Vải thiều và bài toán bảo quản

(Moitruong.net.vn) – Hiện nay, vải thiều là loại trái cây được rất nhiều bạn hàng quốc tế quan tâm đặt mua. Đây là một tín hiệu tốt cho người trồng cây vải thiều và cả các doanh nghiệp kinh doanh loại quả này. Tuy nhiên, một trong những vấn đề nan giải nhất hiện nay đó là công nghệ bảo quản quả vải.

Cơ sở sơ chế, bảo quản vải thiều theo công nghệ mới của VIAEP tại HTX Hồng Giang (Lục Ngạn, Bắc Giang)

Với đặc thù cùi dày, mọng nước, vỏ lại mỏng, có thể nói vải thiều là loại quả rất khó bảo quản. Hiện nay, hình thức bảo quản quả vải phổ biến nhất trong quá trình vận chuyển và xuất khẩu, đó là đóng vào thùng xốp kèm theo đá lạnh, bịt kín. Theo một số doanh nghiệp xuất khẩu, biện pháp bảo quản này có thể giữ được mẫu mã, chất lượng quả vải trong vòng vài tuần, tạo điều kiện để tiêu thụ nội địa hoặc xuất khẩu sang một số thị trường lân cận như Trung Quốc, Lào bằng đường bộ.

Tuy nhiên, để xuất khẩu sang các thị trường xa, có giá trị kinh tế cao như Mỹ, Úc, EU… việc bảo quản quả vải đang là vấn đề khiến các doanh nghiệp đau đầu. Bởi nếu đi bằng đường hàng không, biện pháp bảo quản bằng thùng xốp, với tỉ lệ đá lạnh phải chiếm gần 50% tổng khối lượng, chi phí vận tải sẽ đội lên ngất ngưởng. Trong khi đó, nếu chọn giải pháp đi bằng đường biển, biện pháp bảo quản này lại khó có thể kéo dài được thời gian bảo quản.

Tại vựa vải thiều tỉnh Bắc Giang, ngoài các cơ sở đá lạnh và đóng gói quả vải thủ công bằng phương pháp thùng xốp, hiện chỉ có duy nhất một cơ sở sơ chế, bảo quản quả vải được nhà nước đầu tư. Đó là Cơ sở sơ chế, đóng gói và bảo quản quả vải tại HTX Hồng Giang (huyện Lục Ngạn). Công trình này thuộc Chương trình KH-CN phục vụ Xây dựng MTM đầu tư, do Viện Cơ điện và Công nghệ sau thu hoạch (VIAEP, Bộ NN-PTNT) chủ trì thực hiện.

Quả vải được đi qua dây chuyền gồm một giàn rửa nước ấm, một giàn rửa có pha dung dịch pH thấp, sau đó được phân loại đóng gói và đưa vào kho làm lạnh khô trước khi đóng gói xuất khẩu… Theo lý thuyết, công nghệ này có thể giúp bảo quản quả vải giữ được mẫu mã, chất lượng đảm bảo kéo dài trong vòng 1 tháng. Vụ vải thiều năm 2016, toàn bộ khu sơ chế đã được hoàn thành và bàn giao cho HTX Hồng Giang vận hành, đồng thời đã thí điểm triển khai sơ chế, bảo quản cho một số doanh nghiệp tham gia xuất khẩu vải thiều sang Úc… Tuy nhiên ngay trong năm đầu tiên đi vào hoạt động, dây chuyền đã gặp phải một số trục trặc, khiến một số lô vải thiều xuất khẩu có tỉ lệ quả bị hỏng, thối, nứt vỏ trong quá trình bảo quản, vận chuyển và xuất khẩu.

Trước tình hình này, TS Phạm Anh Tuấn, Viện trưởng VIAEP khẳng định khẳng định: “VIAEP sẽ giám sát kỹ quá trình sơ chế bảo quản của DN trong quá trình XK trong vụ vải năm nay. Chúng tôi đã sẵn sàng và có thể tin tưởng đảm bảo giúp quả vải thiều đạt thời gian bảo quản từ 30-33 ngày, đủ đáp ứng yêu cầu xuất khẩu sang thị trường xa bằng đường thủy như Mỹ, Úc, EU…”.

Theo Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN-PTNT), dự kiến trong năm 2018, cả nước sẽ có khoảng 8 nhà máy chế biến sâu về mặt hàng rau quả đi vào hoạt động. Điều này đang phản ánh bức tranh sôi động và phát triển rất mạnh mẽ của ngành rau quả nước ta. Tuy nhiên, khâu sơ chế, bảo quản cho các sản phẩm rau quả, đặc biệt là mặt hàng trái cây hiện nay lại gần như vắng bóng các hoạt động đầu tư của doanh nghiệp.

Hoàng Dương