm về nơi đây để ghi nhận những bức xúc của người dân.

Bác Trịnh Văn Chín – Người dân thôn Gảnh Đá, xã Trung Kiên cho biết: Hằng ngày, có cả trăm lượt xe tải 3 chân, 4 cẳng chở vật liệu xây dựng từ thôn 2, xã Trung Hà lưu thông qua đây khiến buổi trưa chúng tôi không tài nào ngủ được. Các xe chở VLXD này che chắn sơ sài làm rơi vãi đất cát ra khu dân cư gây bụi mù mịt. Nhà tôi dù ở trong nhưng vẫn bụi, người dân đi đường dù đeo khẩu trang nhưng vừa đi vẫn vừa phải lấy tay che. Chúng tôi mong muốn cấp trên vào cuộc xử lý di chuyển các bãi cát đi nơi khác để dân được yên ổn.

Xe chở cát, đá đi qua khu dân cư gây bụi mù mịt

Bác Nguyễn Thị Thư, người dân thôn Gảnh Đá, xã Trung Kiên bức xúc: Nhà tôi ở trong này đóng cửa suốt ngày mà giường chiếu lúc nào cũng bụi, ngày lau 3 lần vẫn cứ bụi trắng tinh, có những lúc ngột ngạt không chịu nổi. Các xe tải chạy suốt đêm suốt sáng, khoảng 3 năm năm nay các xe to đi kín đường, nhiều lúc 2 xe chạy ngược chiều nhau không tránh được gây ra tình trạng tắc nghẽn giao thông, rất là mệt mỏi. Mong muốn các cơ quan chức năng vào cuộc di chuyển bãi cát đi nơi khác để người dân được hưởng không khí trong lành.

Theo chỉ dẫn của người dân xã Trung Kiên, PV tìm đến thôn 2 xã Trung Hà – nơi mà người dân phản ánh là “thủ phủ” của các bến bãi tập kết VLXD trái phép và là nơi xuất phát của các xe quá khổ, quá tải. Quả thực, những phản ánh của người dân hoàn toàn có cơ sở. Hiện ra trước mắt PV là hàng loạt các bến bãi tập kết VLXD với quy mô hàng nghìn m2, có những bãi tập kết cát cao sừng sững như một ngọn núi.

Bà Lê Thị Tâm – Người dân thôn 2, xã Trung Hà chia sẻ: “Các bến bãi tập kết VLXD hoạt động được mấy năm rồi, cũng là từng đấy thời gian người dân phải hứng chịu bụi bặm và sống trong cảnh ăn cơm với cát. Các tàu múc cát, máy xúc, ô tô tải hoạt động cả ngày lẫn đêm gây ảnh hưởng đến giấc ngủ của những người già. Người dân đã nhiều lần kiến nghị tới UBND xã mong xử lý dứt điểm tình trạng này nhưng mọi việc đâu vẫn vào đấy”.

Những đống cát được chất cao như núi này được cho là nguyên nhân của những trận bão bụi mà người dân nơi đây thường xuyên phải hứng chịu

“Mỗi khi gió bão, cát từ các bến bãi tập kết VLXD này bay vào các nhà ven sông và bay cả ngược vào xóm trên, người dân đã rất nhiều lần kiến nghị sự việc lên UBND xã nhưng họ vẫn cứ làm. Hôm nào mà có công việc hay giỗ chạp một vài mâm thì chỉ có cách làm cỗ và ăn trong nhà nếu ăn ở ngoài sân thì cát bay hết vào bát đĩa, đồ ăn. Tuyến đường trong xã xuống cấp là do nhiều xe quá khổ, quá tải chạy trong thời gian dài, đường đã sửa lại lần thứ 2 rồi nhưng vẫn gập gềnh, nước đọng, ổ gà, có chỗ trơ hết cả đá ra gây nguy hiểm cho bà con. Để hạn chế bụi, nhà tôi luôn phải đóng kín hết các cửa. Khu vực này là đất bãi, xã đã giao cho các hộ dân sản xuất nông nghiệp nhưng không hiểu vì sao giờ lại thành bãi tập kết VLXD”, ông Trần Văn Mướp, người dân thôn 2 xã Trung Hà bày tỏ.

