Mặt đường nứt toác, lớp phủ mặt cầu, khe co giãn, lan can cũng hư hỏng nặng, dầm chủ nhiều cầu bị đứt gãy, rỉ thủng... là hiện trạng của nhiều cây cầu tại Hà Nội. Qua rà soát, Hà Nội hiện có tới 144 cầu đã xuống cấp nghiêm trọng, gây mất an toàn giao thông cần được xử lý
Theo Sở Giao thông Vận tải thành phố Hà Nội, qua rà soát, trên toàn địa bàn thành phố hiện có tới 144 cầu tạm, cầu yếu, cầu dân sinh xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, cần sửa chữa, nâng cấp hoặc thay thế.
Trong đó có 55 công trình cầu do thành phố quản lý cần phải đầu tư cải tạo, sửa chữa. Con số này được đưa ra sau quá trình rà soát, đánh giá trên cơ sở hồ sơ quản lý cầu, hồ sơ kiểm định, thử tải…, điển hình như: Cầu Trắng (Giáp Bát, Hoàng Mai), cầu 72 II (Hoài Đức), cầu Kim Ngưu (Hai Bà Trưng), cầu Yên Sở (Hoài Đức), cầu Chiếc...
Trong quá trình đầu tư, thành phố ưu tiên các cầu đã xuống cấp nghiêm trọng, mất an toàn giao thông sẽ được xử lý ngay trong giai đoạn từ năm 2024-2025.
Ngoài ra, Ủy ban Nhân dân các địa phương cũng đã kiểm tra, rà soát, đánh giá hiện trạng,... đối với các cầu do quận, huyện, thị xã quản lý; trong đó đề xuất đầu tư xây dựng mới, thay thế, cải tạo 89 công trình cầu yếu, cầu tạm.
Cụ thể, các cầu yếu như: Cầu Văn Minh bắc qua kênh Bìm (Nam Tiến, Phú Xuyên), Cầu Kiều Đông (Phú Xuyên), cầu Gồ (Vân Côn, Hoài Đức), cầu qua sông Tây Ninh (Ứng Hòa)...
Theo đánh giá của Sở Giao thông Vận tải thành phố Hà Nội, số lượng cây cầu yếu trên địa bàn khá lớn, mức độ xuống cấp và sự cần thiết đầu tư các cầu khác nhau. Hiện nay, kết cấu chịu lực của các cầu yếu trên địa bàn thành phố đã có nhiều hư hỏng. Đối với cầu bê tông cốt thép, hệ thống dầm bị nứt vỡ, đặc biệt tại các vị trí đầu dầm; lớp phủ mặt cầu, khe co giãn, lan can cũng hư hỏng nặng… Đối với cầu thép, các dầm và hệ liên kết ngang hầu hết đều bị rỉ sét, dầm chủ nhiều cầu bị đứt gãy, rỉ thủng… không đảm bảo khả năng liên kết, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông.
Nhiều cầu có quy mô mặt cắt ngang chưa đồng bộ với quy mô của tuyến đường, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông; chiều rộng cầu nhỏ hơn chiều rộng của đường đầu cầu, làm tính chất liên tục của tuyến đường giao thông bị co thắt, gián đoạn. Đa số các cầu trong danh sách cầu yếu đều phải hạn chế tải trọng do đã được xây dựng từ lâu, kết cấu chịu lực xuống cấp.
Ngoài ra, nhiều cầu chỉ đủ đáp ứng tải trọng của xe thô sơ, xe máy,... không đáp ứng được nhu cầu giao thông hiện tại. Tải trọng bị hạn chế làm ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác của cả đoạn tuyến. Cá biệt nhiều công trình cầu tuy kết cấu đã xuống cấp nghiêm trọng nhưng không cắm biển hạn chế tải trọng, các phương tiện quá khổ, quá tải vẫn thường xuyên lưu thông.
Đây là nguyên nhân khiến cầu ngày càng xuống cấp và khó tránh khỏi nguy cơ sập đổ. Bên cạnh đó, việc sửa chữa, duy tu, bảo trì cho các cầu do quận, huyện, thị xã quản lý còn hạn chế; ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng, an toàn công trình. Hơn nữa, việc quản lý, lưu trữ hồ sơ của công trình cầu còn nhiều tồn tại bất cập, ảnh hưởng tới kiểm định, đánh giá.
Thời gian qua, ngành giao thông vận tải đã tham mưu, đề xuất UBND TP Hà Nội đầu tư xây dựng cho các công trình cầu yếu. Tuy nhiên, nguồn lực đầu tư cho các công trình hạ tầng giao thông, đặc biệt cho hệ thống cầu yếu hiện nay còn nhiều hạn chế.
Sở kiến nghị thành phố hỗ trợ bằng nguồn vốn ngân sách thành phố để đầu tư xây dựng mới các công trình này theo cơ cấu: 50% ngân sách thành phố và 50% ngân sách địa phương.
Để xác định mức dộ xuống cấp và ưu tiên nguồn vốn đầu tư, sau khi rà soát đánh giá, Sở Giao thông Vận tải thành phố Hà Nội đã phân loại các công trình cầu tạm, cầu yếu thành 3 nhóm làm cơ sở đề xuất danh mục và thứ tự ưu tiên đầu tư. Trong đó, nhóm 1 là các cầu cần đầu tư xây dựng mới, thay thế cầu cũ; nhóm 2 gồm các cầu còn sử dụng được, cần sửa chữa, cải tạo; nhóm 3 gồm các cầu chưa có phát hiện hư hỏng ảnh hưởng đến an toàn chịu lực, cần theo dõi, kiểm tra duy tu định kỳ.
Với cầu đầu tư xây dựng mới, việc chuẩn bị sẽ diễn ra trong giai đoạn năm 2024-2025. Giai đoạn từ năm 2026-2030, các cầu sẽ bước vào giai đoạn thực hiện đầu tư bao gồm tổ chức khởi công, thi công xây dựng; bàn giao đưa vào khai thác sử dụng; quyết toán dự án hoàn thành.
Sở Giao thông vận tải Hà Nội nhấn mạnh, trong quá trình đầu tư, ưu tiên các cầu đã xuống cấp nghiêm trọng, mất an toàn giao thông phải được xử lý ngay. Công tác duy tu, cải tạo, sửa chữa cầu yếu còn lại sẽ được thực hiện theo kế hoạch hàng năm đảm bảo an toàn công trình, an toàn giao thông.