Hậu Giang: Ứng dụng công nghệ 4.0 giúp nông dân thích ứng với biến đổi khí hậu

Moitruong.net.vn

– Biến đổi khí hậu (BÐKH) và thiên tai cực đoan đã và đang tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp của Việt Nam. Các giải pháp nhằm bảo đảm an ninh lương thực, xóa đói, giảm nghèo… được xem là cách tiếp cận để nhanh chóng đưa ra quyết định giúp nông dân trong tỉnh ứng phó kịp thời với những diễn biến khó lường của biến đổi khí hậu.

 

Ảnh minh họa

Nông nghiệp đã đóng góp 8,7% vào mức tăng trưởng chung của nền kinh tế năm 2018, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đã có mức tăng khá cao với 3,76%. Ðây là mức tăng trưởng cao nhất trong bảy năm qua đã khẳng định việc chuyển đổi cơ cấu ngành phát huy hiệu quả, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.

Huyện Long Mỹ đang là điểm “nóng” trong mùa khô hạn của tỉnh Hậu Giang khi nước mặn đã xâm nhập đến trung tâm huyện. Trong đó, tại xã Lương Nghĩa và Vĩnh Viễn A, độ mặn đo được lên đến 12‰. Song, do có kinh nghiệm nên người dân ở đây đã chủ động “chung sống với mặn”.

Những ngày này, ông Tư Cường ở xã Lương Nghĩa đã be bờ bao lại các mương trữ nước ngọt quanh nhà để sinh hoạt và dành tưới tiêu cho diện tích cây ăn trái. Ông Lê Văn Phước (Năm Phước), Bí thư Huyện ủy Long Mỹ, cùng cán bộ ngành nông nghiệp cũng lặn lội đến nhiều nhà dân để vận động dùng nhiều cách trữ nước ngọt. Trong đó, ông Năm Phước đã tranh thủ vận động người cao niên trong xã quay lại sử dụng lu, kiệu để trữ nước ngọt. Đây là một kinh nghiệm quý của người Nam bộ lâu nay. Hiện nay phong trào trữ nước ngọt trong lu, kiệu đang được người dân Kiên Giang và Bến Tre sử dụng rất nhiều.

Ông Năm Phước tỏ ra khá yên tâm, khi người dân ở đây phát triển trồng 400ha khóm. Cần nói thêm, khi nước mặn xâm nhập sẽ làm chất lượng cây khóm đậm đà hương vị hơn. Đây cũng là đặc thù của dòng khóm Queen (nữ hoàng) được trồng ở huyện Long Mỹ và TP Vị Thanh.

Trước đây, cây khóm Hậu Giang cũng nhiều lần lao đao vì bị bệnh. Xác định đây là cây có thể thích nghi cao trong bối cảnh tác động của biến đổi khí hậu, Hậu Giang đã tập trung đầu tư căn cơ để giúp nông dân phát huy thế mạnh của cây khóm. Cụ thể, Hậu Giang đã mời các nhà khoa học từ Trường Đại học Cần Thơ hợp tác giúp nông dân hoàn thiện quy trình kỹ thuật trồng khóm giống Queen “Cầu Đúc” sạch bệnh tại Hậu Giang.

Các mô hình chuyên canh khóm Queen sạch bệnh “Cầu Đúc” với quy mô 35ha/1,050 triệu cây giống cấp II sạch bệnh cho người dân trồng khóm tại huyện Long Mỹ và TP Vị Thanh phát triển tốt, tỷ lệ nhiễm bệnh héo khô đầu lá 0%, năng suất bình quân 36 tấn/ha/năm, trái đạt tiêu chuẩn quốc gia. Điều đáng ghi nhận là các mô hình này đã giúp nông dân tăng nhanh thu nhập do tỷ lệ trái đạt loại 1 là 90%, còn lại 10% trái loại 2.