Xe trọng tải lớn cơi nới thùng thành, chở cát có ngọn, che chắn sơ sài nhưng không thấy lực lượng công an và thanh tra giao thông của huyện Yên Lạc kiểm tra, xử lý

Không giấu nổi nỗi phẫn nộ, bà Trần Thị Tường – Thôn 2 xã Trung Hà cho hay: “Mỗi ngày các xe quá khổ quá tải, siêu trọng từ bãi cát chạy rầm rập qua đường làng, họ chạy suốt ngày suốt đêm không kể giờ giấc. Trời mưa thì còn đỡ bụi chứ nắng lên cái là các xe chạy kéo theo cát bụi như một làn khói bay vào nhà. Xe này đi qua rồi lại tiếp tục xe khác nối theo cứ thế quẩn bụi cát vào nhà suốt ngày đêm. Con nhà tôi ra bảo thì họ chỉ tưới được vài lần qua loa. Có những hôm nhà tôi ăn cơm mà không may gặp phải cơn gió to từ ngoài sông thổi vào thì đúng là cơm trộn cát, không thể nào ăn được. Những hôm sắp lễ thắp hương nhưng chưa kịp thắp hương thì cát đã bụi bay vào thức ăn sạn hết cả rồi. Ngày nào cũng bụi bặm thế này người lớn còn cố gắng chịu được chứ trẻ con làm sao chịu nổi. Qua các cuộc tiếp xúc cử tri với HĐND xã đã có ý kiến xứ lý các bến bãi, yêu cầu họ có biện pháp đảm bảo môi trường rồi nhưng không ăn thua gì”.

Theo ghi nhận của PV, hiện nay các bãi cát này đang hoạt động ngay gần điểm mỏ kè chống sạt lở của địa phương, đường vào các bến bãi này rất lầy lội, do không được đổ bê tông, không có cầu rửa lốp nên mỗi khi các xe vào “ăn cát” rồi lưu thông ra ngoài kéo theo đất cát lên đường dân sinh khiến ngày mưa thì lầy lội, ngày nắng thì bụi mù mịt.

Cac bến bãi tập kết cát hoạt động ngay sát chân mỏ kè chống sạt lở đê, nhưng không thấy Hạn quản lý đê kiểm tra, xử lý

Xung quanh các bến bãi này có hàng chục tàu vận chuyển cát về neo đậu, được các máy múc, cẩu, bốc xếp cát sỏi lên bờ. Cùng với đó, hàng trăm lượt xe tải trọng lớn, cơi nới thành thùng, chở quá khổ, quá tải rầm rập ra vào bến, bãi lấy cát sỏi.

Rất nhiều tàu chở cát chờ bốc cát lên bãi tập kết

Chỉ đứng tại thôn 2 một thời gian ngắn, PV ghi nhận được rất nhiều hình ảnh về những đoàn xe howo, 3 chân bốn cẳng, cơi nới thành thùng, không che chắn, chở quá khổ quá tải, thậm chí bốc xếp vật liệu có ngọn chạy với tốc độ độ cao qua khu dân cư băm nát tuyến đường liên xã, khiến người dân đi lại gặp rất nhiều khó khăn, hơn nữa mỗi khi các xe di chuyển làm vật liệu rơi vãi khiến con đường thôn quê yên bình ngày nào giờ bỗng trở nên xáo trộn, hỗn loạn, ô nhiễm bụi bẩn quanh năm phải đóng cửa kín mít để tránh bụi.

