Nền đất yếu và nhiều tác động ngoại lực gây sụt lún đê ở Tây Ninh

Ngày 11/5, UBND xã Vĩnh Hưng cho biết Sở Nông nghiệp và Môi trường Tây Ninh đã hoàn tất báo cáo phân tích kỹ thuật liên quan đến sự cố sạt lở tuyến đê bao sông Lò Gạch trên địa bàn. Kết quả xác định nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ đặc điểm địa chất phức tạp của khu vực, nền đất yếu kết hợp với nhiều yếu tố tác động bên ngoài.

Theo báo cáo, ngày 12/4, sau khi xuất hiện các vết nứt trên đoạn đê từ Km7+640 đến Km7+700, dài khoảng 60m, đơn vị thi công đã phối hợp với chính quyền địa phương lập rào chắn, đặt biển cảnh báo và cấm các phương tiện qua lại khu vực có nguy cơ mất an toàn.

Tuy nhiên, đến chiều cùng ngày, tại vị trí này xảy ra hiện tượng sụt lún nghiêm trọng, làm toàn bộ mặt đê lún sâu từ 1 đến 1,7m so với cao trình thiết kế. Sau sự cố, Trung tâm Thủy lợi và Nước sạch cùng chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan tiến hành kiểm tra toàn tuyến, phát hiện thêm 7 vị trí khác có dấu hiệu nứt thân đê với tổng chiều dài trên 120m.

Kết quả khảo sát địa chất đến độ sâu 26m cho thấy nền đê đi qua vùng có “túi bùn” lớn, lớp đất yếu kéo dài trung bình 21m, bao gồm đất đắp dẻo mềm, bùn sét lẫn hữu cơ ở trạng thái chảy cùng lớp cát mịn kém chặt nằm ở tầng sâu. Đây là khu vực có khả năng kháng trượt rất thấp, không bảo đảm ổn định khi chịu tải trọng từ nền đắp, phương tiện giao thông cũng như các tác động ngoại lực khác.

Ngoài yếu tố nền đất yếu, cao trình đáy sông Lò Gạch thấp hơn mặt đê mới khoảng 6,5m cũng tạo áp lực ngang lớn, khiến khối nền đê và túi bùn bị đẩy về phía sông. Hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân như sử dụng xe tải nặng hoặc tập kết lúa sau thu hoạch trên mặt đê càng làm tăng tải trọng, góp phần gây mất ổn định công trình.

Đáng chú ý, khu vực xảy ra sạt lở là nơi phà thường xuyên neo đậu để vận chuyển máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp. Khi mực nước hạ thấp, hoạt động của phà làm xói lở mái sông, giảm khả năng phản áp và ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của tuyến đê.

Về nguyên nhân chủ quan, hồ sơ thiết kế được phê duyệt cho thấy tại vị trí sụt lún đã áp dụng giải pháp gia cố nền bằng cừ tràm dài 4,5m với mật độ 16 cây/m². Tuy nhiên, do nhiệm vụ khảo sát không bao gồm khoan địa chất, đơn vị tư vấn thiết kế chưa dự báo được những đoạn có nguy cơ sụt lún để đề xuất khảo sát địa chất, thí nghiệm cơ lý đất và lựa chọn giải pháp xử lý phù hợp.

Đối với các đoạn còn lại xuất hiện vết nứt, cơ quan chuyên môn nhận định nguyên nhân chủ yếu do xe có tải trọng lớn lưu thông trên nền đê chưa đủ khả năng chịu lực. Bên cạnh đó, quá trình lu lèn trong thi công có thể gây lún nền, tạo khe nứt giữa lớp đất đắp và khối nền bên trong.

Trước tình hình trên, chủ đầu tư đề xuất hai phương án xử lý khẩn cấp. Phương án thứ nhất là đóng hai hàng cừ bạch đàn dưới vai đê phía sông, trong đó một hàng được đóng sâu thêm 3m để tăng khả năng chống cắt. Phương án thứ hai là sử dụng hai hàng cọc ống bê tông dự ứng lực dài 22m xuyên qua lớp bùn yếu nhằm tăng cường ổn định nền.

Hiện các cơ quan chức năng đang đánh giá tính khả thi, hiệu quả kỹ thuật và chi phí của từng phương án để sớm triển khai, bảo đảm an toàn cho người dân trong khu vực.

Công trình nâng cấp tuyến đê bao sông Lò Gạch kết hợp giao thông nông thôn tại xã Vĩnh Hưng được phê duyệt với tổng vốn hơn 14,3 tỷ đồng, khởi công từ ngày 18/2/2025 và hoàn thành ngày 30/3/2026. Đến nay, công trình đã hoàn tất 100% khối lượng và đang chờ nghiệm thu đưa vào sử dụng.

ĐBSCL đối mặt “khủng hoảng kép” sụt lún, sạt lở