EU thông qua Luật Khí hậu sửa đổi, đặt mục tiêu giảm 90% phát thải vào năm 2040
Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm củng cố lộ trình đạt trung hòa khí hậu vào năm 2050, đồng thời đảm bảo cân bằng giữa chuyển đổi xanh, năng lực cạnh tranh và công bằng xã hội.
Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa chính thức thông qua bản sửa đổi Luật Khí hậu châu Âu, trong đó đặt ra mục tiêu khí hậu trung hạn mang tính ràng buộc vào năm 2040 với cam kết giảm 90% lượng phát thải khí nhà kính ròng so với mức của năm 1990. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm củng cố lộ trình của EU hướng tới mục tiêu trung hòa khí hậu vào năm 2050 trên toàn bộ các lĩnh vực của nền kinh tế.
Theo quy định mới, từ năm 2036 EU có thể sử dụng các tín chỉ carbon quốc tế chất lượng cao, song mức sử dụng không vượt quá 5% lượng phát thải ròng của EU năm 1990. Điều này đồng nghĩa với việc ít nhất 85% lượng phát thải phải được cắt giảm ngay trong nội khối. Các tín chỉ quốc tế được chấp nhận phải dựa trên những dự án giảm phát thải đáng tin cậy tại các quốc gia đối tác và phù hợp với Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Phát biểu với tư cách quốc gia giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, Bộ trưởng Nông nghiệp, Phát triển nông thôn và Môi trường Cộng hòa Cyprus Maria Panayiotou khẳng định EU tiếp tục duy trì vai trò tiên phong trong nỗ lực toàn cầu ứng phó biến đổi khí hậu, đồng thời bảo đảm duy trì năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và không để bất kỳ nhóm xã hội nào bị bỏ lại phía sau. Theo bà, mục tiêu khí hậu cho mốc năm 2040 sẽ mang lại sự định hướng rõ ràng và tạo niềm tin cho các ngành công nghiệp, nhà đầu tư cũng như người dân trong quá trình chuyển đổi xanh.
Luật sửa đổi cũng xác định một loạt yếu tố quan trọng mà Ủy ban châu Âu (EC) cần xem xét khi xây dựng các chính sách sau năm 2030, bao gồm năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, việc đơn giản hóa thủ tục, đảm bảo công bằng xã hội, an ninh năng lượng và khả năng chi trả của người dân. Một trong những giải pháp được nhấn mạnh là tăng cường loại bỏ carbon vĩnh viễn thông qua các công nghệ thu giữ và lưu trữ CO₂ bền vững, nhằm bù đắp phần phát thải khó cắt giảm.
Bên cạnh đó, luật mới cũng điều chỉnh thời điểm vận hành đầy đủ của Hệ thống giao dịch phát thải ETS2 đối với giao thông đường bộ, các tòa nhà và một số lĩnh vực khác, từ năm 2027 sang năm 2028. Quy định này sẽ có hiệu lực sau 20 ngày kể từ khi được đăng trên Công báo EU và áp dụng trực tiếp tại tất cả các quốc gia thành viên.
Ngoài ra, Luật Khí hậu sửa đổi quy định việc rà soát định kỳ hai năm một lần, dựa trên các yếu tố như tiến bộ khoa học – công nghệ, biến động giá năng lượng, năng lực loại bỏ carbon ròng và mức độ linh hoạt của các quốc gia thành viên. Trên cơ sở đó, Ủy ban châu Âu có thể đề xuất điều chỉnh hoặc bổ sung các biện pháp nhằm đảm bảo tăng trưởng bền vững và năng lực cạnh tranh lâu dài của EU.
Luật Khí hậu châu Âu lần đầu được thông qua vào năm 2021, đóng vai trò là nền tảng pháp lý cho chính sách khí hậu dài hạn của khối, với mục tiêu đạt trung hòa khí hậu vào năm 2050 và giảm ít nhất 55% phát thải ròng vào năm 2030.
Sau khi Ủy ban châu Âu công bố báo cáo “Mục tiêu khí hậu 2040” và đề xuất sửa đổi luật vào năm 2025, Hội đồng EU đã thống nhất khung mục tiêu mới, nhấn mạnh cách tiếp cận cân bằng giữa bảo vệ năng lực cạnh tranh, đảm bảo chuyển đổi công bằng về xã hội và hỗ trợ các ngành công nghiệp cũng như người dân trong quá trình chuyển đổi xanh.
Việc thông qua Luật Khí hậu sửa đổi được xem là bước tiến quan trọng, khẳng định quyết tâm của EU trong việc dẫn dắt các nỗ lực toàn cầu ứng phó biến đổi khí hậu, đồng thời tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho quá trình chuyển đổi xanh của khối trong thập kỷ tới.




