Cá chết bất thường ở Gia Lai bị nghi do nhà máy mỳ ở Kon Tum xả thải

– Ngày 14/4, Sở TN-MT tỉnh Gia Lai cho biết đã có báo cáo gửi UBND tỉnh Gia Lai về kết quả kiểm tra xử lý thông tin phản ánh của người dân xã Ia O (huyện Ia Grai, Gia Lai) từ sau Tết Nguyên đán, sông Sa Thầy đoạn qua gần Đồn Biên phòng 713 cũ, cách Công ty TNHH MTV nông nghiệp Ia H’Drai (đóng tại xã Ia Tơi, huyện Ia H’Drai, tỉnh Kon Tum, doanh nghiệp chuyên chế biến tinh bột mì) xả thải gây ô nhiễm theo chỉ đạo của UBND tỉnh.

>>> Rác thải nhựa: Dùng một lần, gánh hậu quả nghìn năm

>>> Lào Cai: Xin xây dựng bổ sung dự án thủy điện trên sông Hồng

Một trong những người từng phát hiện đoạn sông bị ô nhiễm, ông Ksor Phụ là cán bộ địa chính xã Ia O nói, từ sau tết, ông đến đây đánh cá phát hiện nước bị đục, bốc mùi hôi thối nồng nặc, trong khi trước đó, lúc nhà máy chưa hoạt động thì không có tình trạng này. Cũng chính vì mùi hôi thối làm cá giữa dòng phải dạt vào bờ để thở. Người dân vì thế bắt cá rất dễ dàng.

Ngoài ra, khi lặn xuống sông, mùi hôi càng nặng nên không ai dám uống nước, vả lại khi tắm, chất nhờn trong nước bám đầy người, thậm chí còn ngửi được mùi củ mì. “Tôi cho rằng ở thượng nguồn chỉ có một nhà máy chế biến mì nên nguyên nhân ô nhiễm là do nước thải của nhà máy”, ông Phụ nói.

Ngày 3/4/2019, cơ quan chức năng huyện Ia Grai đã sang đoạn sông Sa Thầy thuộc xã Ia Tơi, nằm dưới hạ du Công ty Nông nghiệp Ia Hdrai khoảng 3km để lấy mẫu nước kiểm tra, mang đi giám định.

Theo ông Phan Trung Tường, Phó Chủ tịch UBND huyện Ia Grai, sông Sa Thầy, sẽ đổ về sông Sê San và chảy qua làng Bi (xã Ia O) nên nếu có ô nhiễm sẽ ảnh hưởng rất lớn đến đời sống người dân hạ du.

“Bằng mắt thường chưa thể đánh giá hết mức độ ô nhiễm nên phải lấy mẫu nước gửi lên Sở KH-CN để giám định 12 chỉ tiêu, có kết quả sẽ có hướng xử lý tiếp theo. Nếu đúng nhà máy gây ô nhiễm thì chính quyền sẽ có văn bản đề nghị đình chỉ hoạt động. Ngoài ra, huyện cũng sẽ đề nghị tỉnh bạn khi cấp phép những dự án đầu tư cần xem xét thận trọng để đánh mức độ gây ô nhiễm cho khu vực hạ du”, ông Tường nói.

Còn theo ông Dương Mah Tiệp, Chủ tịch UBND huyện Ia Grai, lòng hồ Sê San 3A và Sê San 4 nếu ô nhiễm sẽ ảnh hưởng đến cả 2 huyện Ia H’drai và Ia Grai vì nó chảy qua 2 địa phương này. Riêng huyện Ia Grai, ở 2 lòng hồ này, huyện đang thu hút du lịch và phát triển kinh tế.

Hiện nơi đây đã có dự án cấp tỉnh về triển khai du lịch. Trên địa bàn, từng có một số đơn vị xin mua đất cà phê cạnh sông suối để triển khai dự án làm cồn Etanol từ mì nhưng huyện từ chối vì lo sợ công nghệ không đảm bảo sẽ ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.

Ngày 5/4/2019, Chánh văn phòng UBND tỉnh Kon Tum Đặng Quang Hà ký công văn khẩn số 736/UBND-NNTN gửi Sở TN- MT, Sở Y tế yêu cầu kiểm tra thông tin phản ánh ô nhiễm môi trường. UBND tỉnh Kon Tum giao Sở TN- MT chủ trì, phối hợp Sở Y tế và các đơn vị, địa phương khẩn trương kiểm tra, xác minh; xử lý các hành vi vi phạm (nếu có) theo thẩm quyền hoặc đề xuất cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định. Báo để các đơn vị, địa phương biết, thực hiện; báo cáo kết quả về UBND tỉnh Kon Tum trước ngày 15/4/2019.

Trước đó, từ sau tết Nguyên Đán, người dân xã Ia O, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai qua đoạn sông Sa Thầy, cách hạ du Công ty TNHH MTV nông nghiệp Ia H’drai (nhà máy chế biến tinh bột mì duy nhất đóng tại xã Ia Tơi) khoảng 3km để bắt cá thì thấy cá chết, nước bị ô nhiễm nặng, bốc mùi hôi. Cho rằng nhà máy chế biến tinh bột mì gây ô nhiễm nên dân phản ánh lên cơ quan chức năng.

Một cán bộ huyện Ia Grai cho rằng, việc cấp phép xả thải của nhà máy chế biến củ mì do UBND tỉnh Kon Tum ký, số liệu cũng do UBND tỉnh kiểm tra định kỳ. Vì thế, để đảm bảo khách quan thì quá trình kiểm tra nên có sự phối hợp với cả ngành TN- MT tỉnh Gia Lai để 2 bên cùng phối hợp lấy 2 mẫu mang đi phân tích 2 nơi khác nhau cho khách quan.

Phòng TN-MT huyện Ia Grai cũng đang tổng hợp để làm báo cáo thông tin kiểm tra ban đầu về nhà máy mì đóng ở xã Ia Tơi.

Tuy nhiên, trong báo cáo của Sở TN-MT Gia Lai gửi UBND tỉnh Gia Lai và biên bản làm việc vào ngày 9-4 của 2 Sở TN-MT Kon Tum và Gia Lai thì không đề cập đến thời gian nhà máy xảy ra sự cố vỡ hồ xử lý nước thải.

Ngọc Ánh (t/h)