Phát hiện thêm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, bước đầu xác định danh tính một liệt sĩ sau gần 60 năm

Phát hiện thêm nhiều hài cốt và manh mối xác định danh tính liệt sĩ

Sáng 06/7, Lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, TP.HCM diễn ra trong không khí trang nghiêm, xúc động. Buổi lễ do UBND TP.HCM, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 và Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tổ chức, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn xác minh tư liệu, khoanh vùng sang tổ chức tìm kiếm, quy tập trực tiếp tại hiện trường.

Việc triển khai tìm kiếm là kết quả của nhiều năm thu thập, đối chiếu hồ sơ lịch sử, lời kể nhân chứng và ứng dụng các phương pháp khoa học hiện đại nhằm xác định vị trí các hố chôn tập thể tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành cũ - nay là Công viên Lê Thị Riêng.

Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM cho biết, thành phố đang tập trung triển khai Chiến dịch "500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" với quyết tâm cao nhất.

Trong quá trình chuẩn bị, Ban Chỉ đạo đã phối hợp với các nhà khoa học, cơ quan báo chí, nhân chứng lịch sử cùng nhiều tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước nghiên cứu, xác minh thông tin về các hố chôn tập thể tại Nghĩa trang Đô Thành cũ.

Từ các hồ sơ lịch sử quý, ảnh, không ảnh của nước ngoài, ảnh vệ tinh, bản đồ quân sự, tài liệu lưu trữ trong và ngoài nước kết hợp khảo sát thực địa, các cơ quan chức năng từng bước khoanh vùng những khu vực nghi vấn.

Đặc biệt, thông qua công tác tuyên truyền, TP.HCM đã tìm được nhiều nhân chứng trực tiếp chứng kiến việc chôn cất tập thể các chiến sĩ giải phóng và đồng bào yêu nước sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Những lời kể này góp phần kiểm chứng, bổ sung tư liệu lịch sử, tạo cơ sở quan trọng để xác định vị trí các hố chôn.

Song song đó, Ban Chỉ đạo phối hợp với Bộ Tư lệnh Quân khu 7, Viện Thiết kế thuộc Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật (Bộ Quốc phòng), Trường Đại học Bách khoa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), Trung tâm Rà phá bom mìn và Công binh tiến hành khảo sát bằng nhiều công nghệ hiện đại như radar xuyên đất, đo điện trở suất và phân tích địa vật lý.

Kết quả khảo sát xác định nhiều khu vực có tín hiệu bất thường dưới lòng đất phù hợp với tư liệu lịch sử và lời kể của nhân chứng.

Từ đó, lực lượng chức năng tiến hành đào thăm dò tại điểm A trong Công viên Lê Thị Riêng. Chỉ sau hai ngày triển khai đã phát hiện một hố chôn tập thể dài khoảng 25 m, rộng khoảng 3 m.

Ban đầu, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện 5 bộ hài cốt cùng nhiều di vật như tấm tăng bộ đội và các hiện vật liên quan.

Tuy nhiên, theo Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó Chính ủy Quân khu 7, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7, ngay sau lễ triển khai, lực lượng tiếp tục phát hiện thêm các hài cốt.

"Đến nay, chúng tôi đã phát hiện 7 bộ hài cốt. Chúng tôi đang tiếp tục triển khai vì xác định bên dưới còn rất nhiều hài cốt", Thiếu tướng Trần Chí Tâm cho biết.

Không chỉ tìm thấy hài cốt, lực lượng chức năng còn phát hiện nhiều di vật quý như ba khẩu súng, nhiều viên đạn, tăng võng, túi quân trang cùng các vật dụng cá nhân còn nằm cạnh các liệt sĩ sau gần 60 năm.

Đặc biệt, trong một bộ hài cốt có chiếc ví vẫn còn lưu giữ một tờ quyết định điều động.

Dù đã phai mờ theo thời gian, trên tờ giấy vẫn đọc được một số thông tin như: "Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam"; "Do nhu cầu công tác..."; "Ban Chỉ huy Tiểu đoàn quyết định"; "Đồng chí Huỳnh Văn Quên"...

Qua đối chiếu phiên hiệu đơn vị với các tư liệu lịch sử, Quân khu 7 bước đầu xác định đây là liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, chiến sĩ Tiểu đoàn 1 Long An thuộc Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Theo các tài liệu lịch sử, Tiểu đoàn 1 Long An từng tham gia chiến đấu tại khu vực cầu Chữ Y trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Cơ quan chức năng nhận định nhiều khả năng liệt sĩ Huỳnh Văn Quên đã anh dũng hy sinh trong trận đánh này.

Thông tin về tờ quyết định điều động cũng được công bố rộng rãi để thân nhân các liệt sĩ trên cả nước có thêm căn cứ đối chiếu, phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình xác minh danh tính.

Tiếp tục mở rộng tìm kiếm, ứng dụng khoa học để đưa các liệt sĩ trở về

Theo Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM, việc phát hiện hố chôn tập thể mới chỉ là bước khởi đầu. Khối lượng công việc phía trước còn rất lớn, đòi hỏi quá trình khai quật, quy tập phải được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao nhất, bảo đảm tính khoa học, chặt chẽ và sự tôn kính tuyệt đối đối với các Anh hùng liệt sĩ.

Trong thời gian tới, TP.HCM sẽ tập trung triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết là tiếp tục tổ chức tìm kiếm, khai quật và quy tập hài cốt liệt sĩ theo đúng quy trình chuyên môn, bảo đảm an toàn tuyệt đối, giữ gìn tối đa các di vật, hiện vật liên quan, đồng thời mở rộng phạm vi khảo sát, phối hợp chặt chẽ với các nhân chứng và nhà nghiên cứu để xác định những hố chôn còn lại.

Thành phố cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong toàn bộ quá trình tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, phát huy hiệu quả của radar xuyên đất, các phương pháp địa vật lý, công nghệ ADN và các thành tựu khoa học mới nhằm nâng cao độ chính xác.

Bên cạnh đó, TP.HCM tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, lan tỏa ý nghĩa nhân văn của công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; đồng thời kêu gọi các tổ chức, cá nhân, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử trong và ngoài nước tiếp tục cung cấp thông tin, góp phần đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về với đồng đội, gia đình và quê hương.

Hiện lực lượng chức năng vẫn đang mở rộng phạm vi khai quật tại Công viên Lê Thị Riêng. Những hài cốt và di vật được phát hiện không chỉ có giá trị về lịch sử, khoa học mà còn thắp lên hy vọng tìm lại tên tuổi cho nhiều liệt sĩ đã anh dũng hy sinh gần 60 năm trước, góp phần làm vơi đi nỗi đau của các gia đình và tiếp tục khẳng định đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc Việt Nam.

"Bằng mọi giá, chúng ta phải nỗ lực, quyết tâm cao nhất để tìm kiếm, đưa các Anh hùng liệt sĩ về với gia đình, quê hương"