Chính quyền 2 cấp: Bài toán nhân lực và nguồn lực ở cấp xã

Ngày 01/6, tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Ninh Bình đã tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Lãnh đạo hai địa phương đều khẳng định đây là chủ trương đúng đắn, mang tính đột phá trong cải cách tổ chức bộ máy hành chính.

Tại Thanh Hóa, sau sắp xếp, tỉnh giảm từ 547 xã, phường, thị trấn xuống còn 166 đơn vị hành chính cấp xã. Tuy nhiên, với số lượng xã, phường hiện đứng thứ hai cả nước, địa phương này cho rằng quy mô nhiều xã còn nhỏ, dẫn đến nguồn lực bị phân tán, ảnh hưởng tới công tác quy hoạch, đầu tư phát triển và bố trí đội ngũ cán bộ có chất lượng.

Theo ông Trịnh Tuấn Sinh, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa, hiện bình quân mỗi xã có 61,6 công chức và 5,5 viên chức. Tỉnh đã mạnh dạn phân cấp, phân quyền với 1.060 nhiệm vụ được giao cho cấp xã thực hiện.

Từ ngày 1/7/2025 đến nay, các trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã trên địa bàn đã tiếp nhận hơn 912.000 hồ sơ, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt trên 99%.

Dù vậy, Thanh Hóa vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như thiếu cán bộ có chuyên môn sâu trong các lĩnh vực quy hoạch, đầu tư xây dựng, công nghệ thông tin, giáo dục, y tế; việc bố trí cán bộ theo vị trí việc làm ở một số nơi còn lúng túng; tình trạng vừa thừa vừa thiếu trụ sở, cơ sở vật chất sau sắp xếp chưa được xử lý triệt để.

Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Lê Đức Thái cho rằng một số sở, ngành và địa phương vẫn chậm trong việc hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho cơ sở; công tác tham mưu phân cấp, phân quyền còn thiếu đồng bộ. Đáng chú ý, một bộ phận cán bộ cấp xã chưa thích ứng với yêu cầu mới, còn tâm lý trông chờ, né tránh trách nhiệm.

Lãnh đạo tỉnh yêu cầu tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiện đại, hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân.

Trong khi đó, tỉnh Ninh Bình sau khi hợp nhất từ ba tỉnh Ninh Bình, Hà Nam và Nam Định hiện còn 129 đơn vị hành chính cấp xã. Sau 1 năm vận hành, tỉnh đã ban hành 119 văn bản liên quan đến phân cấp, phân quyền và thực hiện ủy quyền 79 nhiệm vụ từ cấp tỉnh xuống cấp xã.

Theo báo cáo, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn của tỉnh đạt trên 96%, hồ sơ trực tuyến đạt trên 94%, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt hơn 95%. Tỉnh cũng đã điều động, biệt phái hơn 460 lượt cán bộ, công chức, viên chức về cơ sở để hỗ trợ vận hành bộ máy.

Tuy nhiên, Ninh Bình cũng nhìn nhận nhiều khó khăn như sự chênh lệch về điều kiện phát triển giữa các địa phương, khối lượng công việc ở cấp xã tăng mạnh sau khi thực hiện phân cấp, phân quyền.

Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Trần Huy Tuấn yêu cầu các đơn vị tiếp tục đẩy mạnh phân cấp gắn với kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực; khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã có tư duy số và tư duy phát triển để đáp ứng yêu cầu mới trong quản trị địa phương.

Đánh giá toàn diện 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp