Hiện trên địa bàn thành phố Hà Nội có hơn 1.500 khu tập thể có quy mô từ 2 đến 5 tầng, ngoài một số nhà được xây dựng từ trước năm 1954 thì chủ yếu được xây dựng từ năm 1960 đến cuối những năm 1990. Hầu hết những khu tập thể này đã xuống cấp. Bởi vậy, nguy cơ cháy nổ cao, ngập nước, đổ sập mùa mưa bão đang là nỗi lo thường trực của các hộ dân.
Câu chuyện về các khu nhà tập thể cũ xuống cấp, gây nguy hiểm trên địa bàn Hà Nội đã được nhắc đến từ nhiều năm qua. Xong đến nay tiến độ cải tạo, xây dựng lại các khu tập thể này vẫn gần như dậm chân tại chỗ.
Sinh sống nhiều năm tại nhà B1, khu tập thể Nguyễn Công Trứ, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, bà Nguyễn Thị Vân chia sẻ: “Khu tập thể của chúng tôi xây cách đây năm 60, mỗi trận mưa trút xuống như thác, còn lúc mưa nhỏ tí tách rơi suốt ngày dỏ xuống… mưa to ngập lụt vào chân cầu thang, ở rất khổ. Ở đây phường đề nghị quận rồi, có dự án xây tiếp tục 2 khu, nghĩa là tiếp tục xây không hiểu lí do gì chưa xây, nhà xuống cấp quá, mưa xong dột, dột xong độ ẩm tường tróc từng mảng vữa xuống rơi rất nhiều, thậm chí đang ngồi nấu cơm, rơi cả mảng. Lúc nào cũng trong tư thế lo lắng sập lúc nào không biết vì cây cối mọc um tùm, rễ ăn vào nền nhà, từ nền nhà tôi ở tầng 3 mà ngấm vào tầng 3, chảy xuống, mưa là chúng tôi khổ lắm, chậu bé chậu lớn hứng, đi lên đi xuống trượt ngã nhiều…hôm trước lâu lâu mưa xối vào dây điện, chập nổ tanh tách ra vội vàng ngắt ngay dây điện đi… nơm nớp lo lắng, dây điện không gọn gàng… lo lắng rất nhiều điều kiện mà đi thì không có đành phải ở thôi, cuộc sống mà…”
“Mỗi mùa mưa đến là một mùa xô chậu”, người dân ở một số chung cư cũ tại Hà Nội thường canh cánh nỗi lo như vậy. Bởi mỗi khi mưa xuống, nhiều bức tường nứt ngang, nứt dọc khiến nước thấm dột, chảy vào nhà, không chỉ gây khó khăn mà còn tiềm ẩn nhiều hiểm nguy đối với cuộc sống người dân…
Bà Lê Thị Liên – Quận Hoàng Mai, Hà Nội cho biết: “Xuống cấp nhiều, mùa nước trên để dội xuống, chúng tôi đông dân cư, như ao ý, mưa xuống 1 tiếng thành cái ao không thoát được nước. Chúng tôi lo sợ mưa bão, nhà cửa ban ngày còn đỡ, ban đêm lo xảy ra tai nạn…”
Do không được duy tu bảo trì thường xuyên, hệ thống hạ tầng đô thị hư hại, dẫn đến nhiều chung cư cũ xuống cấp nghiêm trọng, hư hại nặng, gây mất an toàn cho người dân. Họ không chỉ lo dột, sập trong mùa mưa bão, mà hệ thống điện cũng là nỗi ám ảnh của nhiều người nhất là thời gian gần đây, cháy nổ, hỏa hoạn xảy ra ngày càng nhiều…
Chia sẻ với phóng viên Moitruong.net.vn, chị Nguyễn Thị Thu Hương – Quận Hoàng Mai, Hà Nội cho biết thêm: “Khu này có từ năm 1970 xuống cấp nhiều rồi, bà con rất lo lắng không biết thế nào… nó cháy nổ mấy lần rồi, mùa nắng nóng dễ cháy nổ, cầu thang để cũng bừa bộn…”
Anh Dương Mạnh Hiếu – Cán bộ đô thị UBND phường Vĩnh Hưng, quận Hoàng Mai, Hà Nội cho biết: “Phường thông báo trên toàn địa bàn rà soát gia đình có nhà ở sập xệ với các cấp để cải tạo sửa sang trong mùa mưa bão… kết hợp với điện lực thì cũng đề nghị các hộ dân cắt tỉa cây trước mùa mưa bão về đường điện và an toàn giao thông, phòng cháy tại cơ sở, nhà tập thể có tập huấn trực tiếp tại khu tập thể với các hộ, vận động ít nhất 1 người tham gia tập huấn… “
Hà Nội có khoảng 1.600 nhà tập thể, chung cư cũ được xây dựng cách đây khoảng 50 - 60 năm, đa số hết niên hạn sử dụng, có nguy cơ đổ sụp, cảnh báo cấp nguy hiểm cao nhất. Song đến nay, chỉ có 1% chung cư cũ được xây dựng, cải tạo. Giai đoạn năm 2021 - 2025, Hà Nội lên kế hoạch cải tạo 10 khu chung cư cũ. Tuy nhiên cho đến nay tiến độ thực hiện vẫn rất chậm và có nguy cơ “vỡ” kế hoạch. Trong khi chờ đợi, hàng trăm nghìn người dân vẫn sẽ tiếp tục đánh cược tính mạng như thế này.