Ninh Bình nâng chất lượng du lịch, hướng tới phát triển xanh và bền vững
Từ khai thác lợi thế danh thắng, di sản đến phát triển các sản phẩm trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa, Ninh Bình đang chuyển hướng từ tăng trưởng lượng khách sang nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo tồn tài nguyên và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng.
Sở hữu hệ thống danh lam thắng cảnh, di sản văn hóa và cảnh quan thiên nhiên phong phú, Ninh Bình đang từng bước đổi mới phương thức khai thác du lịch theo hướng nâng cao chất lượng trải nghiệm, đa dạng hóa sản phẩm và phát triển bền vững. Thay vì chỉ tập trung thu hút khách tham quan, địa phương chú trọng kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu, đồng thời gắn hoạt động du lịch với bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa và phát huy vai trò của cộng đồng.

Phát huy giá trị di sản, đa dạng hóa trải nghiệm du lịch
Một trong những hướng đi đáng chú ý của du lịch Ninh Bình là phát triển các sản phẩm khai thác chiều sâu văn hóa, lịch sử và đời sống cộng đồng. Tại nhiều khu, điểm du lịch, hoạt động tham quan cảnh quan được bổ sung bằng những chương trình tương tác, trải nghiệm thực tế, giúp du khách hiểu hơn về văn hóa và phong tục địa phương.
Tại Khu du lịch văn hóa Thung Ui, phường Tây Hoa Lư, không gian văn hóa Mường được xây dựng thành điểm nhấn trong hành trình khám phá của du khách. Bên cạnh cảnh quan thiên nhiên, nơi đây giới thiệu các giá trị văn hóa truyền thống thông qua chợ Mường, bếp Mường, sạp Mường, hoạt động múa Mường và trò chơi dân gian. Những trải nghiệm này góp phần tái hiện đời sống cộng đồng, tạo sự khác biệt cho sản phẩm du lịch.
Đáng chú ý, Thung Ui còn kết hợp tham quan với giáo dục trải nghiệm, đưa di tích lịch sử và văn hóa trở thành không gian học tập trực quan. Ngày 15/11/2026, khoảng 3.500 học sinh Trường THPT chuyên Biên Hòa và Trường THPT Lê Hoàn đã tham gia chương trình tìm hiểu các công trình, địa điểm như Điện Kính Địa, Điện Kính Nhân, Điện Kính Thiên, Đàn Kính Thiên và Hang Bói.
Trong khoảng 11 tháng năm 2026, Thung Ui đón hơn 500.000 lượt khách, vượt kế hoạch cả năm và tạo việc làm cho khoảng 600 lao động thường xuyên, thời vụ. Kết quả này cho thấy khai thác giá trị văn hóa bản địa không chỉ tăng sức hấp dẫn điểm đến mà còn mở rộng cơ hội việc làm, cải thiện thu nhập cho người dân.
Xu hướng làm mới trải nghiệm cũng được triển khai tại Quần thể danh thắng Tràng An, Khu du lịch quốc gia Tam Chúc, Tam Cốc - Bích Động, Hang Múa và Thung Nham. Các điểm đến chú trọng chỉnh trang cảnh quan, nâng cấp dịch vụ, bổ sung hoạt động văn hóa, ẩm thực và kết nối với cộng đồng địa phương. Qua đó, du khách có thêm lựa chọn trải nghiệm thay vì chỉ tham quan, ngắm cảnh.
Chuyển từ tăng lượng khách sang nâng cao giá trị du lịch
Những đổi mới về sản phẩm diễn ra trong bối cảnh du lịch Ninh Bình duy trì mức tăng trưởng tích cực. Tính đến ngày 9/11/2026, toàn tỉnh đón hơn 22,3 triệu lượt khách, trong đó có hơn 19,5 triệu lượt khách nội địa và trên 2,8 triệu lượt khách quốc tế. Tổng thu từ hoạt động du lịch đạt hơn 23.344 tỷ đồng, tăng 23,17% so với cùng kỳ và vượt 16,72% kế hoạch năm.
Đến năm 2030, Ninh Bình đặt mục tiêu đón trên 30 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt từ 4 - 4,5 triệu lượt; tổng thu du lịch vượt 45.000 tỷ đồng. Địa phương hướng tới trở thành trung tâm du lịch di sản, sinh thái, văn hóa và tôn giáo của Việt Nam.
Để hiện thực hóa mục tiêu, việc nâng cao chất lượng và tính đồng bộ của hệ thống dịch vụ được xác định là yêu cầu quan trọng. Hiện Ninh Bình có 17 khu, điểm du lịch được công nhận, gần 60 khu, điểm và địa điểm tiềm năng phát triển du lịch, cùng 86 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành. Hệ thống lưu trú gồm 1.558 cơ sở với gần 23.000 phòng; toàn ngành duy trì trên 46.500 lao động trực tiếp.
Quy mô hoạt động ngày càng mở rộng đòi hỏi chất lượng nguồn nhân lực phải được nâng lên tương ứng. Đội ngũ hướng dẫn viên, nhân viên lưu trú, nhà hàng và người dân tham gia làm du lịch cần được trang bị kỹ năng nghề nghiệp, ngoại ngữ và kiến thức về văn hóa địa phương. Cùng với đó, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, nhà hàng và các điểm đến sẽ góp phần hình thành những hành trình kết hợp nghỉ dưỡng, khám phá thiên nhiên, trải nghiệm văn hóa và thưởng thức ẩm thực.
Song song với đổi mới sản phẩm, Ninh Bình đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá tại các thị trường trong nước và quốc tế, khai thác nền tảng số để giới thiệu hình ảnh điểm đến. Trong những tháng cuối năm 2026, ngành du lịch tập trung xúc tiến tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ, đồng thời kết nối với các đối tác lữ hành để khảo sát, giới thiệu sản phẩm mới.
Định hướng này cũng được cụ thể hóa trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TU của Bộ Chính trị. Ninh Bình chú trọng phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, hoàn thiện hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực, đẩy mạnh khoa học công nghệ và chuyển đổi số, hướng tới xây dựng điểm đến xanh, thông minh, an toàn và bền vững.
Trong quá trình đó, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và gìn giữ bản sắc văn hóa cần được đặt song hành với khai thác lợi ích kinh tế. Người dân địa phương không chỉ tham gia cung cấp dịch vụ mà cần trở thành chủ thể trong hoạt động bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Kết nối du lịch với sinh kế cộng đồng thông qua lưu trú, ẩm thực, sản phẩm thủ công và đặc sản địa phương sẽ giúp mở rộng cơ hội hưởng lợi từ hoạt động du lịch.
Chuyển từ tăng trưởng số lượng sang nâng cao chất lượng vì thế không chỉ là yêu cầu nâng sức cạnh tranh mà còn là hướng đi cần thiết để Ninh Bình hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ tài nguyên và bảo tồn di sản, tạo nền tảng cho mô hình du lịch xanh có giá trị lâu dài.
.jpg)