Đường làng quy định trọng tải chỉ10 tấn, nhưng rất nhiều xe trọng tải lớn, ba chân, bốn chân chở cát lưu thông qua hằng ngày nên con đường bị xuống cấp nghiêm trọng

Theo quan sát, ngay đầu ngã tư tuyến đường này được lắp đặt biển cấm xe có trọng tải trên 10 tấn lưu thông, thế nhưng những chiếc xe chở VLXD quá tải vẫn ngang nhiên đi qua và không có bất kì bóng dáng lực lượng chức năng nào tuần tra, kiểm soát.

Chính quyền đang đánh đổi môi trường lấy kinh tế?

Nhằm làm rõ trách nhiệm của UBND xã Trung Hà trong công tác kiểm tra, xử lý các bến bãi tập kết VLXD trái phép, gây ô nhiễm môi trường, PV Moitruong.net.vn đã có buổi làm việc với lãnh đạo UBND xã Trung Hà.

Trao đổi với PV, ông Trần Văn Trò – Chủ tịch UBND xã cho biết: Việc người dân phản ánh các bến bãi hoạt động gây ô nhiễm môi trường, xe quá khổ quá tải hoạt động là có. Năm 2016 UBND xã Trung Hà đã cho 4 hộ dân thuê thầu để sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên hoạt động không hiệu quả nên các hộ này đã tự ý chuyển đổi sang tập kết VLXD. Sau khi phát hiện sự việc, năm 2018 UBND xã đã yêu cầu các hộ dừng việc tập kết cát, giải phóng hết số cát còn lại trên bãi. Chậm nhất đến tháng 3/2019.

Được biết, hiện nay thôn 2 có 5 đơn vị tập kết, kinh doanh vật liệu xây dựng gồm: Ông Thắng, Trần Văn Sách, Nguyễn Văn Khanh, Đỗ Văn Cừ, Trần Văn Oai.

Ông Trần Văn Trò – Chủ tịch UBND xã thừa nhận việc người dân phản ánh các bến bãi hoạt động gây ô nhiễm môi trường, xe quá khổ quá tải hoạt động là đúng

“Cùng với đó, nhận thấy việc làm bến bãi, kinh doanh VLXD mang lại hiệu quả kinh tế cho địa phương nên UBND xã đã làm tờ trình gửi các cơ quan chức năng xin chuyển mục đích sử dụng đất khu vực này sang đất dịch vụ và tập kết vật liệu. Tuy nhiên đến nay chưa được UBND tỉnh Vĩnh Phúc chấp thuận. Xã đang yêu cầu các hộ đến hết tháng 7/2021 phải vận chuyển hết số nguyên liệu còn lại trên bãi, không được tập kết thêm, trả lại mặt bằng, sau khi hoàn thiện các thủ tục pháp lý mới được phép hoạt động” ông Trò thông tin thêm.

Trước câu hỏi của PV, UBND xã đã thanh lý hợp đồng, đình chỉ, xử phạt các bến bãi tập kết VLXD trái phép này chưa, ông Trò cho rằng: Thẩm quyền xử phạt thuộc công an tỉnh, năm nào cảnh sát đường sông và công an tỉnh cũng kiểm tra, xử phạt nên UBND xã không xử phạt. Hơn nữa, xã cũng đang mong muốn cơ quan nhà nước tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh phát triển kinh tế và đang làm thủ tục để cấp giấy phép nên không xử phạt và đình chỉ. Xã cũng chưa thanh lý hợp đồng, hết năm nay mới thanh lý vì đang tiếp tục hoàn thiện các hồ sơ pháp lý thì phải giữ hợp đồng mới kiến nghị được các cơ quan chức năng.

Với cách làm việc của vị chủ tịch UBND xã Trung Hà, bạn đọc cũng đã phần nào hiểu được vì sao nhiều năm qua các bến bãi tập kết VLXD trái phép này vẫn vô tư, ung dung hoạt động. Có lẽ chính là bởi sự buông lỏng quản lý, quan liêu, bao che của lãnh đạo UBND xã Trung Hà. Việc xử phạt của lực lượng công an có thể về môi trường, bến thủy nội địa nhưng việc xử phạt, đình chỉ liên quan đến vi phạm về đất đai thì hoàn toàn thuộc thẩm quyền UBND xã Trung Hà, nếu vượt thẩm quyền phải kiến nghị tới UBND huyện Yên Lạc để xử phạt.

