Xuân mới - Trách nhiệm mới với tài nguyên nước và môi trường

PV: Đại hội Đại biểu toàn quốc lần V của Hội Nước và Môi trường Việt Nam vừa diễn ra trong bối cảnh đất nước chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới. Theo ông, đâu là sứ mệnh lớn nhất của Hội trong nhiệm kỳ 2025 - 2030?

Ông Chu Phạm Ngọc Hiển: Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ V, nhiệm kỳ 2025 - 2030 của Hội Nước và Môi trường Việt Nam diễn ra trong bối cảnh đất nước chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra nhiều yêu cầu và nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, đại hội xác định bốn sứ mệnh lớn của Hội trong giai đoạn này.

Thứ nhất, Hội Nước và Môi trường Việt Nam là tổ chức xã hội - nghề nghiệp, thành viên của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Hội tập hợp các cá nhân, tổ chức để phản biện xã hội, tư vấn và giám sát trong các lĩnh vực nước và môi trường. Qua đó, Hội khẳng định vai trò trong việc tham gia xây dựng chính sách, quy hoạch và quản lý ngành nước, môi trường.

Thứ hai, tập trung phản biện chính sách trong giai đoạn mới, kỷ nguyên mới. Như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh, “điểm nghẽn của điểm nghẽn hiện nay là vấn đề pháp luật, chính sách trong kỷ nguyên mới”. Với đội ngũ hội viên có kiến thức và kinh nghiệm chuyên sâu, Hội sẽ tham gia cùng Đảng và Nhà nước trong việc phản biện các chính sách đã ban hành, nhằm bảo đảm chủ trương, đường lối đi đúng hướng và sớm đi vào cuộc sống.

Thứ ba, Hội chú trọng kết nối nguồn lực, tập hợp các đoàn thể, hội viên là chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp có trình độ, kinh nghiệm và công nghệ trong lĩnh vực nước và môi trường, qua đó góp phần giải quyết hiệu quả các vấn đề đặt ra, đồng thời lan tỏa nguồn lực này ra toàn xã hội.

Thứ tư, Hội là cầu nối lan tỏa tri thức, kinh nghiệm và công nghệ trong quản trị tài nguyên nước, bảo vệ môi trường tới cộng đồng. Đây cũng chính là ba trụ cột sứ mệnh của Hội trong nhiệm kỳ mới: Phản biện chính sách, kết nối nguồn lực và lan tỏa tri thức, góp phần quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, bảo vệ môi trường, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.

PV: Việc Việt Nam đăng cai Hội nghị Thượng đỉnh Hội đồng Nước châu Á lần thứ 23 được xem là dấu mốc quan trọng về ngoại giao nước và môi trường. Ông đánh giá sự kiện này có ý nghĩa như thế nào đối với vị thế và trách nhiệm của Việt Nam trong quản trị tài nguyên nước khu vực và toàn cầu?

Ông Chu Phạm Ngọc Hiển: Chúng ta đều biết, khoảng 2/3 nguồn nước của Việt Nam có nguồn gốc từ ngoài biên giới. Điều này cho thấy công tác quản trị và sử dụng tài nguyên nước của Việt Nam phụ thuộc rất lớn vào các yếu tố bên ngoài. Vì vậy, việc tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Hội đồng Nước châu Á nhằm tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia trong khu vực là hết sức cần thiết. Cụ thể, Hội nghị Thượng đỉnh Hội đồng Nước châu Á đã thu hút sự tham gia của 27 quốc gia, tạo diễn đàn để Việt Nam học hỏi kinh nghiệm, tranh thủ mở rộng hợp tác, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị tài nguyên nước theo hướng bền vững, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn nguồn nước.

Vấn đề an ninh nguồn nước của Việt Nam đang là thách thức lớn cả trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài. Nếu không đẩy mạnh hợp tác quốc tế về nước, việc bảo đảm an ninh nguồn nước sẽ gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong việc tiếp cận kinh nghiệm, tri thức và công nghệ của các quốc gia đi trước. Thông qua trao đổi, học tập và hợp tác, Việt Nam hướng tới phát triển bền vững tài nguyên nước, bảo đảm an ninh nguồn nước quốc gia.

Qua Hội nghị Thượng đỉnh cũng mở ra cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam tăng cường hợp tác với doanh nghiệp các nước trong khu vực châu Á, tiên phong trong quản trị và xử lý nguồn nước, hướng tới phát triển an toàn, bền vững và bảo đảm an ninh nguồn nước.

PV: Năm 2026 là năm diễn ra Đại hội XIV của Đảng, thời điểm định hình tầm nhìn phát triển đất nước trong nhiều thập niên tới. Hội kỳ vọng sẽ đóng góp tiếng nói khoa học và phản biện chính sách như thế nào trong lĩnh vực nước và môi trường, thưa ông?

