Giá vật liệu xây dựng leo thang, hàng loạt địa phương tăng tốc đấu giá quyền khai thác khoáng sản nhằm bổ sung nguồn cung cho các dự án hạ tầng và đầu tư công. Tuy nhiên, phía sau “cơn khát” vật liệu không chỉ là câu chuyện thiếu mỏ khai thác mà còn bộc lộ những điểm nghẽn lớn về thủ tục, quản trị tài nguyên, đầu cơ khoáng sản và áp lực môi trường trong giai đoạn tăng tốc phát triển hạ tầng hiện nay.
UBND TP. Huế vừa phê duyệt kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND thành phố trong năm 2026, với 5 khu vực mỏ gồm 3 mỏ đất san lấp và 2 mỏ đá xây dựng thông thường, tổng trữ lượng gần 20 triệu m³.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đã trình UBND TP.HCM báo cáo danh mục 62 mỏ khoáng sản trên địa bàn thành phố, đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP.
Theo quyết định, khu vực khoáng sản nước khoáng thuộc thị trấn Bo, huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình nằm trong danh sách các khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Giai đoạn 2023-2024, Sơn La đã đưa 89 mỏ khoáng sản vào đấu giá, trong đó 76 điểm mỏ được đấu giá thành công, tiền đặt cọc nộp ngân sách là trên 35 tỷ đồng.
Khai thác khoáng sản góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nhưng cũng kéo theo nhiều hệ lụy về môi trường, xã hội và tài nguyên. Trong xu thế phát triển bền vững, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải đổi mới tư duy, siết chặt quản lý để hướng tới khai thác khoáng sản một cách hiệu quả, thân thiện với môi trường.
Theo Đề án Tây Bắc, có khoảng 40 mỏ vàng với tổng tài nguyên cấp 333 xác định được hơn 29,8 tấn vàng. Ngoài số mỏ vàng trên, Tây Bắc còn là “thủ phủ” của khoáng sản đất hiếm, các mỏ chủ yếu tập trung ở các tỉnh Lai Châu, Yên Bái và Lào Cai.
Một doanh nghiệp ở Hà Tĩnh đã bị phạt 140 triệu đồng do không thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ cát theo quy định, dù giấy phép khai thác đã hết hạn hơn 6 tháng.
Trong số 110 mỏ thuộc 25 loại khoáng sản quan trọng thuộc nhóm khoáng sản làm nhiên liệu, năng lượng, vật liệu xây dựng mà các đơn vị nghiên cứu phát hiện, có 17 mỏ lớn, 43 mỏ trung bình, 50 mỏ nhỏ.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất lắp camera thông minh, thiết bị đo tự động để kiểm soát khai thác khoáng sản, siết chặt đăng ký, ghi chép và báo cáo nhằm minh bạch hóa, chống thất thoát tài nguyên.