Đến giúp nông dân huyện Long Mỹ và TP Vị Thanh thích nghi với tác động của biến đổi khí hậu, tỉnh Hậu Giang cũng đang hoàn thiện hệ thống đê bao, cống, đập ngăn mặn trữ ngọt đến năm 2020 và tầm nhìn đến 2030. Đến nay, hệ thống đê bao ngăn mặn Long Mỹ – Vị Thanh đã hoàn thiện chiều dài 32,5km, 20 cống hở, 18 cống tròn. Mới đây, tỉnh cũng đã phân bổ kinh phí trên 84 tỷ đồng nhằm tiếp tục xây dựng hệ thống đê bao, cống, đập, nạo vét kênh mương ngăn mặn trữ ngọt.

Theo ông Trần Chí Hùng, Giám đốc Sở Nông Nghiệp – Phát triển Nông Thôn tỉnh Hậu Giang, hiện nay các đơn vị đang thực hiện thiết kế và cố gắng hoàn thành sớm dự án hồ chứa nước ngọt để chủ động cung cấp nguồn nước ngọt cho người dân trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra gay gắt.

Tỉnh Hậu Giang cũng đang thực hiện nhiều dự án thiết thực giúp nông dân thích nghi với biến đổi khí hậu. Đáng chú ý là các dự án xây dựng mô hình tiêu, tràm hiệu quả và bền vững tại 3 địa phương: TP Vị Thanh, huyện Vị Thủy và huyện Long Mỹ.

Đồng thời, hỗ trợ một số mô hình khuyến nông cho nông dân như: mô hình nuôi vịt biển thương phẩm thích ứng với biến đổi khí hậu, mô hình canh tác bưởi sử dụng tưới phun hoặc nhỏ giọt… đã mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân.

Song, nông nghiệp Hậu Giang nói riêng và vùng ĐBSCL nói chung bên cạnh những thuận lợi cơ bản cũng gặp rất nhiều khó khăn, thách thức trong quá trình sản xuất cũng như tiêu thụ nông sản hàng hóa như: tác động xấu của biến đổi khí hậu, rõ nhất là có những cơn mưa trái mùa, hạn hán, xâm nhập mặn. Hiện nông dân Hậu Giang đã áp dụng nhiều tiến bộ kỹ thuật thông minh sản xuất cá thát lát, khóm Cầu Đúc, chanh không hạt, mãng cầu xiêm, dưa lê, thanh long…

Theo ông Lê Tiến Châu, Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang: Việc giúp nông dân tiếp cận các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp là hết sức cần thiết. Cần nhiều giải pháp phù hợp để phát triển các mô hình ứng dụng công nghệ 4.0 trong nông nghiệp. Từ đó, giúp nông dân, HTX dễ dàng tiếp cận các ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp, đặc biệt là sự hỗ trợ của các nhà khoa học, các viện, trường, doanh nghiệp…

Ðã có nhiều giải pháp được xây dựng nhằm giúp lĩnh vực nông nghiệp có thể thích ứng với những thay đổi về khí hậu, ứng phó với thiên tai ngày một gia tăng và khó lường, tuy vậy, để các giải pháp này thật sự phát huy tác động, cần nhận diện sâu hơn về đối tượng cũng như xu hướng của BÐKH.

Trước hết là tính bền vững của sản xuất nông nghiệp trước tác động của BÐKH, nước biển dâng; khu vực nông nghiệp và người nông dân là những đối tượng tổn thương đầu tiên từ những thách thức này, một nguy cơ mà xu hướng trong những năm gần đây càng ngày càng cực đoan.

Thứ hai là chuỗi liên kết giá trị nông sản trong sản xuất còn lỏng, quy mô còn nhỏ lẻ dẫn đến sức cạnh tranh, năng suất, hiệu quả kinh tế còn thấp. Thứ ba là những biến động của thị trường xuất khẩu, dẫn đến những rủi ro về mặt thị trường.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến sản xuất nông nghiệp, tỉnh xác định, tận dụng các giải pháp khoa học, công nghệ, kỹ thuật tiên tiến, những kinh nghiệm ứng dụng phù hợp công nghệ mới trên nền tảng công nghệ 4.0 theo mô hình kinh tế xanh, để tạo sinh kế bền vững cho nông dân Hậu Giang.

Diễm Phương (t/h)