Ông Chu Phạm Ngọc Hiển: Là năm diễn ra Đại hội XIV của Đảng, đồng thời 2026 cũng là năm đầu tiên đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phồn vinh, văn minh, hạnh phúc và phát triển nhanh, bền vững. Trong bối cảnh đó, Hội kỳ vọng sẽ đóng góp tiếng nói khoa học và tham gia phản biện chính sách, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Trên lĩnh vực nước và môi trường, theo tôi, phải coi việc phát triển quản trị tài nguyên nước và vấn đề môi trường là một trong những trụ cột quan trọng của phát triển bền vững. Lâu nay chúng ta coi nước là của trời cho, coi môi trường không phải là vấn đề của mình. Bây giờ phải coi đó là tài nguyên mà tài nguyên nghĩa là một nguồn lực để phát triển. Do vậy, về mặt nhận thức phải được nâng lên.

Thứ hai là phải xác định công cuộc chuyển đổi số, chuyển đổi xanh là định hướng xuyên suốt, là giải pháp trọng tâm trong các hoạt động của Hội, cũng như trong công tác quản trị tài nguyên nước và môi trường. Mục tiêu là để hai lĩnh vực này không chỉ trở thành trọng tâm trong hoạt động của Hội, mà còn được lan tỏa rộng khắp tới các cấp, các ngành, các địa phương và cơ sở. Nếu thực hiện tốt, Hội sẽ góp phần tích cực cùng đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

PV: Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh và khó lường, theo ông, đâu là những thách thức lớn nhất về an ninh nguồn nước và môi trường đối với Việt Nam trong những năm tới? Hội sẽ có những đổi mới gì trong cách tiếp cận để ứng phó với các thách thức này?

Ông Chu Phạm Ngọc Hiển: Có thể khẳng định, an ninh nguồn nước đối với Việt Nam là vấn đề vừa cấp bách trước mắt, vừa mang tính lâu dài, đòi hỏi phải được quan tâm và giải quyết một cách căn cơ. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nước lớn và cạnh tranh khu vực ngày càng gia tăng, xung đột không chỉ diễn ra trên phương diện chính trị mà còn liên quan trực tiếp đến tài nguyên, trong đó có tài nguyên nước và môi trường.

Những năm qua, Việt Nam đã tham gia Ủy hội sông Mê Công, các cơ chế hợp tác đã góp phần hài hòa lợi ích giữa các quốc gia trong tiểu vùng, qua đó tác động trực tiếp đến việc bảo đảm an ninh nguồn nước cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường, với các tác động rõ nét như nước biển dâng ở vùng ven biển, nguy cơ suy giảm, cạn kiệt nguồn nước tại Đồng bằng sông Cửu Long, cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán ở Tây Nguyên, miền núi phía Bắc và lũ lụt tại miền Trung. Tất cả đều đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với an ninh nguồn nước quốc gia.

Trước thực tế đó, Hội sẽ đổi mới cách tiếp cận và phương thức tổ chức hoạt động, tăng cường kết nối nguồn lực nhằm phục vụ mục tiêu phát triển bền vững tài nguyên nước, đồng thời góp phần giải quyết các thách thức về an ninh nguồn nước. Trong đó, khoa học – công nghệ và nguồn nhân lực được xác định là những khâu đột phá then chốt.

Trong nhiệm kỳ mới, Hội tập trung thu hút, tập hợp đội ngũ hội viên có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực nước và môi trường, coi phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Đồng thời, Hội lấy khoa học – công nghệ làm giải pháp trọng tâm, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và đóng góp thiết thực cho sự phát triển bền vững của đất nước.

PV: Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, ông muốn gửi gắm thông điệp gì tới các nhà hoạch định chính sách, cộng đồng doanh nghiệp và người dân về trách nhiệm chung tay bảo vệ tài nguyên nước, môi trường vì tương lai đất nước?

Ông Chu Phạm Ngọc Hiển: Nhân dịp năm mới 2026 và đón Xuân Bính Ngọ, lãnh đạo Hội Nước và Môi trường Việt Nam trân trọng gửi tới toàn thể hội viên và các Hội địa phương lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và thành công.

Hội mong muốn các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân tiếp tục nâng cao nhận thức, đề cao trách nhiệm trong bảo vệ tài nguyên nước, sử dụng hiệu quả và phát triển bền vững tài nguyên nước, gắn với bảo vệ môi trường. Đây không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là nền tảng quan trọng để đất nước phát triển bền vững, phồn vinh và hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.

PV: Xin cảm ơn ông đã dành thời gian trao đổi. Kính chúc ông một năm mới mạnh khỏe, an khang và tiếp tục có nhiều đóng góp tâm huyết cho sự nghiệp bảo vệ tài nguyên nước và môi trường của đất nước!

Hội Nước và Môi trường Việt Nam tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026