Đề xuất tăng mạnh thẩm quyền xử phạt đất đai của Chủ tịch UBND cấp xã lên 250 triệu đồng

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là bổ sung Điều 3a, quy định rõ nguyên tắc xác định hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Theo đó, hành vi vi phạm phải được quy định cụ thể trong Luật Đất đai và Nghị định; việc xác định vi phạm phải do cơ quan, người có thẩm quyền thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật.

Dự thảo cũng làm rõ cách áp dụng mức xử phạt đối với đơn vị hành chính đặc khu tương đương cấp xã, phường. Đáng chú ý, trường hợp vợ, chồng hoặc nhiều người có chung quyền sử dụng đất vi phạm thì bị xử phạt như một cá nhân, trừ khi các bên cùng thực hiện hành vi vi phạm.

Đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai, dự thảo đề xuất mức phạt tiền từ 2–3 triệu đồng đối với các trường hợp thuộc diện bắt buộc đăng ký theo Luật Đất đai, ngoại trừ trường hợp nhận chuyển nhượng để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận nhận chuyển quyền sử dụng đất.

Đặc biệt, dự thảo sửa đổi theo hướng nâng mạnh thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã, cho phép áp dụng mức phạt tiền tối đa lên tới 250 triệu đồng. Trước đó, theo quy định hiện hành tại Nghị định 123/2024/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp xã chỉ được phạt tối đa 5 triệu đồng, trong khi Chủ tịch UBND cấp huyện có thẩm quyền phạt tối đa 100 triệu đồng.

Ngoài ra, dự thảo còn bổ sung quy định về thẩm quyền của lực lượng kiểm tra chuyên ngành, công chức địa chính cấp xã, kiểm lâm, công an nhân dân và quân đội nhân dân khi đang thi hành công vụ; đồng thời điều chỉnh, thay thế một số thuật ngữ để bảo đảm thống nhất với cơ cấu tổ chức bộ máy mới và hệ thống pháp luật hiện hành, bãi bỏ các quy định không còn phù hợp.

Đối với các quyết định xử phạt vi phạm hành chính đã ban hành hoặc đã thi hành xong trước thời điểm Nghị định mới có hiệu lực nhưng còn khiếu nại, dự thảo nêu rõ sẽ áp dụng quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm ban hành quyết định để giải quyết.

Trước đó, tại buổi làm việc với Cục Quản lý đất đai về tiến độ xây dựng dự thảo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Phương Hoa yêu cầu rà soát kỹ các quy định liên quan đến thẩm quyền, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả; đánh giá đầy đủ tác động chính sách, đồng thời nhấn mạnh nguyên tắc không hợp pháp hóa các sai phạm về đất đai.

Việc sửa đổi, bổ sung Nghị định 123/2024/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình tổ chức thi hành, đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới.

Đẩy nhanh triển khai Nghị định 49 nhằm tháo gỡ vướng mắc đất đai