Chủ tàu cá vi phạm IUU có thể bị phạt tới 1 tỷ đồng hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự

Thực hiện Công điện số 34/CĐ-TTg ngày 25/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về khắc phục triệt để những tồn tại trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đồng thời triển khai Chỉ thị số 11/CT-UBND ngày 10/4/2026 của UBND tỉnh An Giang về thực hiện các giải pháp cấp bách theo khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), UBND tỉnh An Giang đã ban hành Kế hoạch số 299/KH-UBND ngày 10/6/2026 về rà soát, xác minh chủ tàu và hiện trạng các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản.

Qua rà soát, toàn tỉnh hiện có 327 tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động, phân bố tại 26 xã, phường và đặc khu, gồm: Hà Tiên, Tô Châu, Rạch Giá, Vĩnh Thông, An Biên, Bình An, Bình Giang, Bình Sơn, Châu Thành, Định Hòa, Hòa Điền, Hòn Đất, Hòn Nghệ, Kiên Lương, Mỹ Thuận, Sơn Hải, Sơn Kiên, Kiên Hải, Phú Quốc và Thổ Châu.

Công an tỉnh An Giang đề nghị ngư dân phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình rà soát, xác minh hiện trạng tàu cá; nghiêm túc chấp hành việc tạm dừng khai thác đối với các tàu chưa đủ điều kiện cho đến khi hoàn tất các yêu cầu theo quy định.

Trường hợp phát hiện thông tin liên quan đến tàu cá không đủ điều kiện hoạt động hoặc các hành vi vi phạm IUU, người dân cần thông báo ngay cho lực lượng Công an hoặc chính quyền địa phương nơi gần nhất để được hướng dẫn, xử lý, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp.

Bên cạnh công tác tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành các quy định của pháp luật về khai thác thủy sản, Công an tỉnh An Giang sẽ tiếp tục phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình đưa tàu cá không đủ điều kiện ra khai thác, vi phạm các quy định về chống khai thác IUU.

Mức xử phạt có thể lên tới 1 tỷ đồng

Theo Điều 20 Nghị định số 38/2024/NĐ-CP của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 301/2025/NĐ-CP), nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực thủy sản sẽ bị xử phạt ở mức rất cao.

Cụ thể, chủ tàu cá có thể bị phạt từ 300 - 500 triệu đồng đối với các hành vi như sử dụng tàu cá từ 15 m đến dưới 24 m không có giấy phép hoặc giấy phép hết hạn để khai thác thủy sản; không duy trì tín hiệu thiết bị giám sát hành trình; vô hiệu hóa hoặc không lắp đặt thiết bị giám sát hành trình theo quy định; không có nhật ký khai thác trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần...

Mức phạt 500 - 700 triệu đồng áp dụng đối với các hành vi tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần, như khai thác không có giấy phép, hỗ trợ tàu cá khai thác bất hợp pháp, che giấu hoặc tiêu hủy chứng cứ vi phạm, khai thác vượt hạn ngạch do Tổ chức nghề cá khu vực cấp phép...

Đối với các hành vi đặc biệt nghiêm trọng, chủ tàu có thể bị xử phạt từ 800 triệu đồng đến 1 tỷ đồng, bao gồm sử dụng tàu cá từ 24 m trở lên khai thác không có giấy phép hoặc giấy phép hết hạn; khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài hoặc vùng biển thuộc quyền quản lý của Tổ chức nghề cá khu vực; sử dụng tàu cá nước ngoài không có giấy phép hoạt động tại vùng biển Việt Nam; khai thác bằng tàu không quốc tịch; khai thác trái quy định trên vùng biển quốc tế; tái phạm hành vi che giấu chứng cứ hoặc khai thác vượt hạn mức được cấp phép.

Đối với thuyền trưởng, tùy từng hành vi cụ thể cũng có thể bị xử phạt với mức từ 100 triệu đồng đến 700 triệu đồng.

Ngoài xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu thủy sản, tịch thu tàu cá, tước quyền sử dụng giấy phép khai thác thủy sản, tước chứng chỉ thuyền trưởng trong thời hạn từ 6 đến 16 tháng tùy hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, chủ tàu còn có thể bị buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình hoặc chi trả kinh phí đưa ngư dân Việt Nam bị cơ quan chức năng nước ngoài bắt giữ về nước nếu vi phạm theo quy định.

Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Ngoài các chế tài xử phạt hành chính, Công an tỉnh An Giang cho biết trường hợp chủ tàu hoặc tổ chức, cá nhân cố tình đưa tàu cá không đủ điều kiện tiếp tục khai thác trái phép, dẫn đến việc ngư dân bị lực lượng chức năng nước ngoài bắt giữ, ảnh hưởng đến nỗ lực gỡ cảnh báo "thẻ vàng" IUU của Liên minh châu Âu (EU), cơ quan chức năng sẽ xem xét xử lý hình sự nếu đủ căn cứ theo quy định pháp luật.

Điển hình là vụ tàu cá KG-8286B-TS bị lực lượng chức năng Thái Lan bắt giữ ngày 14/3/2026. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Công an tỉnh An Giang đã triển khai các biện pháp nghiệp vụ để xác minh, điều tra vụ việc.

Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày 18/3/2026, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh An Giang đã ra quyết định khởi tố vụ án về tội "Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép" theo Điều 348 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Theo quy định của Bộ luật Hình sự, người phạm tội này có thể đối mặt với mức hình phạt cao nhất lên tới 15 năm tù.

Công an tỉnh An Giang đề nghị các chủ tàu, thuyền trưởng, doanh nghiệp và ngư dân nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật về khai thác thủy sản; tuyệt đối không đưa tàu cá chưa đủ điều kiện tham gia khai thác; không xâm phạm vùng biển nước ngoài; thực hiện đầy đủ các quy định về giấy phép khai thác, thiết bị giám sát hành trình, nhật ký khai thác và các quy định có liên quan.

Theo Công an tỉnh An Giang, việc tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật không chỉ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ tàu, thuyền trưởng, doanh nghiệp và ngư dân mà còn góp phần cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng" IUU của Liên minh châu Âu, hướng tới phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.

Phối hợp tuyên truyền chống khai thác IUU và truyền thông bảo đảm an ninh, an toàn dầu khí cho ngư dân xã Long Hải