Đa dạng sinh học

Phát hiện nhiều loài động vật quý hiếm trong rừng bảo vệ di tích Văn hoá thế giới Mỹ Sơn

Ngọc Ánh • 27/02/2026 09:00

Việc phát hiện các đàn khỉ có cá thể non cho thấy rừng Mỹ Sơn không chỉ là nơi kiếm ăn tạm thời mà còn là sinh cảnh sinh sản, có khả năng duy trì quần thể ổn định lâu dài.

Chiều 25/2, ông Nguyễn Công Khiết – Giám đốc Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn, xã Thu Bồn, thành phố Đà Nẵng cho biết, sau gần 3 tháng triển khai (từ tháng 12/2025 đến nay) việc ứng dụng công nghệ bẫy ảnh để nghiên cứu đa dạng sinh học tại khu rừng cảnh quan Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn đã thu được những kết quả ban đầu tích cực.

Theo đó, các chuyên gia đã áp dụng phần mềm tuần tra thông minh, hệ thống định vị cùng các thiết bị hỗ trợ giám sát; đồng thời lắp đặt camera bẫy ảnh tại những sinh cảnh rừng tiêu biểu. Việc bố trí thiết bị ưu tiên dọc các tuyến di chuyển tự nhiên của động vật hoang dã như đường mòn, khe suối và các khoảnh rừng ít chịu tác động của con người.

Hệ thống bẫy ảnh tự động trong lâm phận Khu bảo vệ cảnh quan Di tích lịch sử - văn hóa Mỹ Sơn đã ghi nhận 27 loài động vật hoang dã thuộc nhiều nhóm phân loại khác nhau, gồm 8 loài thú và 19 loài chim cùng các loài chủ yếu hoạt động trên mặt đất. Một số loài tiêu biểu được ghi nhận như Cầy vòi hương, Đuôi cụt đầu xám, Chim chích họng phồng, Sáo đất lớn, Chim oanh cổ đỏ; đáng chú ý có các loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam như Cu li, Tê tê…

Giám đốc Ban Quản lý cho biết nhóm thú chủ yếu được ghi nhận thông qua phương pháp bẫy ảnh, bao gồm các loài ăn cỏ, ăn tạp và thú ăn thịt cỡ trung.

Đặc biệt, kết quả điều tra xác nhận sự xuất hiện của Khỉ đuôi lợn (Macaca leonina) – loài được xếp hạng Sắp nguy cấp (VU) trong Danh mục Đỏ của Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên Quốc tế (IUCN).

Việc ghi nhận các đàn khỉ có cá thể non cho thấy khu rừng Mỹ Sơn không chỉ đóng vai trò là nơi kiếm ăn mà còn là sinh cảnh sinh sản, có khả năng duy trì quần thể ổn định về lâu dài. Đây được xem là minh chứng khoa học quan trọng khẳng định giá trị bảo tồn của khu vực, đồng thời cho thấy vai trò sinh thái thiết yếu của rừng Mỹ Sơn đối với các loài linh trưởng có giá trị bảo tồn cao.

Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn nằm trong một thung lũng khép kín, bao quanh bởi các dãy núi thấp và trung bình, tạo nên không gian tự nhiên liên hoàn, tương đối tách biệt với khu vực xung quanh và mang đậm yếu tố linh thiêng đặc trưng.

Địa hình này được ví như “lá chắn tự nhiên”, góp phần bảo vệ quần thể đền tháp trước các tác động bên ngoài suốt quá trình hình thành và phát triển lịch sử, đồng thời tạo điều kiện cho hệ sinh thái rừng đặc trưng của vùng trung du - miền núi thành phố Đà Nẵng hình thành và phát triển.

Bao quanh vùng lõi di tích, Khu bảo vệ cảnh quan Di tích lịch sử - văn hóa Mỹ Sơn được thiết lập và quản lý như một vùng đệm sinh thái, có nhiệm vụ bảo vệ cảnh quan, môi trường tự nhiên và không gian văn hóa - lịch sử gắn với Di sản thế giới.

Theo ông Nguyễn Công Khiết, trong tổng thể cấu trúc Di sản, khu vực bao quanh vùng lõi giữ vai trò quan trọng trong việc hạn chế các tác động tiêu cực từ bên ngoài, duy trì sự liên tục của cảnh quan và hỗ trợ bảo tồn lâu dài các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn theo khuyến nghị của UNESCO.