Khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên: Việt Nam chính thức bước vào “lõi” công nghệ cao

Sáng 16/1, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) đã chính thức khởi công xây dựng Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên tại Việt Nam. Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự lễ khởi công.

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Phan Đình Trạc, Trưởng Ban Nội chính Trung ương; Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình; Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an; Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc; cùng lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp và đối tác trong nước, quốc tế.

Hình thành năng lực chế tạo chip “Make in Vietnam”

Dự án do Viettel triển khai theo nhiệm vụ được Bộ Quốc phòng giao, trên cơ sở Nghị quyết của Chính phủ. Đây là dấu mốc đặc biệt quan trọng, lần đầu tiên Việt Nam hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước – mắt xích then chốt nhất trong chuỗi giá trị bán dẫn, tạo nền tảng để từng bước làm chủ công nghệ lõi và phát triển hệ sinh thái bán dẫn quốc gia.

Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích 27 ha, với định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn. Khi đi vào hoạt động, nhà máy sẽ đáp ứng nhu cầu chip cho nhiều ngành công nghiệp trọng điểm như: hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ô tô, thiết bị y tế, tự động hóa…

Theo Viettel, một sản phẩm chip bán dẫn hoàn chỉnh phải trải qua sáu công đoạn chính: định nghĩa sản phẩm, thiết kế hệ thống, thiết kế chi tiết, chế tạo chip, đóng gói – đo kiểm và tích hợp – thử nghiệm. Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước tham gia vào năm công đoạn, riêng công đoạn chế tạo chip – phức tạp và then chốt nhất – chưa thể thực hiện trong nước. Việc xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn sẽ giúp khép kín toàn bộ quy trình sản xuất chip ngay tại Việt Nam.

Chế tạo chip bán dẫn là một trong những quy trình công nghệ tinh vi và khắt khe nhất hiện nay. Từ một tấm wafer silic có độ tinh khiết gần như tuyệt đối, chip được hình thành qua khoảng 1.000 bước công nghệ liên tiếp, kéo dài trong gần 3 tháng. Chỉ một sai lệch nhỏ ở bất kỳ công đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dây chuyền, đòi hỏi trình độ tổ chức, quản trị và làm chủ công nghệ ở mức rất cao.

Bước tiếp nối chiến lược làm chủ công nghệ lõi

Với Viettel, việc được giao nhiệm vụ chủ trì triển khai nhà máy chế tạo chip bán dẫn là bước tiếp nối chiến lược phát triển công nghệ lõi mà Tập đoàn đã kiên trì theo đuổi trong nhiều năm. Viettel đã chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực thông qua đào tạo chuyên sâu, hợp tác quốc tế, tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đồng thời tích lũy kinh nghiệm từ hoạt động nghiên cứu, thiết kế và ứng dụng chip trong các hệ thống, sản phẩm công nghệ cao.

Dự án được triển khai trong giai đoạn 2026–2030, với lộ trình từ xây dựng nhà máy, tiếp nhận công nghệ đến hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả vận hành. Về dài hạn, nhà máy tại Hòa Lạc được quy hoạch để có thể mở rộng quy mô, tạo nền tảng cho Việt Nam từng bước tiếp cận các công nghệ bán dẫn tiên tiến hơn.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel khẳng định, ngay sau lễ khởi công, Viettel sẽ bắt tay triển khai dự án với mục tiêu đến hết năm 2027 hoàn thành đầu tư xây dựng, tiếp nhận chuyển giao công nghệ và bắt đầu sản xuất thử nghiệm. Giai đoạn 2028–2030 sẽ tập trung hoàn thiện, tối ưu quy trình, nâng cao hiệu suất dây chuyền theo tiêu chuẩn ngành, làm cơ sở để nghiên cứu công nghệ chế tạo chip ở tiến trình hiện đại hơn.

Viettel cam kết phát huy vai trò xung kích, tiên phong với tinh thần người lính Bộ đội Cụ Hồ, lấy tiến độ làm kỷ luật, lấy chất lượng làm chuẩn mực, lấy an toàn làm nguyên tắc, đóng góp bằng kết quả cụ thể cho chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn quốc gia.

Dấu mốc chiến lược trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu

Phát biểu tại lễ khởi công, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, đây không chỉ là một dự án đầu tư, mà là một dấu mốc chiến lược, thể hiện quyết tâm của Việt Nam tham gia sâu, thực chất vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, thực hiện các mục tiêu của Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Theo Thủ tướng, trong thế giới hiện đại, những con chip nhỏ bé lại giữ vai trò quyết định các năng lực then chốt của mỗi quốc gia, từ kinh tế, công nghiệp đến quốc phòng – an ninh và vị thế quốc gia. Từ các thiết bị gia dụng đến xe điện, trí tuệ nhân tạo, mọi lĩnh vực đều gắn chặt với công nghiệp bán dẫn.

Hiện nay, quy mô ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đạt khoảng 2,3 nghìn tỷ USD và đã trở thành vấn đề địa chính trị, an ninh quốc gia, biểu tượng sức mạnh công nghệ của mỗi đất nước. Quốc gia nào thiếu năng lực về chip bán dẫn sẽ bị hạn chế nghiêm trọng về tự chủ chiến lược.

“Việt Nam lựa chọn con đường khó nhưng bền vững: từng bước làm chủ công nghệ lõi, chủ động tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu trên cơ sở hợp tác bình đẳng, cùng có lợi”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Từ tham gia sang làm chủ

Thủ tướng khẳng định, việc khởi công Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao giúp Việt Nam hoàn thiện mắt xích còn thiếu trong chuỗi giá trị bán dẫn, đánh dấu bước chuyển từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo.

Dự án mang 5 ý nghĩa chiến lược: làm chủ công nghệ lõi; bảo đảm an ninh, độ tin cậy công nghệ; xây dựng hệ sinh thái bán dẫn quốc gia; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; thu hút doanh nghiệp tư nhân, FDI tham gia chuỗi cung ứng công nghệ cao.

Đánh giá cao vai trò của Viettel, Thủ tướng cho biết Chính phủ tin tưởng giao nhiệm vụ xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn cho Bộ Quốc phòng và Viettel, với niềm tin vào truyền thống “nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua”.

Hướng tới làm chủ công nghệ cốt lõi vào năm 2030

Để triển khai dự án hiệu quả, Thủ tướng giao Bộ Quốc phòng chỉ đạo Viettel hoàn thiện thủ tục, bảo đảm tiến độ, chất lượng; Bộ Khoa học và Công nghệ thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ; Bộ Tài chính bảo đảm nguồn lực; UBND TP. Hà Nội khẩn trương bàn giao mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng.

Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu, đào tạo tập trung triển khai đồng bộ Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam, phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, 1 nhà máy chế tạo chip, khoảng 10 nhà máy lắp ráp, đóng gói, kiểm thử; đào tạo trên 50.000 kỹ sư bán dẫn; doanh thu ngành bán dẫn đạt trên 25 tỷ USD/năm.

Với tinh thần tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, Thủ tướng tin tưởng Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam sẽ trở thành nền tảng quan trọng, góp phần nâng cao tiềm lực quốc gia, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Công nghệ Nga biến rác thải nhựa thành nhiên liệu sạch, mở hướng mới giúp bảo vệ môi trường