Bến bãi cát VLXD hoạt động trái phép giữa thanh thiên bạch nhật, vi phạm nghiêm trọng Luật Bảo vệ môi trường, tài nguyên, đê điều nhưng chính quyền xã Trung Hà, huyện Yên Lạc vẫn làm ngơ trước sự kêu cứu của người dân

Từ đây, nhiều người dân đặt nghi vấn phải chăng việc UBND xã Trung Hà đang “giúp” các chủ bến bãi hợp thức hóa vi phạm là do có lợi ích nhóm ở đây? Việc cấp Ủy, chính quyền xã Trung Hà lập nghị quyết, tờ trình xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất khu đất bãi đã lấy ý kiến người dân, tham vấn cộng đồng và có được người dân đồng tình hay không?

Ngoài ra ông Trò cho biết, hằng năm UBND huyện Yên Lạc đều kiểm tra hoạt động của các bến bãi và yêu cầu các hộ hoàn thiện các thủ tục pháp lý chứ không yêu cầu dừng hoạt động và cũng chưa yêu cầu xã thanh lý hợp đồng.

Làm việc với 2 chủ bến bãi, ông Trần Văn Sách và ông Đỗ Văn Cừ thừa nhận hoạt động chưa được các cơ quan chức năng cấp phép về đất đai, môi trường, bến thủy nội địa.

Ông Kim Ngọc Tú – Trưởng công an xã Trung Hà cho biết: Sẽ báo cáo lãnh đạo công an huyện Yên Lạc để xử lý về việc các xe chở VLXD quá tải, đi lại làm hư hỏng đường, gây ô nhiễm ảnh hưởng đến cuộc sống người dân

Liên quan đến việc đường sá bị các xe trọng tải lớn chở VLXD đi lại băm nát, Trao đổi với PV moitruong.net.vn, ông Kim Ngọc Tú – Trưởng công an xã Trung Hà cho biết: Về tuần tra, kiểm soát các phương tiện giao thông thì trách nhiệm thuộc cảnh sát giao thông, công an xã không được xử lý các phương tiện di chuyển mà chỉ xử lý lòng, lề đường và vi phạm giao thông tĩnh. Việc xử phạt thì thuộc chức năng, trách nhiệm của thanh tra giao thông và cảnh sát giao thông. Tình trạng các xe quá khổ, quá tải hoạt động là có, sau khi nhận được phản ánh kiến nghị của người dân công an xã đã tham mưu cho UBND xã mời các chủ bến bãi lên làm việc và cam kết không bán vật liệu cho các xe quá khổ, quá tải. Chúng tôi cũng đã báo cáo với đội trưởng đội cảnh sát giao thông để tăng cường tuần tra, kiểm soát qua tuyến đường này.

Có thể thấy, việc hoạt động của các bến bãi tại xã Trung Hà đã tác động tiêu cực đến môi trường, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của người dân. Việc phát triển kinh tế là cần thiết nhưng phải theo chiều hướng tích cực, nếu để phát triển kinh tế mà phải tàn phá, đánh đổi môi trường, khiến cuộc sống của người dân đảo lộn, vất vả thì có lẽ là đang hại dân. Vì vậy UBND tỉnh Vĩnh Phúc cần cân nhắc, xem xét thật kĩ lưỡng khi ban hành quyết định phê duyệt đối với các bãi VLXD này, bởi hiện nay khoảng cách các bãi VLXD quá gần nhà dân, nên việc tác động đến môi trường và cuộc sống người dân là hoàn toàn có thể xảy ra.

Trách nhiệm của lãnh đạo Huyện Ủy, UBND huyện Yên Lạc, công an huyện Yên Lạc đến đâu?

Tòa soạn Môi trường và Cuộc sống – Moitruong.net.vn sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc.

Thùy Dương – Hoàng Thức