Không thể chủ quan khi bị sốc nhiệt vì nắng nóng cực đoan

Chỉ vài phút dưới nắng gắt cũng có thể nguy hiểm tính mạng

Những ngày gần đây, nền nhiệt tại nhiều địa phương liên tục duy trì ở mức 39-40 độ C, thậm chí ngoài trời có thời điểm cao hơn nhiều do hiệu ứng hấp nhiệt từ bê tông và mặt đường. Thời tiết khắc nghiệt không chỉ gây mệt mỏi mà còn tiềm ẩn hàng loạt nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt là sốc nhiệt và đột quỵ.

Tại các cơ sở cấp cứu, số bệnh nhân nhập viện vì kiệt sức do nắng nóng đang tăng nhanh. Theo bác sĩ Nguyễn Tất Thành, Trung tâm Cấp cứu - Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nhiều người vẫn chủ quan với sốc nhiệt vì nghĩ đây chỉ là hiện tượng “say nắng” thông thường.

Tuy nhiên, trên thực tế, sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu nguy hiểm. Khi cơ thể tiếp xúc với môi trường nhiệt độ quá cao trong thời gian dài, thân nhiệt có thể tăng vượt ngưỡng chịu đựng. Lúc này, cơ chế điều hòa nhiệt bị rối loạn, dẫn tới mất nước nghiêm trọng và tổn thương hàng loạt cơ quan quan trọng như não, tim, gan, thận.

“Chỉ cần nghe từ ‘sốc’ đã cho thấy đây là tình trạng rất nặng và hoàn toàn có thể gây tử vong”, bác sĩ Thành nhấn mạnh.

Theo các bác sĩ, dấu hiệu ban đầu của sốc nhiệt thường là khát nhiều, nóng bừng người, da đỏ, vã mồ hôi, cơ thể mệt lả. Khi tình trạng nặng hơn, người bệnh có thể tụt huyết áp, rối loạn ý thức, ngất xỉu do nhiệt độ cao tác động trực tiếp lên não bộ.

Điều đáng lo ngại là không phải ai làm việc ngoài trời nhiều giờ mới bị sốc nhiệt. Với người cao tuổi, người mắc bệnh nền hoặc có thể trạng yếu, chỉ vài phút đến khoảng một giờ tiếp xúc với nắng nóng gay gắt cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Không ít trường hợp dù qua cơn nguy kịch nhưng vẫn đối mặt với các di chứng kéo dài như tổn thương thần kinh, tim mạch hoặc suy giảm chức năng nội tạng.

Hai nguyên tắc quan trọng để tránh sốc nhiệt

Theo bác sĩ Nguyễn Tất Thành, phòng bệnh vẫn là giải pháp quan trọng nhất trong bối cảnh nắng nóng kéo dài.

Nguyên tắc đầu tiên là hạn chế tối đa thời gian tiếp xúc trực tiếp với nhiệt độ cao. Người dân không nên đứng lâu dưới trời nắng gắt hoặc làm việc liên tục nhiều giờ trong môi trường nóng bức. Với lao động ngoài trời hoặc trong nhà xưởng nhiệt độ cao, cần bố trí thời gian nghỉ xen kẽ, tránh làm việc kéo dài liên tục.

Nguyên tắc thứ hai là bảo vệ cơ thể trước tác động của nhiệt. Khi ra ngoài, cần mặc quần áo thoáng mát, che chắn kỹ, bổ sung đủ nước và ưu tiên ở nơi thông thoáng. Trong môi trường lao động nóng, cần tăng cường quạt, hệ thống thông gió hoặc làm mát để giảm nhiệt độ xung quanh.

Bác sĩ Thành cho biết, nhiều người thường nhầm lẫn giữa sốc nhiệt và đột quỵ não. Điểm khác biệt dễ nhận thấy là sốc nhiệt thường kèm tình trạng tăng thân nhiệt rất cao, trong khi đa số ca đột quỵ não ban đầu không sốt nóng.

Dù vậy, điều quan trọng nhất vẫn là phát hiện sớm và cấp cứu kịp thời, bởi cả hai tình trạng đều có nguy cơ đe dọa tính mạng.

Nắng nóng làm tăng nguy cơ đột quỵ

Các chuyên gia y tế nhận định, thời tiết nắng nóng là yếu tố thúc đẩy nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cao hoặc bệnh tim mạch.

Người cao tuổi, trẻ nhỏ, người hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia hoặc không uống đủ nước cũng nằm trong nhóm nguy cơ cao.

Khi nhiệt độ ngoài trời vượt 32 độ C, các bác sĩ khuyến cáo người dân hạn chế hoạt động mạnh ngoài trời và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột, như đang ở phòng điều hòa lạnh rồi đi ngay ra môi trường nắng nóng, bởi dễ gây sốc nhiệt và đột quỵ.

Những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm gồm đau đầu, choáng váng, buồn nôn, tim đập nhanh, thở nông, rối loạn ý thức hoặc ngất xỉu. Một số trường hợp cơ thể rất nóng nhưng không đổ mồ hôi.

Khi phát hiện người nghi bị sốc nhiệt hoặc đột quỵ, cần nhanh chóng gọi cấp cứu hoặc đưa tới cơ sở y tế gần nhất. Trong lúc chờ hỗ trợ, nên chuyển người bệnh vào nơi thoáng mát, cởi bớt quần áo và làm mát cơ thể bằng quạt hoặc khăn ướt.

Các bác sĩ cũng lưu ý, trong mùa nắng nóng, người dân cần duy trì thói quen uống đủ nước kể cả khi chưa thấy khát, hạn chế rượu bia và cà phê để tránh mất nước. Người mắc bệnh tim mạch khi sử dụng điều hòa nên duy trì nhiệt độ khoảng 27 độ C và tránh để chênh lệch nhiệt độ trong - ngoài phòng quá lớn.

Nắng nóng đặc biệt gay gắt tiếp tục mở rộng, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C